Αυτή την εβδομάδα οι διεθνείς αγορές δεν γιορτάζουν μόνο τα πρώτα γενέθλια της bull market που «τράβηξε» τις μετοχές από τα πολυετή χαμηλά του Μαρτίου 2009. Είναι επίσης η επέτειος των 10 χρόνων από την εποχή που ο σύνθετος δείκτης Nasdaq έφτασε στην αιχμή του και μετά έπεσε και τσακίστηκε. Η φούσκα των dotcom μοιάζει πλέον ιστορία από έναν άλλο πλανήτη, ένας κερδοσκοπικός παραλογισμός που δεν υπάρχει πια.
Κι όμως: συνεχίζουμε να βιώνουμε τις επιπτώσεις αυτής της φούσκας.
Τα dotcoms ήταν μια κλαστική υπόθεση κερδοσκοπικής υπερβολής και παράλογων αποτιμήσεων, συγκρίσιμη με όσα συνέβησαν στην Ιαπωνία την δεκαετία του ’80 και τις ΗΠΑ την δεκαετία του ’20.
Όμως η Federal Reserve έκανε προμελετημένα βήματα για να αποφύγει την επανάληψη όσον ακολούθησαν στην Ιαπωνία την δεκαετία του ’90 και τις ΗΠΑ την δεκαετία του ’30. Μείωσε κάθετα τα επιτόκια, με αποτέλεσμα να διασφαλίσει ότι η μακροοικονομική ζημιά από το κραχ των τεχνολογικών μετοχών θα αποδειχθεί αξιοσημείωτα ελαφρά, με τη μορφή μιας πολύ σύντομης και ρηχής ύφεσης.
Οι επιπτώσεις εκείνων των κινήσεων, αποδείχθηκαν πολύ μεγάλης διάρκειας.
Στην δεκαετία του ’90 κυριάρχησε η «παράλογη υπερβολή» -μια τεράστια και αφελής εμπιστοσύνη στις επενδύσεις στα χρηματιστήρια από τους ιδιώτες επενδυτές. Στην περασμένη δεκαετία, κυριάρχησε η επενδυτική «μόχλευση». Χάρη σε εκείνα τα χαμηλά επιτόκια, ήταν πολύ φθηνό για επενδυτές όπως τα hedge funds να μεγιστοποιήσουν τις αποδόσεις τους με μόχλευση.
Βοηθήθηκαν και από ένα άλλο κατασκεύασμα της φούσκας των dotcom. Τα αμοιβαία κεφάλαια (και τα χαρτοφυλάκια της νέας γενιάς των day traders) «κράσαραν» μαζί με τον Nasdaq. Τα hedge funds, με την δυνατότητα πωλήσεων short και μεταπηδήσεων μεταξύ επενδυτικών ενεργητικών, κατάφεραν να βγάλουν κέρδος στα χρόνια του σκασίματος της φούσκας. Κι έτσι προσέλκυσαν τεράστιες νέες εισροές από θεσμικούς, που –όπως όλοι- κυνήγησαν την απόδοση.
Ως εκ τούτου, πολλές τεχνικές στρατηγικές και στρατηγικές μόχλευσης που χρησιμοποιούν τα hedge funds, και τα proprietary desks των τραπεζών, απέκτησαν ογκώδες βάρος. Υπερβολικά ποσά κεφαλαίων ρίχτηκαν σε δομημένες πιστωτικές επενδύσεις ή σε νομίσματα αναδυόμενων αγορών.
Σήμερα, όλοι γνωρίζουμε τις επιπτώσεις. Μετά από μια δεκαετία, η φούσκα του Nasdaq εξακολουθεί να έχει επιπτώσεις.