Οι άρχοντες του σύμπαντος ταπεινώθηκαν. Όσοι "έσπασαν" σε κομματάκια μετοχές τις μοίρασαν σε σύνθετα προϊόντα και κερδοσκόπησαν και χάθηκαν από τα φώτα της δημοσιότητας. Τώρα στο φως βρίσκονται αυτοί που διαχειρίζονται κρατικό χρέος.
Φέτος, οι ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται ότι θα δανειστούν περίπου 1,446 τρισ. ευρώ σε ομόλογα μεσοπρόθεσμης και βραχυπρόθεσμης ωρίμανσης, βάσει εκτίμησης της Standard & Poor’s. Οι καθαρές εκδόσεις (δηλαδή, εάν αποκλειστούν αυτές που πραγματοποιούνται για αναχρηματοδότηση χρέους) θα φτάσουν στα 762 δισ. ευρώ, επομένωςθα είναι εξαπλάσιες σε σύγκριση με το 2007.
Καθώς ο δημόσιος δανεισμός αυξάνει, η πορεία που θα ακολουθήσουν οι οικονομίες εξαρτάται από το πώς θα διαχειριστούν αυτά τα κεφάλαια αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο θα τα αντλήσουν.
Η διαχείριση αυτών των κεφαλαίων μπορεί να αποδειχτεί επικίνδυνη για τις "τσέπες" του Δημοσίου. Τα κεφάλαια που αντλεί μία κυβέρνηση δεν θα πρέπει να είναι πολύ πιο υψηλά από αυτά που έχει πραγματικά ανάγκη, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος οι χρεωστικές της υποχρεώσεις να βλάψουν τις προοπτικές της οικονομίας.
Υπάρχει, δε, ο κίνδυνος να ανοίξει ένας φαύλος κύκλος: εάν βαθιά ύφεση θέσει εν αμφιβόλω την ικανότητα μιας χώρας να αποπληρώσει το χρέος της, τα yields θα αυξηθούν ακριβώς τη στιγμή που αυτή έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη να δανειστεί και θα "αφαιρέσουν" κεφάλαια τόσο από τον προϋπολογισμό όσο και από τις αναγκαίες δαπάνες. Επίσης, ο αποπληθωρισμός μπορεί να κάνει το χρέος ακόμη πιο βαρύ για μία χώρα.
Πιθανώς να έχει φτάσει η στιγμή όπου ο τρόπος με τον οποίο δανείζονται οι κυβερνήσεις να πρέπει να αλλάξει. Το καλύτερο θα ήταν να δανείζεται με ομόλογα μακροχρόνιας ωρίμανσης άμεσα συνδεδεμένα με την πορεία του πληθωρισμού. Υπάρχει, όμως, η δυνατότητα να "προχωρήσουμε ένα βήμα πιο πέρα". Θα μπορούσε το κουπόνι που καταβάλλει ένα κράτος να είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον ρυθμό ανάπτυξής του - το έχει κάνει στο παρελθόν η Βουλγαρία.
Θα υπάρξει ζήτηση για τέτοια προϊόντα; Πιθανώς, καθώς προσφέρουν στους επενδυτές εναλλακτικές επιλογές. Δεν θα μάθουμε, όμως, αν πρώτα δεν δοκιμάσουμε. Ίσως σήμερα να είναι η κατάλληλη στιγμή, αφού οι κυβερνήσεις δανείζονται 10% έως 20% του ΑΕΠ τους προκειμένου να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους.