Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ να μας εξαπατούν οι κυβερνήσεις, οι τραπεζίτες, οι δικηγόροι και οι υδραυλικοί στις μέρες μας που έχουμε ξεχάσει την παραδοσιακή εταιρική απάτη. Πάντως, εάν συγκρίνει κανείς τις εκατοντάδες δισεκατομμυρίων δολαρίων που χάθηκαν, νόμιμα, κατά τη διάρκεια της χρηματοοικονομικής κρίσης με τα κεφάλαια που χάνει ο εταιρικός κόσμος παρανόμως από απάτες, θα καταλήξει σε ένα παράδοξο συμπέρασμα:
Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Association of Certified Fraud Examiners, σε διεθνές επίπεδο το μέσο ετήσιο κόστος για τις επιχειρήσεις από απάτες είναι μόλις 160.000 δολάρια.
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την απάτη με λάθος τρόπο. Κατ’ αρχάς, όλα εκείνα τα ενοχλητικά λογισμικά προγράμματα ασφαλείας είναι σχεδόν άχρηστα, καθώς ανιχνεύουν λιγότερο από το 1% των επαγγελματικών… αταξιών.
Η ύπαρξη εξωτερικών ελεγκτών και εσωτερικών ερευνών θα μπορούσε ενδεχομένως να αποτρέψει πιο αποτελεσματικά τους φιλόδοξους απατεώνες. Τα «λαγωνικά» των λογιστικών τμημάτων, όμως, δεν είναι τόσο αποτελεσματικά απέναντι σε εκείνους που τολμούν να παρανομήσουν, καθώς εξιχνιάζουν μόνο το ένα πέμπτο από τις απάτες.
Η καλύτερη αστυνόμευση φαίνεται πως είναι εκείνη που εφαρμόζεται από τους ίδιους τους υπαλλήλους, καθώς το 40% των εξιχνιάσεων σε περιπτώσεις απάτης προκύπτει με τη συνδρομή… πληροφοριοδοτών.
Η ACFE καταλήγει στο ότι σε ποσοστό 90% οι απάτες αφορούν σε κλοπές περιουσιακών στοιχείων. Οι κλοπές αυτές, συνήθως, δεν είναι σημαντικές. Το μαγείρεμα των βιβλίων όμως, αν και αντιστοιχεί στο 5% των υποθέσεων απάτης παγκοσμίως, είναι πολύ πιο δαπανηρό, καθώς έχει μέσο κόστος της τάξεως των 4 εκατ. δολ. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, οι μεγαλύτερες απάτες εις βάρος εταιριών γίνονται στα ίδια τα λογιστήριά τους.
Εκείνοι που ενδιαφέρονται να παίξουν τον ρόλο του καταδότη θα πρέπει να αναζητούν άτομα που απολαμβάνουν καλύτερο βιοτικό επίπεδο από αυτό που δικαιολογούν τα εισοδήματά τους ή άτομα που διαμαρτύρονται συνεχώς για τα οικονομικά τους προβλήματα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έκθεσης, στο 80% των περιπτώσεων εταιρικής απάτης οι υπαίτιοι παρουσίαζαν τέτοιου είδους… σημάδια. Επίσης, στο 80% των περιπτώσεων οι υπαίτιοι απάτης δεν είχαν ιστορικό άλλων νομικών προβλημάτων.
Ποιο θα πρέπει να είναι το μάθημα για τις επιχειρήσεις; Προσπαθήστε να ενθαρρύνετε την πατροπαράδοτη κουλτούρα της κατασκοπείας και του κουτσομπολιού!