Την εκτίμηση ότι δεν πρέπει να απαγορευτεί το short selling καταθέτει και αιτιολογεί ο κ. Μάνος Χατζηδάκης*, απαντώντας σε σχετική
αντίθετη θέση του κ. Μιχαήλ Γελαντάλι, στη στήλη
"Εκηβόλος"."Γιατί
δεν πρέπει να απαγορευτεί το short selling
Ενθυμείσθε, φαντάζομαι, τη λειτουργία του χρηματιστηρίου παραγώγων την περίοδο 2000 - 2003, όπου με ένα ουσιαστικά προϊόν το συμβόλαιο του FTSE-20
όλη η αγορά πήγε περίπατο 4.900 μονάδες ή 76% από την κορυφή του 1999!
Μια σημαντική παρατήρηση για εκείνη την εποχή ήταν ότι η μόνιμη κίνηση σε discount της τιμής του παραγώγου σε σχέση με τη θεωρητική τιμή του. Ο λόγος αφορούσε στο ότι δεν μπορούσε να κλείσει η ψαλίδα από κάποιο άλλο παράγωγο προϊόν, το οποίο θα ήταν δυνατόν να εκμεταλλευτεί τη διαφορά των τιμών.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα
να δημιουργηθούν ευκαιρίες arbitrage: Ένας διαχειριστής στα μεγάλα ανοίγματα του discount αγόραζε το συμβόλαιο και πουλούσε μετοχές, κερδίζοντας από τη διαφορά στη λήξη των συμβολαίων. Σε μια αγορά που πέφτει, αυτή η στρατηγική είναι ολέθρια! Όσο δεν βγαίνουν νέες εισροές, η πίεση εντείνεται όχι μόνο από αυτούς που θέλουν να ασφαλιστούν έναντι της αγοράς
πουλώντας με discount το συμβόλαιο αλλά και από εκείνους που έχουν θέση σε μετοχές και μπορούν να κερδίσουν από τη διαφορά της θεωρητικής από την πραγματική τιμή.
Η πιο διαδεδομένη στρατηγική στον FTSE-20 ήταν το spread των δύο κοντινών μηνών και η πώληση του παραγώγου όταν έκλεινε η ψαλίδα από την υποκείμενη αγορά.
Όσο το χρηματιστήριο αργούσε την είσοδο των παραγώγων σε μετοχές, οι "σορτάκηδες" έκαναν πάρτι εκ του ασφαλούς.
Πάμε τώρα στο σήμερα:
Αλήθεια, πώς ένα χαρτοφυλάκιο ασφαλίζεται αυτή την περίοδο όπου όλοι θέλουν να πουλήσουν; Είναι αδύνατον με τους τζίρους που έχει η αγορά να απορροφήσει την προσφορά που μπορούν να βγάλουν αυτή την στιγμή τα ξένα χαρτοφυλάκια και αυτό οι ξένοι διαχειριστές το ξέρουν καλύτερα από εμάς. Μείωση 2,5% (από 54,5% στο 52%) της συμμετοχής των ξένων είχε ως αποτέλεσμα μείωση 45% του Γενικού Δείκτη.
Όταν υπάρχει δυνατότητα μόχλευσης, ένας διαχειριστής πουλάει μερικά συμβόλαια και κλειδώνει μια αποτίμηση, αποφεύγοντας με αυτόν τον τρόπο τις απευθείας πωλήσεις στην αγορά. Αν όμως δεν έχει αυτή τη δυνατότητα, τότε ο διαχειριστής είναι αναγκασμένος να αδειάσει το χαρτοφυλάκιό του στην αγορά.
Δεν είναι τυχαίο που οι μετοχές οι οποίες δεν είχαν επαρκή ρευστότητα στην αγορά παραγώγων διαλύθηκαν από την αρχή του έτους. Αν ένας διαχειριστής νιώσει ότι δεν μπορεί να ασφαλιστεί έναντι της αγοράς, όσο φθηνή και αν είναι η μετοχή, θα επιλέξει να μειώσει ή να τελειώσει την τοποθέτησή του.
Το επιχείρημα της απαγόρευσης του short selling ως άμυνας της αγοράς από ακραία φαινόμενα έχει ήδη καταπέσει ως πρακτική. Η αγορά της Αμερικής από την ημέρα της απαγόρευσης έχει χάσει επιπλέον 15%. Το ίδιο και η Γερμανία. Στην Αμερική η απόφαση πάρθηκε για να μη γίνεται χρήση εμπιστευτικής πληροφόρησης από insiders, σε μία περίοδο ιδιαίτερα ευαίσθητη από την πλευρά επιχειρηματικών συμφωνιών και ανακοίνωσης τραπεζικών αποτελεσμάτων.
Αν παίρναμε μια τέτοια απόφαση εδώ, θα ήταν σαν να παραδεχόμαστε την ύπαρξη προβλημάτων στους τραπεζικούς ισολογισμούς και ότι πλέον μπαίνουμε σε φάση λεπτών χειρισμών και διαβουλεύσεων για τη σωτηρία του συστήματος.
Είμαι βέβαιος ότι η κατάργηση του short selling θα μας οδηγήσει σε ιδιαίτερα ξεχωριστές στιγμές, τέτοιες μπροστά στις οποίες η περίοδος 2000 - 2003 θα ωχριά. Για άλλη μία φορά η φαντασία μας εξαντλείται στην αντιγραφή πατέντων του εξωτερικού, που βέβαια έχουν να κάνουν με τελείως διαφορετικές συνθήκες και καταστάσεις.
Με εκτίμηση
Μάνος Χατζηδάκης"
* Ο κ. Μάνος Χατζηδάκης είναι υπεύθυνος επενδυτικής στρατηγικής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ.