Τα ντεσού της ευρωσυμφωνίας

Δύο σημεία - κλειδιά (το seniority στην ισπανική διάσωση και οι προϋποθέσεις για τις διασώσεις τραπεζών από τον ESM) θα κρίνουν αν η συμφωνία της Πέμπτης είναι πράγματι ορόσημο ή μία από τα ίδια.

Δημοσιεύθηκε: 29 Ιουνίου 2012 - 17:38

James Mackintosh

Η Angela Merkel έκανε, λοιπόν, πίσω και η τραπεζική ενοποίηση της ευρωζώνης, με κάποια μορφή, βρίσκεται πλέον στην ατζέντα.

Η αρχική αντίδραση των αγορών έδειξε απώτατη ικανοποίηση. Τα ισπανικά yields κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση στο έτος και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια τη μεγαλύτερη άνοδο στο έτος, με εκτίναξη των τραπεζικών μετοχών.

Καθώς όμως η μέρα προχωρούσε, ο αρχικός ενθουσιασμός μειώθηκε κάπως. Κάποιοι αναλυτές φοβούνται πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες για μία ακόμη φορά ίσως προσφέρουν κάτι που δεν είναι τόσο καλό όσο ακούγεται.

Η απόκλιση ανάμεσα στα επιτόκια του ισπανικού και του γερμανικού 10ετούς ομολόγου είναι ένα καλό βαρόμετρο για το πόσο σοβαρή πιστεύουν οι επενδυτές ότι είναι η κρίση: όσο διευρύνεται η απόκλιση (spread), τόσο χειρότερη είναι η κατάσταση. Σήμερα η απόκλιση μειώθηκε θεαματικά.

Δυστυχώς, τα μαθήματα των προηγούμενων επιχειρήσεων διάσωσης δείχνουν ότι η χαρά μπορεί να μην κρατήσει πολύ. Κι αυτό γιατί και οι δύο βασικές εξελίξεις από τη χθεσινοβραδινή σύνοδο είναι αμφισβητήσιμες.

Πρώτον, το seniority στη διάσωση με 100 δισ. ευρώ της Ισπανίας. Η Γερμανία δέχτηκε, μετά τον εκβιασμό της Ιταλίας, αυτό το δάνειο να δίνει ίσα δικαιώματα στους ιδιώτες ομολογιούχους, αντί για την προτεραιότητα (seniority) τύπου ΔΝΤ.

Νομικά ακούγεται πολύ σημαντικό, αλλά η εμπειρία του ελληνικού «κουρέματος» δείχνει ότι οι επενδυτές δεν μπορεί να είναι βέβαιοι ότι δεν θα τους μεταχειριστούν ως junior πιστωτές και δεν θα υποστούν περισσότερες ζημίες, αν κηρύξει χρεοστάσιο η Ισπανία. Στην Ελλάδα τόσο η ΕΚΤ όσο και η ΕΤΕπ μετατράπηκαν σε senior πιστωτές με μαγικό τρόπο, χωρίς τυπική νομιμοποίηση. Το ίδιο είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα συμβεί με τα ισπανικά δάνεια, αν έρθει η καταστροφή.

Το δεύτερο είναι η τραπεζική ενοποίηση. Η Γερμανία έχει αποδεχτεί ότι θα επιτραπεί στο νέο ευρωπαϊκό ταμείο διασώσεων, το European Stability Mechanism, να πραγματοποιεί απευθείας διασώσεις τραπεζών, προκειμένου να σπάσει τον φαύλο κύκλο της κρίσης σε κράτη και σε τράπεζες. Οι λεπτομέρειες πρόκειται να συμφωνηθούν στα τέλη του έτους.

Αν συμβεί αυτό, θα είναι τεράστια εξέλιξη: δημοσιονομική ενοποίηση από την πίσω πόρτα. Αν οι αδύναμες εθνικές τράπεζες μπορούν να στηρίξουν τις κυβερνήσεις τους και σε αντάλλαγμα να στηριχθούν από τον ESM (δηλαδή από τον Γερμανό φορολογούμενο), το κρατικό χρέος έχει στην ουσία αμοιβαιοποιηθεί.

Ο Nick Gartside, που διευθύνει τα διεθνή ομόλογα της JPMorgan Asset Management, εξηγεί ανοιχτά γιατί οι επενδυτές θα πρέπει να είναι επιφυλακτικοί. «Θα με εξέπληττε αν τηρήσουν το χρονοδιάγραμμα, γιατί αντιστοιχεί σε παράδοση της εθνικής κυριαρχίας», είπε.

Σημείο-κλειδί για τις συνομιλίες θα είναι οι προϋποθέσεις για τις διασώσεις τραπεζών από τον ESM.

Αν περιλαμβάνουν την «εξαφάνιση» των ιδιωτών μετόχων και την υποχρεωτική συμμετοχή για τους κατόχους ομολόγων σε διάσωση, τότε ίσως να μην πρόκειται για πολλά κεφάλαια και είναι πολύ πιθανό να δυσκολέψουν την άντληση κεφαλαίων από την πλευρά των τραπεζών αντί να τη διευκολύνουν.

Αυτή θα ήταν η σωστή κίνηση μακροπρόθεσμα, που θα βελτιώσει τη διασπορά κεφαλαίων στην οικονομία και θα αποτρέψει την αμφιβόλου ηθικής «μεταφορά κεφαλαίων» από τους φορολογούμενους προς εύπορους αποταμιευτές, η οποία έχει μέχρι στιγμής χαρακτηρίσει τις διασώσεις. Όμως, θα είναι απεχθής για τους επενδυτές και βραχυπρόθεσμα θα πλήξει ακόμη παραπάνω την οικονομία της ευρωζώνης, προκαλώντας ίσως άλλη μία συστημική τραπεζική κρίση.

Από την άλλη πλευρά, αν οι τραπεζικοί μέτοχοι και ομολογιούχοι προστατευθούν, τότε η νέα συμφωνία θα είναι υπερβολικά φιλική για τις προβληματικές οικονομίες και ακριβή για τους Γερμανούς. Τα 400 δισ. ευρώ που έχουν απομείνει στο βαλάντιο του ESM μετά τις διασώσεις της Ισπανίας και της Κύπρου θα εξαντληθούν γρήγορα, υπονομεύοντας την αξία του ταμείου ως... χειρόφρενου.

Οι συνομιλίες για το πώς θα εφαρμοστεί αυτή η μερική τραπεζική ενοποίηση θα είναι τόσο δύσκολες όσο η συμφωνία της νύχτας της Πέμπτης. Δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού για τους επενδυτές.

© The Financial Times Limited 2012. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation