Ρωγμές σε τρία μέτωπα μετρά η ελληνική οικονομία, με τα στατιστικά δεδομένα να δείχνουν ήδη από τους πρώτους μήνες του έτους ότι ο στόχος για ανάπτυξη 1,1% είναι υπεραισιόδοξος.

Κατανάλωση, επενδύσεις και παραγωγή διαγράφουν έντονα πτωτική τροχιά, η οποία υποδαυλίζεται από τη διάχυτη αβεβαιότητα, από τις απολύσεις, τα ευέλικτα ωράρια εργασίας αλλά και από τη διαρκή συγκράτηση της πιστωτικής επέκτασης και ουδείς στην παρούσα φάση μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πότε θα αρχίσει ο ανοδικός κύκλος.

Η ευφορία στις κεφαλαιαγορές τις τελευταίες ημέρες μπορεί να δημιούργησε εντυπώσεις, στην πραγματική οικονομία όμως δεν υπάρχει κανένα σημάδι που να δείχνει ότι η έξοδος από το τούνελ της κρίσης έχει αρχίσει να φαίνεται.

Οι αρνητικές επιδόσεις, μάλιστα, σε λιανεμπόριο, βιομηχανία και οικοδομή δίνουν σήμα προς την αντίθετη κατεύθυνση, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις της ΤτΕ και διεθνών οργανισμών για μηδενική ανάπτυξη το 2009, αν και το μεγάλο στοίχημα παραμένει ο τουρισμός.

Προς την κατεύθυνση της επιδείνωσης, πάντως, δείχνουν με σαφήνεια τα μέχρι σήμερα στατιστικά δεδομένα:

· Βιομηχανία: Από τους 24 κλάδους των μεταποιητικών βιομηχανιών, την παραγωγή των οποίων μετρά κάθε μήνα η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, μόνο στον κλάδο βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και σκευασμάτων σημειώνεται αύξηση της παραγωγής κατά 5,8% το πρώτο δίμηνο του έτους.

Σε όλους τους υπόλοιπους κλάδους η πτώση της παραγωγής είναι γεγονός και αγγίζει το 47,6% στα μηχανοκίνητα οχήματα, το 39,2% στον κλάδο ξύλου και φελλού, το 26,2% στην κλωστοϋφαντουργία, το 23,1% στα είδη ένδυσης και το 23% στα μη μεταλλικά ορυκτά.

Η πτώση της παραγωγής συνεπάγεται μειωμένες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό και δεν είναι καθόλου τυχαία η πρόσφατη εκτίμηση του διοικητή της ΤτΕ κ. Γ. Προβόπουλου, σύμφωνα με την οποία φέτος αναμένεται μείωση του συνολικού αριθμού των απασχολουμένων της τάξης του 0,5% και του αριθμού των απασχολούμενων μισθωτών κατά 1%.

· Κατανάλωση: Η εργασιακή και η γενικότερη αβεβαιότητα που πλανώνται και στην ελληνική οικονομία καθιστούν σαφώς πιο επιφυλακτικούς και αναβλητικούς τους καταναλωτές.

Πέραν της αποφυγής ανάληψης κινδύνων υψηλής δαπάνης, που καταγράφεται στους κλάδους των ακινήτων αλλά και των αυτοκινήτων (το πρώτο τρίμηνο του έτους έκλεισε με πτώση κοντά στο 40% και η αγορά ποντάρει στα κυβερνητικά μέτρα μείωσης των τελών ταξινόμησης για να αναθερμανθεί), η μείωση της κατανάλωσης φαίνεται και στις απλές καθημερινές δαπάνες.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ήδη από τον Ιανουάριο, και ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν διαγράψει κάθετη πτώση, ο τζίρος στα καταστήματα καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων σε τρέχουσες τιμές είναι μειωμένος κατά 50,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα.

Η πτώση του τζίρου έχει περάσει μάλιστα και στα καταστήματα ειδών διατροφής, με μείωση τζίρου 0,3%, βουτιά 20,5% μετρά ο δείκτης κύκλου εργασιών στον κλάδο βιβλίων - χαρτικών και 13,9% στα έπιπλα - ηλεκτρικά είδη.

· Οικοδομή: Σήμα κινδύνου στέλνει και η οικοδομική δραστηριότητα, η οποία βάλλεται τόσο από τη μειωμένη ζήτηση όσο και από το κλείσιμο της στρόφιγγας των δανείων, με αποτέλεσμα κάθετη πτώση και κινδύνους τόσο για την κερδοφορία των επιχειρήσεων όσο και για την απασχόληση.

Έπειτα από μία χρονιά διαρκούς συρρίκνωσης και ενώ τα στεγαστικά δάνεια εξακολουθούν να χορηγούνται με το σταγονόμετρο, τα στοιχεία της ΕΣΥΕ για τον πρώτο μήνα του έτους δείχνουν τον δρόμο για μεγαλύτερη πτώση.

Τον Ιανουάριο ο οικοδομικός όγκος κατέγραψε μείωση 33,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο περυσινό μήνα, σε επίπεδο οικοδομικής επιφάνειας η πτώση άγγιξε το 36,6%, ενώ και οι άδειες που εκδόθηκαν και δείχνουν την πορεία για τους επόμενους μήνες ήταν μειωμένες κατά 22,5%. Από τις δεκατρείς περιφέρειες, μόνο στην Αν. Μακεδονία - Θράκη οι άδειες αυξήθηκαν κατά 6,9%, την ώρα που στο Βόρειο Αιγαίο η πτώση άγγιξε το 43,9%.

Στην Αττική, που εισφέρει περίπου το ένα τέταρτο του πανελλαδικού οικοδομικού όγκου, η μείωση των οικοδομικών αδειών ήταν 26,9% (από 1.497 σε 1.095). Εκπρόσωποι της κτηματαγοράς εκτιμούν ότι η πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας θα χαρακτηρίσει το σύνολο του έτους καθώς υπάρχουν από τη μία πλευρά ισχυρά αποθέματα ακινήτων και από την άλλη η ζήτηση είναι καθηλωμένη.

Μάλιστα, το τελευταίο διάστημα καταγράφεται ένα νέο φαινόμενο: όσοι δανειολήπτες εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς ακινήτου, υπολογίζουν πρώτα τις δυνάμεις τους για το αν μπορούν να λάβουν τραπεζική χρηματοδότηση και αφού πετύχουν την προέγκριση του δανείου παγώνουν την εκταμίευση προσδοκώντας σε μεγαλύτερη πτώση των τιμών τους επόμενους μήνες.

Πρόκειται για έναν ακόμα παράγοντα που φρενάρει την κτηματαγορά. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Φεβρουάριο η πιστωτική επέκταση στη στεγαστική πίστη υποχώρησε στο 9,6%, επίπεδο μεταβολής που αποτελεί αρνητικό ρεκόρ τουλάχιστον 15 ετών.