Περιθώρια τροποποιήσεων στο σχέδιο των 28 δισ. ευρώ για τις τράπεζες άφησε από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης, αναδεικνύοντας για μία ακόμη φορά τον εθελοντικό χαρακτήρα της ρύθμισης.

Όπως είπε, από την Τετάρτη (σήμερα) ξεκινά η συζήτηση στην Επιτροπή, ενώ παράλληλα συνεχίζονται οι συζητήσεις υπηρεσιακών παραγόντων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να υπάρχει πλήρης συμφωνία με την Κομισιόν σε όλες τις λεπτομέρειες.

Με αυτά τα δύο δεδομένα, πολύ εύκολα οι όποιες διορθώσεις θα μπορούσαν να φέρουν την κοινοτική σφραγίδα, χωρίς να τίθεται ζήτημα υπαναχώρησης του Δημοσίου έναντι των πιέσεων των τραπεζιτών.

Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Αλογοσκούφης, «κατά τη συζήτηση στη Βουλή πάντα γίνονται κάποιες τροποποιήσεις, οι οποίες θα βελτιώσουν το σχέδιο και την εποπτεία του Δημοσίου».

Ο υπουργός εμφανίστηκε αμετακίνητος στην πρόθεση καθιέρωσης συμβουλίου εποπτείας, το οποίο προστέθηκε εκ των υστέρων στο νομοσχέδιο, όπως και στα θέματα που αφορούν στο πλαφόν του 35% επί των συνολικών κερδών για τα διανεμόμενα μερίσματα και στην τοποθέτηση εκπροσώπου του Δημοσίου στα Δ.Σ. με δικαίωμα βέτο.

Το καθοριστικότερο σημείο, βέβαια, είναι η υποχρεωτική χρήση και του μέτρου της κεφαλαιακής ενίσχυσης με αντάλλαγμα -υπέρ του Δημοσίου- προνομιούχες μετοχές στην περίπτωση όπου μία τράπεζα κάνει χρήση των υπόλοιπων μέτρων της εγγύησης των διατραπεζικών δανείων και της ρευστότητας μέσω ειδικών εκδόσεων ομολόγων του Δημοσίου.

Στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει σχετική διάταξη που να υποχρεώνει τις τράπεζες να κάνουν χρήση και της κεφαλαιακής ενίσχυσης. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, δεν θα μπορούσε να υπάρξει καθώς θα προκαλούσε την παρέμβαση της Κομισιόν. Γι’ αυτό και από το υπουργείο Οικονομίας γινόταν λόγος για «συμφωνία κυρίων».

Εφόσον η συμφωνία κυρίων πάψει να ισχύει και μια τράπεζα μπορεί να κάνει χρήση, για παράδειγμα, μόνο του μέτρου της εγγύησης των δανείων ή μόνο της ρευστότητας μέσω ομολόγων, αμέσως παύουν να υφίστανται οι περισσότερες ενστάσεις των τραπεζιτών. Διότι πολύ απλά οι περισσότεροι περιορισμοί, με τον κρατικό «επίτροπο», τα βέτο και τα πλαφόν στις αμοιβές, απορρέουν από την έκδοση προνομιούχων μετοχών.

Αν αυτή η παράμετρος εκλείψει, ανοίγει ο δρόμος για τη συμμετοχή των μεγάλων τραπεζών στο σχέδιο.

Όσο για το ποιες τράπεζες τελικά θα μετάσχουν; Η απάντηση του υπουργού Οικονομίας είναι ενδεικτική: «Έχω πει πως όλα αυτά τα σχέδια είναι εθελοντικά. Η καταρχήν συζήτηση η οποία έγινε με όλες τις μεγάλες τράπεζες που έχουν σημασία για τη λειτουργία του συστήματος ήταν ότι βλέπουν θετικά τη δημιουργία αυτού του συστήματος. Τώρα, αν μια τράπεζα αποφασίσει να συμμετάσχει ή όχι, θα εξαρτηθεί και από τις εξελίξεις στις αγορές. Θα δούμε ότι όταν συμμετάσχουν κάποιες τράπεζες, οι άλλες θα θεωρήσουν ότι αν μείνουν απ' έξω θα έχουν μειονεκτήματα. Εμείς κάνουμε ένα σχέδιο για την οικονομία. Μακάρι να υπάρξουν κάποιες τράπεζες που δεν θα το χρειαστούν».

Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Οικονομίας ψαλίδισε τις προσδοκίες παροχών, με δηλώσεις του μετά το συμβούλιο Ecofin. Όπως είπε, μετά και τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν, το οικονομικό επιτελείο θα καταρτίσει το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού 2008, εντός των πλαισίων του προσχεδίου, αλλά «οι δυνατότητες διεύρυνσης του ελλείμματος σε σχέση με τα ήδη προβλεπόμενα στο προσχέδιο είναι εξαιρετικά περιορισμένες».

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει συρρίκνωση του ελλείμματος στο 1,8% το 2009 και η Κομισιόν θέτει τον πήχη στο 2,2%, ύψος το οποίο ατύπως θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι οριοθετεί το εύρος των παροχών.

Ο υπουργός Οικονομίας, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, είπε ότι «στα πλαίσια αυτά -των περιορισμένων δυνατοτήτων διεύρυνσης του ελλείμματος- η κυβέρνηση θα εξαντλήσει όλα τα περιθώρια για την προστασία των οικονομικά αδυνάτων από τις επιπτώσεις της κρίσης».