Μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ ΓΣΕΕ) και συγκεκριμένα της ερευνήτριας Στέλλας Μιχοπούλου, επιχειρεί τη θεωρητική αποδόμηση των επιχειρημάτων που υποστηρίζουν τη δημοσιονομική λιτότητα και εμπειρικά διερευνά την αναποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής στις χώρες-μέλη της Ευρωζώνης.
Το βασικό επιχείρημα που αναπτύσσεται στη μελέτη, είναι ότι η πολιτική της λιτότητας στηρίζεται στα αφηρημένα μακροοικονομικά σχήματα της συμβατικής οικονομικής σκέψης και ειδικότερα του κυρίαρχου μακροοικονομικού δόγματος της «νέας συναίνεσης». Σύμφωνα με το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, η πιο σημαντική μεταβολή στο νομισματικό καθεστώς των κρατών της ευρωζώνης, είναι η απώλεια της δυνατότητας έκδοσης χρέους στο εθνικό νόμισμα. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση της φερεγγυότητας του κρατικού τομέα είναι ένδειξη που διαμορφώνει τις προσδοκίες των ιδιωτών και θεσμικών επενδυτών για το αν θα παραχωρήσουν νέο δανεισμό στις εθνικές οικονομίες. Με αυτόν τον τρόπο, τα δημόσια οικονομικά και η αντικυκλική σταθεροποιητική επίδραση των δημόσιων δαπανών στην οικονομία γίνονται έρμαιο της μεταβαλλόμενης ψυχολογίας των αγορών και της κερδοσκοπίας.
Βάσει των συμπερασμάτων της μελέτης, η δημοσιονομική λιτότητα είναι πιθανό να συμβάλλει στη μείωση των δημόσιων ελλειμμάτων, όταν η οικονομία είναι σε σταθερή κατάσταση και σε μεγέθυνση, αλλά δεν μπορεί να οδηγήσει σε βιώσιμη δημοσιονομική προσαρμογή, όταν η οικονομία είναι σε κατάσταση υπερχρέωσης και ο κρατικός τομέας εύθραυστος και σε κρίση φερεγγυότητας.
Επίσης, η ταυτόχρονη εφαρμογή πολιτικών λιτότητας σε πολλές οικονομίες της Ευρωζώνης ουσιαστικά και πρακτικά ακυρώνει σύμφωνα με την ερευνήτρια, την όποια αποτελεσματικότητα θα μπορούσε αυτή να έχει σε όρους μακροοικονομικής σταθερότητας, καθώς περιορίζει τις προσδοκίες αύξησης της ζήτησης μέσω των εξαγωγών.
Στην μελέτη, αναδεικνύεται εμπειρικά η κατάσταση φερεγγυότητας των κρατών-μελών της Ευρωζώνης και το συμπέρασμα είναι πως η δημοσιονομική λιτότητα έχει καταστήσει πιο εύθραυστες τις περισσότερες από τις οικονομίες της ζώνης του ευρώ. Κατά συνέπεια, η επιβίωση του ευρώ στο νέο δημοσιονομικό περιβάλλον της λιτότητας προϋποθέτει ακύρωση των προγραμμάτων λιτότητας.