Οι Βάσκοι αυτονομιστές φαίνεται πιθανό να κερδίσουν έδαφος στις περιφερειακές εκλογές της Ισπανίας την Κυριακή, εξέλιξη που θα προκαλέσει και νέο πονοκέφαλο στην συντηρητική κυβέρνηση της Μαδρίτης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα κόμματα που στηρίζουν την αυτοδιάθεση των Βάσκων, μέλη των οποίων κάποτε κατέφευγαν στη βία στην προσπάθειά να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία τους, είναι πιθανό να κερδίσουν σημαντικό έδαφος έναντι της νυν κυβέρνησης συνεργασίας του Λαϊκού Κόμματος -που τάσσεται κατά της ανεξαρτησίας, και το οποίο επίσης ελέγχει την εθνική κυβέρνηση- και του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος.

Οι εκλογές στη χώρα των Βάσκων και μια ξεχωριστή ψηφοφορία στη Γαλικία, αποτελούν σημαντικά τεστ για την δοκιμαζόμενη κυβέρνηση του πρωθυπουργού Mariano Rajoy. Η Γαλικία είναι η πατρίδα του κ. Rajoy και το κόμμα του αναμένεται να διατηρήσει την πλειοψηφία εκεί.

Ο κ. Rajoy καθυστερεί να λάβει επίσημη απόφαση για το αν θα ζητήσει επισήμως διάσωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια -σύμφωνα με τους αναλυτές- να μην προκαλέσει τους ψηφοφόρους του. Η διάσωση πιθανότατα θα οδηγούσε σε αγορές ισπανικών κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το κόστος δανεισμού της Ισπανίας. Ωστόσο, πολιτικά μη δημοφιλής, καθώς πιθανότατα θα σήμαινε επιπλέον μέτρα λιτότητας για μια χώρα που ήδη πλήττεται από την ύφεση.

Η ψηφοφορία στην χώρα των Βάσκων την Κυριακή έχει προσλάβει επιπλέον βαρύτητα λόγω και των διαδηλώσεων υπέρ της ανεξαρτησίας που πραγματοποιούνται στην Καταλονία. Δυο πολιτικά κόμματα που στηρίζουν την αυτοδιάθεση των Βάσκων – το Εθνικιστικό Κόμμα των Βάσκων ή PNV και το EH Bildu- αναμένεται να αποκτήσουν τον έλεγχο των δυο τρίτων των εδρών στην περιφερειακή βουλή, η οποία εκλέγει τον περιφερειακό πρόεδρο.

Στην εκστρατεία του, ο κυβερνητικός συνασπισμός έχει προσπαθήσει να δώσει έμφαση στους κινδύνους της αυτονομίας και τα οφέλη των στενότερων δεσμών με την υπόλοιπη Ισπανία.

Τέτοιες εκκλήσεις όμως φαίνεται να μην εισακούονται σε περιοχές όπως το Μοντραγκόν, μια πόλη 22.000 κατοίκων που αποτελούσε περιοχή-κλειδί στην 50ετή δράση της ΕΤΑ. Το εθνικιστικό αίσθημα είναι ιδιαίτερα υψηλό στην περιοχή, όπου οι περισσότερες ισπανικές πινακίδες έχουν αντικατασταθεί με πινακίδες γραμμένες στην αρχαία βασκική γλώσσα που ομιλείται περισσότερο εκεί, σημειώνει η WSJ.

«Ο κόσμος αντιδρά. Μπορείτε να το δείτε στην Καταλονία, όπου ο κόσμος ζητά ανεξαρτησία. Και θα το δείτε και εδώ στη χώρα των Βάσκων», ανέφερε ο δήμαρχος του Μοντραγκόν, Inazio Azkarragaurizar. «Η ισπανική κυβέρνηση θα πρέπει να απαντήσει σ’ αυτό».

Η Ισπανία, η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, εισήλθε σε διπλή ύφεση το τελευταίο τρίμηνο του 2011, διευρύνοντας την βαθειά κρίση που προκλήθηκε από την κατάρρευση της αγοράς ακινήτων που ξεκίνησε το 2008. Υπάρχουν όμως και θετικές ειδήσεις: Η ΕΤΑ ανακοίνωσε «οριστικό τέλος τον ένοπλο αγώνα».

Η απόφαση της ΕΤΑ έχει αναζωπυρώσει το κίνημα υπέρ της ανεξαρτησίας των Βάσκων. Το EH Bildu –που περιλαμβάνει το πολιτικό σκέλος της ΕΤΑ καθώς και κόμματα που πάντοτε τάσσονταν κατά της βίας- συγκεντρώνει ίδια ποσοστά με το PNV στις δημοσκοπήσεις.

Οι αναλυτές εκτιμούν πως μια νίκη του EH Bildu είναι απίθανη, όμως δεν αποκλείεται να υπάρξει συνασπισμός με το PNV.

Το PVN που κυβερνούσε στην χώρα των Βάσκων το 1980-2009, παραδοσιακά δείχνει αμφιλεγόμενη στάση σε ότι αφορά την ανεξαρτησία, όμως το 2005 έκανε μια απρόθυμη προσπάθεια προώθησης του θέματος της αυτοδιάθεσης.

Ο ηγέτης του PNV, Inigo Urkullu, ο οποίος θεωρείται ως ο πιθανός επόμενος πρόεδρος των Βάσκων, δήλωσε πως θα αναζητήσει «τρόπους για να υπάρξει μια νέα συμφωνία» με την Μαδρίτη, προσθέτοντας ότι το ομοσπονδιακό σύστημα της χώρας «έχει χαλάσει».

Η στάση του Eh Bildu είναι πιο ειλικρινής. Η υποψήφια του συνασπισμού για τις εκλογές της Κυριακής είναι η συγγραφέας Laura Mintegi, η οποία έχει βασίσει την εκστρατεία της στον στόχο της ανεξαρτησίας και της ανυπακοής στα προγράμματα οικονομικής λιτότητας που υπερασπίζεται το Λαϊκό Κόμμα.

Η κ. Mintegi δηλώνει πως για πολλούς Βάσκους, η τάση για ανεξαρτησία αποτελεί απάντηση στις προσπάθειες της ισπανικής κυβέρνησης να κεντρικοποιήσει τις εξουσίες και να επιβάλει λιτότητα και περικοπές στους προϋπολογισμούς των περιφερειακών κυβερνήσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα των Βάσκων, μαζί με την Καταλονία, είναι από τις πλουσιότερες περιοχές της Ισπανίας. Η ανεργία είναι από τις χαμηλότερες της Ισπανίας, ενώ το ΑΕΠ της είναι 1/3 υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ισπανίας, καθιστώντας την περιοχή μια από τις πιο εύπορες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.