Τουρκία: Μία οικονομία σε σταυροδρόμι

Η τουρκική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με πλήθος προκλήσεων, ενώ ο μεγαλύτερος κίνδυνoς γι’ αυτή προέρχεται από το εσωτερικό. Ενδεχόμενη παρατεταμένη πολιτική κρίση μπορεί να έχει ακόμη και ολέθρια αποτελέσματα.

Δημοσιεύθηκε: 10 Ιουνίου 2008 - 14:32

Vincent Boland

Η οικονομική άνθηση της Τουρκίας μοιάζει να έχει ολοκληρωθεί, τουλάχιστον προς το παρόν. Ο μέσος ρυθμός ανάπτυξης του ΑΠΕ στην περίοδο 2002 - 2007 έφτασε στο 7%. Η αναθεώρηση του ΑΕΠ στην οποία προχώρησε φέτος η κυβέρνηση της χώρας τοποθετεί πλέον το μέγεθος της οικονομίας στα 750 δισ. τουρκικές λίρες (600 δισ. δολάρια).

Αυτή τη στιγμή αρκετοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην χαλάρωση της ανάπτυξης, με τον ρυθμό να προβλέπεται ότι θα φτάσει φέτος στο 4,5%. Ένας απαράβατος παράγοντας ίσως είναι το ότι η οικονομία έχει τελικά ανακαλύψει την ισορροπία της, έπειτα από αρκετά χρόνια εξαιρετικής ανάπτυξης.

Άλλωστε, σημαντικό μέρος της άνθησης την περίοδο 2002 - 2007 οφείλεται και στην οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα το διάστημα 2000 - 2001.

Υπάρχουν, όμως, και περισσότερο απτές αιτίες. Η πρώτη, σύμφωνα με τους αναλυτές, έχει να κάνει με τη στροφή της κυβέρνησης σε περισσότερο φιλολαϊκή, οικονομική πολιτική, με ταυτόχρονη απομάκρυνση από την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων σε μακροοικονομικό επίπεδο, όπως ίσχυε την περίοδο 2002 - 2007.

Μεταξύ των επιτευγμάτων της τουρκικής κυβέρνησης, στην εξεταζόμενη περίοδο, συγκαταλέγονται οι ιδιωτικοποιήσεις, η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού, φορολογικού συστήματος αλλά και η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών καθώς και υποχώρηση του πληθωρισμού χαμηλότερα από το 10% σε ετήσια βάση.

Μία δεύτερη αιτία είναι το υπάρχον διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Η τουρκική οικονομία είναι πλέον περισσότερο ανοιχτή σε ό,τι επηρεάζει και τις υπόλοιπες οικονομίες της υφηλίου. Τα χρόνια της άνθησης στηρίχτηκαν από ανάλογη πορεία στις αναδυόμενες αγορές. Άλλωστε η ισχυρή άνοδος στις άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα ήταν η απτή απόδειξη αυτών των τάσεων.

Το 2008 η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Η κυβέρνηση χαλαρώνει τη δημοσιονομική της πολιτική, την ίδια στιγμή που η κεντρική τράπεζα ακολουθεί σφιχτή νομισματική πολιτική προκειμένου να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.

Παράλληλα, η συμφωνία με το ΔΝΤ για παροχή δανείου ύψους 10 δισ. δολαρίων ολοκληρώθηκε στα μέσα Μαΐου.

Την ίδια στιγμή η πολιτική κρίση στο εσωτερικό περιορίζει τις δυνατότητες χειρισμών αλλά και λήψης αποφάσεων. Όντως, αρκετοί επενδυτές φοβούνται ότι η πολιτική αβεβαιότητα θα συνεχίσει να ρίχνει τη σκιά της στην οικονομία και στην αγορά εντός του τρέχοντος έτους.

Οι προοπτικές είναι τόσο αβέβαιες όσο ήταν στα μέσα του 2006. Τότε, εκτεταμένο sell-off στις αναδυόμενες αγορές, συνδυασμένο με έκρηξη του πληθωρισμού στο εσωτερικό και κρίση στην τουρκική κεντρική τράπεζα, οδήγησε το τουρικό νόμισμα σε ελεύθερη πτώση.

Σήμερα, η λίρα εμφανίζεται αρκετά σταθερή. Όμως, όπως υπογραμμίζει ο κ. Tolga Ediz, οικονομολόγος της Lehman Brothers, το 2008 ο δανεισμός των επιχειρήσεων από το εξωτερικό είναι υψηλότερος (ο αναλυτής υπολογίζει ότι πλησιάζει στα 200 δισ. δολάρια, δηλαδή το 27% του ΑΕΠ), το διεθνές περιβάλλον είναι πολύ πιο δυσμενές, η δημοσιονομική εικόνα ασθενέστερη και το πολιτικό κλίμα διόλου υποστηρικτικό.

"Εν συνόλω, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η τρέχουσα περίοδος εμπεριέχει περισσότερες προκλήσεις για την Τουρκία σε σύγκριση με αυτήν που βίωσε στα μέσα του 2006", υπογραμμίζει ο αναλυτής της Lehman Brothers.

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα δύσκολη πρόκληση, για μία κυβέρνηση η οποία έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα φιλική προς τις επιχειρήσεις, αλλά μοιάζει σχετικά αδιάφορη απέναντι στα "συναισθήματα" των αγορών.

Η τουρκική οικονομία διαθέτει ισχυρή μεταποιητική βάση, καθώς και πλήθος ισχυρών μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να στραφούν στο μικροοικονομικό στρατόπεδο, όπως είναι η αγορά εργασίας και το επίπεδο των επιχειρήσεων.

© The Financial Times Limited 2008. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation