Η νομισματική ένωση της Ευρώπης δεν κινδυνεύει

Πόσο κινδυνεύει τελικά η ευρωζώνη από τις "στενόμυαλες" και ριψοκίνδυνες κινήσεις των κυβερνήσεων για αντιμετώπιση της κρίσης; Μήπως η κρίση αποτελεί τελικά ευκαιρία για επανασχεδιασμό των θεσμών της ΟΝΕ;

Δημοσιεύθηκε: 13 Φεβρουαρίου 2009 - 12:48

Tony Barber

Η νομισματική ένωση της Ευρώπης δεν κινδυνεύει

Σύμφωνα με τον Τσέχο πρωθυπουργό κ. Mirek Topolanek, ο εγωιστικός οικονομικός εθνικισμός ορισμένων χωρών της ευρωζώνης «έχει παραμορφώσει το κοινό project του ευρώ περισσότερο απ’ όσο οποιοδήποτε άλλο γεγονός». Τελικά, μπορεί η Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση να κινδυνεύσει από τις στενόμυαλες, ριψοκίνδυνες ή ανίκανες κυβερνητικές απαντήσεις στην οικονομική κρίση;

Αναμφίβολα, η πρόσφατη διεύρυνση των spreads μεταξύ των ομολόγων της Γερμανίας και εκείνων χωρών όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία «υποδεικνύει» τις εντάσεις στις 16 χώρες-μέλη της ευρωζώνης. Επιπλέον, το χάσμα της επιχειρηματικής ανταγωνιστικότητας μεταξύ της Γερμανίας και πολλών εκ των εταίρων της αποτελεί σοβαρή μακροπρόθεσμη ανησυχία.

Όμως, στο εξαιρετικό κείμενο εργασίας τους, οι κ. Jacques Cailloux, Silvio Peruzzo και Harvinder Sian της Royal Bank of Scotland λένε ότι το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί δεν είναι αν η ευρωζώνη θα «σπάσει», αλλά το ακριβώς αντίθετο. Σημειώνουν ότι η βασική τους προσδοκία είναι πως η κρίση θα οδηγήσει σε στενότερη οικονομική συνεργασία στην ευρωζώνη. «Αν η κρίση επεκταθεί, τότε θα περιμέναμε αλλαγές στην πολιτική, στις οποίες θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται η αυξημένη δημοσιονομική συνεργασία, ο αυξημένος προϋπολογισμός από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η μεγαλύτερη επίβλεψη των προϋπολογισμών από άλλες χώρες και ένα ευρωπαϊκό fund έκτακτων αναγκών».

Τέτοιες κινήσεις θα πήγαιναν πολλά βήματα πιο πέρα από τον τύπο της νομισματικής ένωσης που οι πολιτικοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχεδίαζαν στη δεκαετία του 1990. Όμως, όπως επισημαίνουν ο Cailloux και οι συνάδελφοί του, συνήθως απαιτείται μια κρίση για να «σπρώξει» την Ε.Ε. στο να προχωρήσει σε ανασχεδιασμό των θεσμών της. Σε κάθε περίπτωση, το νόημα που φαίνεται να μην «πιάνουν» οι εσχατολόγοι είναι ότι αν η ευρωζώνη πράγματι αντιμετώπιζε τον κίνδυνο της κατάρρευσης, τότε οι κυβερνήσεις, οι Αρχές της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σίγουρα δεν θα κάθονταν με σταυρωμένα τα χέρια.

Εντούτοις, φαίνεται πως η κρίση θα πρέπει να γίνει αισθητά χειρότερη πριν αναλάβουν δράση οι policymakers της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για τη σύσφιγξη της ενοποίησης της ευρωζώνης. Ίσως να μη χρειάζεται να περιμένουν πολύ ακόμα. Οι τρεις άνδρες της RBS εκτιμούν πως οι απώλειες του τραπεζικού κλάδου της ευρωζώνης τα επόμενα τρία χρόνια θα ανέλθουν σε 750 δισ. ευρώ συνολικά. Η ανάγκη για μεγαλύτερα σχέδια διάσωσης, για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος, θα αυξήσει τις δυσκολίες χρηματοδότησης που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης, ορισμένες εκ των οποίων έχουν ήδη υπερβολικά υψηλό δημόσιο χρέος.

Έχω όμως δύο αντιρρήσεις επί του εγγράφου της RBS. Η πρώτη είναι η απουσία ανάλυσης σχετικά με το πώς οι Γερμανοί πολιτικοί, επιχειρηματίες και ψηφοφόροι θα αντιδρούσαν στις προτάσεις για πιο «στενή» ενοποίηση της ευρωζώνης. Προς το παρόν, είναι ξεκάθαρο ότι η γερμανική γνώμη τάσσεται κατά οτιδήποτε μπορεί να υπονοεί ότι η Γερμανία θα δώσει λεφτά για να σώσει «σπάταλες» χώρες της ευρωζώνης.

Η δεύτερη αφορά σε αυτό που υποστηρίζει η RBS, ότι δηλαδή ο μόνος τρόπος για έξοδο από την οικονομική κρίση για την «αδύναμη περιφέρεια» της ευρωζώνης -δηλαδή την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Πορτογαλία κ.ά.- είναι «ο δημοσιονομικός περιορισμός, που θα επιβληθεί από ένα νέο σύστημα κανόνων για την αγορά και τη σοβαρή μείωση της εγχώριας ζήτησης, μέσω ενός συνδυασμού παρατεταμένης μείωσης της κατανάλωσης και των ιδιωτικών επενδύσεων». Αυτό μοιάζει περισσότερο με σύσταση για κάμψη της οικονομίας. Κάτι που είναι βέβαιο ότι οι ψηφοφόροι δεν θα ανεχτούν.

© The Financial Times Limited 2009. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation