Έναν μήνα μετά τον παραλίγο θάνατό της, τελικά η ευρωζώνη είναι ένας δανειολήπτης με αξιολόγηση «ΑΑΑ»; Η ερώτηση αυτή φτάνει στην καρδιά του προγράμματος στήριξης το οποίο εγκρίθηκε αυτήν την εβδομάδα από τους υπουργούς Οικονομικών της ζώνης του ευρώ. Το πρόγραμμα των 750 δισ. ευρώ είναι ουσιαστικά ένα πρόγραμμα διάσωσης του ευρώ.
Είναι ένα ιδιαίτερα γνωστό… τέρας: μία εταιρία περιορισμένης ευθύνης δημιουργήθηκε στο Λουξεμβούργο προκειμένου να παράσχει 440 δισ. ευρώ στις χώρες που έχουν «διώξει» οι πιστωτικές αγορές. Επιπρόσθετα, το πρόγραμμα έχει την εγγύηση των δανειστών και ως εκ τούτου μπορεί να λάβει αξιολόγηση «ΑΑΑ».
Πάντως, οι οίκοι αξιολόγησης δεν έχουν ακόμη ασχοληθεί με το πρόγραμμα στήριξης. Όμως, το να θεωρούμε ότι έχει, εκ των πραγμάτων, αξιολόγηση «ΑΑΑ» δεν είναι σωστό, με δεδομένο ότι μόνο δύο εκ των δανειστών -η Γαλλία και η Γερμανία- απολαμβάνουν τον ύψιστο βαθμό πιστοληπτικής αξιολόγησης. Τα χρήματά του θα διανεμηθούν στις χώρες με χαμηλούς βαθμούς αξιολόγησης. Η Ισπανία και η Ιρλανδία, για παράδειγμα, έχασαν την αξιολόγηση «ΑΑΑ» κατά τη διάρκεια της πιστωτικής κρίσης. Ένας Γάλλος υπουργός -πράττοντας ανόητα- υποστήριξε ότι η χώρα του πιθανώς να δυσκολευτεί να κρατήσει την ύψιστη αξιολόγηση.
Το να αποκτήσει αξιολόγηση «ΑΑΑ» -και φυσικά να κατορθώσει να τη διατηρήσει- δεν είναι το μόνο εμπόδιο για το πρόγραμμα στήριξης. Κάθε όρος που θα επιβάλει στους δανειζόμενους θα πρέπει να εγκριθεί από τα κοινοβούλιά τους. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει πρόβλημα, εάν για παράδειγμα απαιτούσε αλλαγές, ας πούμε στην αγορά εργασίας της Ισπανίας. Υπάρχουν, επίσης, ανησυχίες ότι ο μηχανισμός μπορεί να εκτροχιαστεί έπειτα από παρέμβαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας.
Το πρόγραμμα μπορεί να αποδειχτεί το κρίσιμο στοιχείο που θα επιτρέψει στην ΕΚΤ να αποσυρθεί από τον δικό της μηχανισμό αγοράς κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης. Υπάρχει, δε, και ένα ακόμη μεγάλο τεστ στο οποίο θα υποβληθεί κάποια στιγμή: μία χώρα που ούτως ή άλλως έχει πιστωτικά προβλήματα θα κληθεί να συμβάλει στη διάσωση μιας άλλης…