Οι επικριτές του καπιταλισμού κατακρίνουν τη βραχυπρόθεσμη προοπτική των επενδυτών. Ακόμη και οι υπερασπιστές του καπιταλισμου όμως, οφείλουν να παραδεχτούν ότι οι αγορές λειτουργούν με το οπτικό πεδίο ενός χρυσόψαρου.
Μετά τον πανικό μέχρι και τον Μάιο για τις επιπτώσεις των ευρωπαϊκών προβλημάτων στην παγκόσμια ανάπτυξη, οι επενδυτές στα χρηματιστήρια έχουν ξαναβρεί τα ζωώδη ένστικτά τους, έπειτα από ένα μικρό λόξιγκα λόγω της Ουγγαρίας. Λες και οι επενδυτές βαρέθηκαν τις κρίσεις στις μικρές χώρες και επικεντρώθηκαν αντ’ αυτού στη διεθνή οικονομία.
Ακόμη και η υποβάθμιση της Ελλάδας σε αναδυόμενη αγορά, δεν απέτρεψε την ανοδική τάση.
Η απάθεια των επενδυτών έχει μια λογική. Οι πιστωτικές αγορές εχουν σταθεροποιηθεί, υποδεικνύοντας ότι η χρηματοδότηση δεν χειροτερεύει για τις τράπεζες -τουλάχιστον πέρα από την Ελλάδα και την Ισπανία. Και αυξάνεται η πίστη ότι η Κίνα θα εμφανίσει μια ομαλή προσγείωση.
Όμως η υγεία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος δεν βελτιώνεται. Παραμένουν μεγάλοι κίνδυνοι.
Χθες, η Ισπανία είχε μια δύσκολη μέρα, όχι μόνο στο ποδόσφαιρο, αλλά και στις αγορές των ομολόγων. Τα spreads στα κρατικά ομόλογα της Ισπανίας σε σχέση με τα γερμανικά bunds χτύπησαν νέο ρεκόρ, δείχνοντας την απώλεια εμπιστοσύνης στις τράπεζες της χώρας. Η κεντρική τράπεζα σκοπεύει τώρα να κοινοποιήσει τα αποτελέσματα των τραπεζικών stress tests, κάτι που θα τονώσει την εμπιστοσύνη μακροπρόθεσμα. Αλλά βραχυπρόθεσμα, ίσως χρειαστεί να διοχετευτούν δεκάδες δισ. ευρώ σε τράπεζες, που θα πρέπει να προέλθουν από την κυβέρνηση -επιτείνοντας τις πιέσεις στον κρατικό δανεισμό.
Επιπλέον, οι τράπεζες θα πρέπει να αποπληρώσουν 442 δισ. ευρώ από την πιστωτική γραμμή της ΕΚΤ στα τέλη του μήνα ή να την μετακυλήσουν σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Τα περιθώρια, να αντληθούν αυτά τα κεφάλαια από την αγορά, είναι μικρά, καθώς οι τράπεζες έχουν ήδη να επαναχρηματοδοτήσουν περιπου 800 δισ. ευρώ μέχρι τα τέλη του 2012.
Η Ισπανία δεν είναι μια περίπτωση τοπικής δυσκολίας. Ακόμη και το καλύτερο αποτέλεσμα -δημόσια stress tests και επανακεφαλαιοποιήσεις- θα αυξήσει κατακόρυφα τον κρατικό δανεισμό. Το χειρότερο σενάριο, θα έχει σοβαρές μεταδοτικές επιπτώσεις σε όλη την Ευρώπη. Οι διεθνείς επενδυτές θα πρέπει να στρέφουν τα βλέμματα από την άλλη μεριά.