Γιατί πετάει χειροβομβίδες ο κ. Juncker;

Ευχαριστώ για την απάντηση, λόγω έλλειψης χρόνου θα είμαι αρκετά σύντομος.

1. Μία υποτίμηση π.χ. του 50% σημαίνει πτώση του ΑΕΠ στο μισό. ΠΡΟΣΟΧΗ: Όντως εκφρασμένο σε ξένο νόμισμα θα είναι το μισό, αλλά επειδή δεν ισχύει η θεωρία της Purchasing Power Parity (δηλαδή 1 ευρώ ή 1 δολλάριο δεν έχουν την ίδια αγοραστική δύναμη σε όλες τις χώρες), δεν θα μειωθεί στο μισό η αγοραστική μας δύναμη, παρά μόνο στα είδη με μηδενική εγχώρια προστιθέμενη αξία (στα άλλα θα μειωθεί λιγώτερο).

2. Βεβαίως, οι ιδιώτες αντιμετώπισαν αύξηση του χρέους κατά το ποσοστό της υποτίμησης του εγχώριου νομίσματος, ενώ το εισόδημά τους δε μετταβλήθηκε και επομένως ο λόγος εισόδημα/ χρέος χειροτέρευσε δρραματικά. Όμως δεν ισχύει το ίδιο με το κράτος. Έγραψα ότι

«Υποθέτουμε ότι αύριο επιστρέφουμε στη δραχμή έστω με ισοτιμία 1 ευρώ = 1 νέα δραχμή και σε 5 εργάσιμες ημέρες έστω ότι η δραχμή υποτιμάται κατά 100% και η ισοτιμία γίνεται 2 νέες δραχμές = 1 ευρώ. Τότε θα πρέπει να γίνουν τα εξής: το χρέος (340 δις ευρώ) θα ισούται με 340 δις δραχμές την ημέρα επιστροφής στη δραχμή και με 680 δις δραχμές 5 ημέρες μετά. Το ΑΕΠ της Ελλάδας θα ισούται με 230 δις ευρώ, τα οποία θα ισοδυναμούν με 230 δις νέες δραχμές και μετά 5 ημέρες θα ισούται με 460 δις νέες δραχμές.

Επομένως, η αλλαγή νομισματικής μονάδος δεν μεταβάλλει το λόγο δημόσιο χρέος/ ΑΕΠ.» (αφού επηρεάζει και τον αριθμητή και τον παρανομαστή). Εννοείται ότι αν η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ είναι μικρότερη από το κόστος δανεισμού, ο λόγος χρέος/ ΑΕΠ θα αυξηθεί. Που βρίσκεται η πλάνη?

3. Ας θυμηθούμε που οδήγησε τη Ρωσία η κυβέρνηση Γιέλτσιν εφαρμόζοντας νεοφιλελεύθερες πολιτικές και που την έχει οδηγήσει η κυβέρνηση Πούτιν (παρέμβαση κράτους στην οικονομία, επανάκτηση κύρους στην παγκόσμια σκηνή...). Όταν η Ρωσία είχε βρεθεί σε ένα λιγότερο ασφυκτικό οικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον από αυτό στο οποίο βρίσκεται η Ελλάδα σήμερα, αναγκάστηκε να πουλήσει 20 από τις 27 χιλιάδες δημόσιες επιχειρήσεις της περίπου στο 10% της πραγματικής τους αξίας (μεταξύ του 1993 και 1995) αλλά ακόμη και έτσι δε μπόρεσε να αποτρέψει την χρηματοπιστωτική κρίση που τη χτύπησε οδηγώντας σε πτώχευση το 1998.

Μα ακόμη και αν η Ελλάδα αποφασίσει να πουλήσει σε τιμή ευκαιρίας όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις, τα χρήματα που θα συγκεντρώσει είναι ελάχιστα μπροστά σε αυτά που απαιτούνται για να βγει από την κρίση στην οποία έχει επέλθει. Υπάρχει, όμως, κάτι άλλο το οποίο θα μπορούσε να βγάλει προς πώληση και σύμφωνα με πληθώρα στοιχείων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας από το Νοέμβριο του 2009 μέχρι σήμερα αλλά και με στοιχεία από πρόσφατη έρευνα του Bloomberg αυτό είναι δημόσια γη και ελληνικά νησιά που ανήκουν στο κράτος, η συνολική αξία των οποίων φτάνει τα 300 δις ευρώ.

4. Πιστεύω ότι κάποιοι έχουν αγωνιστεί παλαιότερα για να είμαστε ανεξάρτητοι. Θεωρώ ότι είναι κατάντημα η μετατροπή της Ελλάδος σε χώρα μειωμένης κυριαρχίας από την τωρινή κυβέρνηση. Αν δεχθούμε ότι και ο λαός και οι πολιτικοί είναι χάλια καταλήγουμε στο ότι δεν θα έπρεπε να είμαστε ανεξάρτητο κράτος...

5. Το δημόσιο χρέος είναι αρκετά υψηλό και σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε κακοδιαχείριση, αλλά το χρέος θα ήταν μικρότερο αν οι Ελληνικές κυβερνήσεις, ιδίως από το 1990 και ύστερα είχαν αξιοπρέπεια και απαιτούσαν απο τη Γερμανική κυβέρνηση να καταβάλει τις πολεμικές αποζημιώσεις και να επιστρέψει το αναγκαστικό κατοχικό δάνειο και αν δεν αναγκαζόμαστε να ξοδεύουμε όσα ξοδεύουμε για αμυντικές δαπάνες.

Κατ’ αρχήν συγνώμη για το βιαστικό των απαντήσεών μου και το σχεδόν εριστικό μου στυλ, είμαι πολύ πιεσμένος, ωστόσο είναι εκτονωτικός ο διάλογος με ένα τόσο εμπεριστατωμένο συνομιλητή. Δεν αμφισβήτησα καμία από τις πηγές/αιτίες του χρέους που αναφέρετε, απλά τονίζω αυτές για τις οποίες κανένας δεν θέλει να μιλάει. Κάνετε λάθος για το πόσο κοστίζουν και τι παράγουν οι ΔΥ. Αλλά το σημαντικό είναι ότι από το δημόσιο εξαρτώνται οι μισοί αγρότες, εργολάβοι, δήθεν ιδιωτικές εταιρείες που μόνο με το δημόσιο έχουν νταραβέρια κλπ κλπ.

Είμαστε μαι μισοκομμουνιστική χώρα που ανέχεται και κάποια κορόϊδα καθώς και τους μετανάστες για να γίνεται και καμιά δουλιά. Ωστόσο καθυστερήσαμε στην κατάρρευση λίγο αργότερα από τους υπαρκτούς λόγω ακριβώς αυτών των κορόϊδων. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί λόγω μπλέ φανέλλας νομίζουν ότι δεν είναι κομμουνιστές και όμως ο κ. Σaμαράς δήλωσε την πλατφόρμα του κόμματος: «κοινωνικός φιλελευθερισμός» αγγλιστί: «socialist liberalism» (σε ελεύθερη μετάφραση πιασ’τ’αυγό και κούρευτο-τόσο πατριώτης που δεν μεταφράζει το σοσιαλιστ-να τι τον χωρίζει πό τους ανεκδιήγητους άλλους).

Ακριβώς αυτό που περιέγραψα μισοκομμουνισμός (κρατισμός) συν κορόϊδα. Αυτό δεν σημαίνει ότι σε μερικές μέρες αντε μήνες δεν θα εφαρμόζει μνημόνια και θα μας εξηγεί τη μεγάλη διαφορά με των άλλων-όπως η Διαμαντοπούλου που εξηγούσε πριν 5 χρόνια γιατί το δικό τους ποσοστό πώλησης του ΟΤΕ ήταν σωστό ενώ της ΝΔ ήταν το λάθος ποσοστό (τώρα πάλι το σωστό πουλάνε;) Για τους άλλους δεν χρειάζονται σχόλια για νοήμονες ανθρώπους μ.

Α.(μετά Ανδρέα) αλλά κορόϊδα γεμάτη η χώρα (ή ίσως πονηρούληδες με διαφορετικές άκρες για το διορισμό της κόρης τους;)

Οι κερδοφόρες ΔΕΚΟ δεν σημαίνει ότι βοηθούν τη χώρα, μονοπώλια είναι ό,τι θέλουν χρεώνουν, αυτό φαίνεται πό το ότι προκαλούν περισσότερο του μέσου πληθωρισμού που τους αναλογεί. Τώρα όσοι δεν μπορούν να χρεώσουν στα τιμολόγια μας ρίχνουν χρέος (που ξεχάσατε να σουμάρετε) μέσω συνεχούς κατάπτωσης εγγυήσεων. Τα αντιπαραγωγικά τους χάλια (εκτός από μια βόλτα στα γραφεία τους να δείτε το αραλίκι) φαίνονται από το ότι έχουν 40% του τζίρου σε μισθούς έναντι 20 στις αντίστοιχες ευρωπαϊκές (π.

χ. ΟΤΕ έναντι Deutche Telecom). Αλλά τα ίδια είναι και στα Πανεπιστήμια, Νοσοκομεία κλπ, τα πολλά πάνε σε μισθούς που οι υπουργοί ασμένως παραχωρούν (μ.Α.) για να αποφύγουν το διασυρμό τους και τη μη επανεκλογή μέσω και των ΜΜΕ (μήπως από την τσέπη τους τα βαζουν;).

Διέκρινα μερικές πλάνες στα λεγόμενά σας.

1. Ξεχνάτε ότι μια υποτίμηση π.χ.50% (μεταξύ μας λίγη είναι για να μας ορθοποδήσει με όλες τις επιπλοκές που θα προκαλέσει.) σημαίνει πτώση του ΑΕΠ στο μισό (δεν είναι τυχαίο που μετριέται σε δολλάρια για να είναι συγκρίσιμο). Μετά απ’ αυτό η ανάπτυξη 3%-4% θα είναι ασήμαντη. Η Αργεντινή που υποτίμησε στο ¼ και έχει τέτοια ανάπτυξη, θα ξαναφτάσει στο ίδιο βιοτικό επίπεδο σε 100 χρόνια. Τώρα ψυχολογικά είναι ωραία, ανεβαίνουν και ανεβαίνουν.

Αυτό είναι το μυστικό; Να βουτήξουμε στο μισό για να έχουμε την ψευδαίσθηση της βελτίωσης σαν τη συμβουλή του Χότζα να βάλουμε όλα τα ζώα στο σπίτι και να τα βγάζουμε ένα-ένα;

2. Η χρεοκοπία θα πρέπει να είναι σχεδόν ολική μετά από υποτίμηση διότιτο χρέος ουσιαστικά διπλασιάζεται. Δεν έχετε ακούσει για Ούγγρους, αλλά και Ελληνες που πήραν δάνειο για σπίτι σε Ελβετικά και τώρα που ανέβηκε το ελβετικό ζορίζονται να τα αποπληρώσουν διότι μια δόση που ήταν π.χ. 1000 ελβετικά ίσον 600 ευρώ τώρα πήγε π.χ. στα 800 ευρώ (με το ίδιο επιτόκιο). Δεν βρίσκω τι δεν καταλαβαίνετε σε αυτό.

Υποτίμηση στο μισό ισον διπλάσιο χρέος. Ολοι οι σοβαροί υποστηρικτές της δραχμής πάντα το συνδέουν με μπαταχτζιδιλίκι. (οι Αγγλοσάξονες για να κτυπήσουν την Ευρώπη καιοι αριστεροί για να βγάλουν το άχτι τους στους «τοκογλύφους» (του 3.5%)

3. Δεν θα ξαναξεφύγουμε από τον βαθύ πληθωρισμό. Μην μπερδεύετε με τη δεκαετία του 50-60. Τι φανταζεστε ότι θα στέλνουν πάλι τους συδικαλιστές στα ξερονήσια, ή θα κοπούν οι διαδηλώσεις και θα βάλουν μυαλό οι καναλάρχες; Ο λόγος που διήστανται οι απόψεις των οικονομολόγων είναι ότι το θέμα είναι εξόχως πολιτικό και ο καθένας το βλέπει όπως θέλει. Δεν προσέξατε ότι υπέρ της δραχμής είναι οι ακραίοι νεοφιλελεύθεροι και οι αριστεροί; Μάλιστα με την τρόϊκα να φεύγει από το κεφάλι των πολιτικών και συνδικαλιστών θα γίνει τρελλό πάρτυ, αλλά πλέον εις βάρος των εσωτερικών κορόϊδων όχι των έξω.

Ο πληθωρισμός θα οργιάσει. Ο πρωτος πρωθυπουργός θα δώσει αύξηση 20% για να αγαπηθεί όσο ο Ανδρέας, οι εκτυπωτικές νάναι καλά τώρα που την παλιο Μέρκελ την ξεφορτωθήκαμε.

4. Πολύ ασχολείστε με τα νομικά του πράγματος. Beggars can not be choosers.Ωστόσο υπάρχουν ενδιαφέρουσες νομικές επιπλοκές στο ότι απαγορεύεται να μετατραπούν οι καταθέσεις σε δραχμές και θα πρέπει να χρεοκοπήσουν οι τράπεζες που φυσικά δεν θα λάβουν πίσω τα δάνεια σε ευρώ αλλά σε δραχμές (πράγμα σίγουρο σε αντίθεση με το 1953) και θα κεφαλαιοποιηθούν από το κράτος με δραχμές. Οι νέες τράπεζες (Νεα Εθνική, Νεα Αλφα κλπ) θα έχουν βέβαια κύριο μέτοχο το κράτος (άλλο ένα αριστερό όνειρο θα γίνει πραγματικότητα αλλά δεν ζει ο Καλκάνης να επωφεληθεί με ένα δανειάκι - αλλά θα βρεθούνε άλλοι) δεν θα έχουν τις νομικέςυποχρεώσεις των παλαιών και θα επιστρέψουν μόνο όσα παλιά μπορούν διότι ουκ αν λαβοις από του μη έχοντος (θα είναι 40%-60%; ποιός ξέρει;, πάντως στην Αργεντινή έπέστρεψαν μόνο το 25%)

5. Δεν έχετε συνειδητοποιήσει από τι γλυτώσαμε και πώς είναι μια χρεοκοπία με έλλειμα 35 δις (2009), πως μια με 20 δις (τώρα) και πως μια με μηδενικό έλλειμα (2013;) Το τελευταίο είναι και η κατάλληλη στιγμή εάν τέλος πάντων θελουμε να μην πληρώσουμε το χρέος με ό,τι συνέπειες έχει. Η Ιρλανδία και η Ισλανδία είχαν ειδικά τραπεζικά προβλήματα και όχι διαρθρωτικά. Η Πορτογαλία είναι σαν και μας αλλά ποσοτικά λιγότερο χάλια.

Κινδυνεύουμε να μείνουμε μόνοι και να το φυσάμε και να μην κρυώνει για πολλές γενιές.

6. Φαίνετε να σας εντυπωσιάζει η ανάπτυξη χωρών μετά χρεοκοπία. Πράγματι όταν γίνει σωστά π.χ. Μαρκεζίνης 1953 μετά μερικά χρόνια επανέρχεται το βιοτικό επίπεδο αλλά είναι προφανές ότι στην μεταπολεμικη ελλάδα αυτό ήταν εύκολο διότι έβγαινε από καταστροφή και κάθε 10 κτίρια που έχτιζες διπλασίαζες το ΑΕΠ (τρόπος του λέγειν) για κάνε το σε προηγμένη χώρα. Πάντως τον Μαρκεζίνη τον έφαγε η πολιτική μαρμάγκα (αδίκως) γιατί νομίζετε; Διότι όσοι τό ζησαν κατάλαβαν τι πτώση βιοτικού επιπέδου είναι μια υποτίμηση 50% σε μια νύχτα.

Εμείς τη συζητάμε σαν σκηνοθέτες που μπορούμε να κάνουμε την υποτίμηση να πάρει ό,τι εξέλιξη θέλουμε. Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική απότι φαντάζεσθε. Το μνημόνιο τότε θα φαίνεται σχολική εκδρομή με το 30% πτώση σε 3-4 χρόνια με ξένη βοήθει και πίεση προς όλους τους πολιτικοσυνδικαλιστικούς αλήτες που τότε θα οργιάσουν εις βάρος των μη προνομιούχων (όπως δα και μέχρι τώρα).

7. Κάνετε τεράστιο λάθος για το τι είναι Κευνσιανισμός. Αλλά δεν έχω χώρο να επεκταθώ. Η παρατήρηση ότι δεν βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο με διατάγματα τα λέει όλα. Οι πολιτικοί δεν αξίζουν όσο νομίζει ο κόσμος. Εσεις γνωρίζετε τον Πρωθυπουργό της Ελβετίας; Αν το πάρουμε μεταγγραφή μαζί με όλο το υπουργικό συμβούλιο θα μας κάνουν Ελβετία; Εάν παέι ο Γιωργάκης και σια θα διαλύσουν την Ελβετία; Θα τους μαυρίσουν εκτός εάν το παίξουν ελβετικά και όλοι θαναι όπως πριν εμείς με ελλέιματα καια υτοί μ επλεονάσματα.

Ο λαός όπως είπα είναι πολλαπλασιαστής επί 10 εκατ. Ο,τι κάνει δεν αλλάζει από 30 μάγκες υπουργούς όσοδεν στρίβει ένα τραίνο αν το σπρώξουν 30 μπρατσωμένοι (δεν θέλω να πω ότι είναι ασήμαντες εντελώς οι ενέργειές τους (για συμφορά μπορούν να κάνουν πολλά π.χ. πόλεμο), αλλά για να ανεβάσουν το βιοτικό επίπεδο είναι ανίσχυροι (αλλιώς θα τόκαναν μόνο και μόνο για να τους ψηφίζουμε και να μπορούν ν α κλέβουν το κατιτίς.

8. Μπερδεύετε όσον αφορά το ΔΝΤ την επίπτωση των προηγηθέντων με όσα ακολουθούν. Η εδώ προπαγάνδα του χρεώνει όλα τα λάθη που οδήγησαν στην κλήση του. Είναι σαν να λέμε ότι όπου πηγαίνει η πυροσβεστική βλέπεις μετά καμένα, αν δεν την καλούσες, τι ωραία τι καλά. Το ΔΝΤ σώζει χώρες που έχουνε οδηγηθεί σε φρικτά αδιέξοδα από δικά τους λάθη (π.χ. Τουρκία 2001, Ρουμανία 2008, Μεγ. Βρετανία 1976(?), Βραζιλία 1998(?)-βαριέμαι να ψάχνω ακριβείς χρονολογίες- Ξερετε τι θαύματα θα έκανε αν τους καλούσαν όσοι πάνε καλά; Παλιά βέβαια είχε τους νεοφιλελέυθερους που κάνανε πειράματα στου κασίδι το κεφάλι αλλά και πάλι χειρότερα θα ήτανε αν δεν είχε πάει,(άλλο η σωστή κριτική ότι μπορούσε να έιχε καλύτερα αποτελέσματα).

9. Ειναι εξωφρενικό να λεγεται ότι το μνημόνιο μας βυθίζει σε ύφεση, δηλ. αν δεν υπήρχε θα ακολουθούσαμε επεκτατική δημοσιονομική πολιτική που θάφερνε ανάπτυξη; Με τι χρηματοδότηση; Από τα ελλέιματα; Δεν έχετε καταλάβει ότι έχουμε τεράστια ελλέιματα και θα είχαμε τρομακτική υφεση αν διώχναμε την τρόϊκα; Γιαυτό όταν μας δίνουν τα λεφτά να μην πεθάνουμε μας εξηγούν ότι είναι για να ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ σταδιακά και όχι για να τα φάμε μια χαψιά ανέμελοι όπως πριν.

Το εναλλακτικό είναι πλήρης κατάρρευση. Σας παρακαλώ ας λογικευτούμε διότι δεν είναι δα και ανώτερα μαθηματικά απλά συν πλην είναι. Εχοντας εξασφαλίσει τα λεφτά έχουμε το θρασος να μιλάμε για ύφεση λες και υπαρχει βλάκας που θα τάδινε για να συνεχίσουμε την «ανάπτυξη» που ήταν απλά κατανάλωση δανεικών. Ε όχι αυτά με τρομάζουν γιατί όταν αναστρέφεται η λογική είναι μοιραία η κατάληξη.

Εν κατακλέιδι νομίζω ότι σας επηρεάζει η ρομαντική μεταπολεμική εποχή και κάνετε γραμμικές προεκτάσεις. Η υποτίμηση ήταν σωστή τότε (διότι διόρθωσε μια καταστροφική ισοτιμία). Την ίδια ανάγκη έχουμε σήμερα αλλά μια άλλη μέθοδο: την εσωτερική υποτίμηση όπως οι ανεπτυγμένες χώρες (που σχεδόν είμαστε) δηλ. να μην δίδονται αυξήσεις πάνω από την παραγωγικότητα. Το ίδιο παλέυουν να κάνουν και η Λεττονοί παρά την κατά 30% πτώση του ΑΕΠ, πάλεψαν την ισοτιμία να μην καταρρεύσει και χάσουν την ευκαιρία του ευρώ (παρότι έχουν δικό τους νόμισμα και μια υποτίμηση δεν έχει κανένα από τα δικά μας προβλήματα) αλλά έκανα κυρίως εσωτερική υποτίμηση.

Ευχαριστώ για τις απντήσεις και τον ενδιαφέροντα διάλογο

Αν και κατάλαβα πως προκύπτουν τα νούμερα, εξακολουθώ να θεωρώ ότι είναι εν πολλοίς αυθαίρετα. Νομίζω ότι γίνεται μία αυθαίρετη γενίκευση του παραδείγματος με την καθαρίστρια επειδή α) στην κεντρική διοίκηση ο μέσος μισθός είναι μικρότερος από 60.000 €, λογικά δεν υπερβαίνει τις 30.000 € ετησίως, β) οι εισηγμένες ΔΕΚΟ (ΟΠΑΠ, ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΛΠ κλπ.) είναι κερδοφόρες και δεν επιβαρύνουν ούτε τον κρατικό προϋπολογισμό, ούτε το δημόσιο χρέος.

Υπάρχουν περιπτώσεις υψλά αμοιβόμενων όπως οι φορτοεκφορτωτές που όπως είχε αναφέρει ο Κεφαλογιάννης είχαν μέση ετήσια αμοιβή περί τις 100.000 €, αλλά αυτό δεν είναι δυαντόν να γενικευτεί. Αν αναφερόμαστε σε 100.000 ρουσφέτια, υποθέτω ο αριθμός όλο το δημόσιο και όχι τις ΔΕΚΟ επομένως ο υπολογισμός 100.000Χσχεδόν 60.000?=500 δις είναι εσφαλμένος).

Θα προσπαθήσω εν συντομία να εξηγήσω πως προκύπτει το δημόσιο χρέος. Εσφαλένα κατά τη γνώμη μου θεωρείτε το χρέος ως προϊόν μόνο υπερβολικά υψηλής μισθοδοσίας και δεν ασχολείστε καθόλου με τα έσοδα. Επίσης ξεχνάτε ότι η κατανάλωση δεν γίνεται μόνο από μισθωτούς, αλλά και από επιχειρηματίες, ελευθεροεπαγγελαμτίες, εισοδηματίες.

Καταρχήν, με εξαίρεση τις ΔΕΚΟ και τους ΟΤΑ, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων, με όλες τις μορφές απασχόλησης, είναι 768.000. Έχετε στοιχεία για το πόσοι είναι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (σε σχέση με τον πληθυσμό). Υπάρχουν μελέτες για το πόσοι είναι υπεράριθμοι? Ή μήπως δεν υπάρχουν υπεράριθμοι αλλά κακή κατανομή, με αποτέλεσμα αλλού να υπάρχουν ελλείψεις και αλλού το οριακό προϊόν των υπαλλήλων να είναι μηδέν? Αν δεχθώ ότι οι υπεράριθμοι είναι 100 χιλιάδες, σημαίνει ότι περίπου το 15% είναι πλεονάζων δυναμικό.

Με βάση τον προϋπολογισμό, οι ετήσιες μισθολογικές δαπάνες είναι 19 δις. (Άρα 19δις/768χιλ. Ισούται με περίπου 25 χιλ. € ετήσιο εισόδημα δημόσιου υπαλλήλου και όχι 60 ή 75000 που αναφέρετε). Οπότε αν δεχθώ χάρην συζήτησης (πρέπει να αποδειχθεί) ότι το 15% περιττεύει, προσεγγιστικά συμπεραίνω ότι περίπου 3 δις ετησίως (και όχι 6 όπως υπολογίζετε) είναι το κόστος σε μισθούς που δεν θα έπρεπε να καταβάλλονται.

Πρόβλημα στο δημόσιο είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις θησαυρίζουν οι προμηθευτές του εις βάρος του και έχουμε μεταφορά πλούτου από το δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα (παραδείγματα που θυμάμαι πρόχειρα: δαπάνες για αγορά υλικών σε νοσοκομεία: εως 10 φορές τις τιμές αγοράς, αμυντικές δαπάνες: 2-10% μίζα επί της αξίας της παραγγελίας, τεχνικά έργα: υπερκοστολογήσεις από τεχνικές εταιρείες κλπ.). Αν υπολόγιζα το κόστος του δημοσίου σε 1-2 δις από τις υπερτιμολογήσεις, δεν θα ήμουν μακριά από την πραγματικότητα.

Επίσης αν σκεφτούμε περιπτώσεις ιδιωτικοποιήσεων εις βάρος του δημοσίου και όφελος αγοραστών (Περίπτωση ΕΤΒΑ επί Χριστοδουλάκη: εισαγωγή στο χρηματιστήριο προς 3500 δρχ., πώληση ποσοστού δημοσίου σε Σάλλα προς 5,1 € την επόμενη χρονιά), το ποσό αυξάνει.

Όμως τα ελλείμματα (και το χρέος) του δημοσίου οφείλονται, πέρα από τις ανορθολογικές δαπάνες και σε υστέρηση εσόδων. Μου κάνει εντύπωση που δεν αναφέρετε ως αιτία του ελλείμματος τη φοροδιαφυγή (από όλους σχεδόν τους ελευθεροεπαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες), τη φοροκλοπή (π.χ. παρακράτηση ΦΠΑ) και την φοροαποφυγή (π.χ. αυτοτελής φορολόγηση βουλευτών, φοροαπαλλαγές εφοπλιστών κλπ.), οι οποίες δε γίνονται από μισθωτούς, αλλά επιχειρηματίες, επιτηδευματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων (θυμίζω: καταγγελίες για γιατρούς Κολωνακίου που δήλωναν κατά μέσο όρο κάτω από 30.

000 € ετησίως). Τα έσοδα από άμεσους φόρους είναι σχεδόν 10% λιγώτερα ως ποσοστό του ΑΕΠ από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακόμα και αν δεχθώ ότι τα έσοδα θα έπρεπε να είναι λιγώτερα από το μέσο όρο, και πάλι με μετριοπαθείς εκτιμήσεις θα έπρεπε να ξεπερνούν τα 10 δις.

Οπότε αν πάρουμε την τελευταία χρονιά προ μνημονίου θα μπορούσα πρόχειρα (θα ήταν χρονοβόρο να κάνω πιό αναλυτική και τεκμηριωμένη προσέγγιση) να εκτιμήσω ότι τα 10 οφείλονται σε υστέρηση εσόδων, 3 σε υπερβολική μισθοδοσία, 2 τουλάχιστον σε υπερτιμολογημένες αγορές, περίπου 12 σε καταβολή τόκων.

Οπότε πιστεύω εξήγησα επαρκώς γιατί είανι εσφαλμένη η συλλογιστική σας. Εαν είστε πανεπιστημιακός, θα περίμενα να είναι πιό τεκμηριωμένη. Διαφωνώ πλήρως με την διάχυση ευθυνών που καταλήγει στην πράξη να δίνει συγχωροχάρτι στους πραγματικούς υπεύθυνους.

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι δηλώσεις Πάγκαλου είναι δείγμα πολιτικής αλητείας διότι η ευθύνη δεν ισοκατανέμεται (και οι περισσότεροι από όσους διορίστηκαν ρουσφετολογικά ή προάγονται ρουσφετολογικά είναι ψηφοφόροι του κόμματός του), δε συνοδεύονται από καμία έμπρακτη αυτοκριτική και επιπλέον είναι μονομερής (όπως και η προσέγγισή σας).

Είδα μόλις πριν από λίγο την απάντηση σχετικά με το μνημόνιο, τις εισαγωγές, τις εξαγωγές. Εισαγωγικά, όλοι πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν υπάρχει εύκολη χωρίς κόστος λύση.

Α) Που οδηγεί το μνημόνιο:

Η υπαγορευόμενη από το μνημόνιο πολιτική μας βυθίζει στην ύφεση, με συνέπεια να αυξάνει ο λόγος δημόσιο χρέος / ΑΕΠ.(σε ύφεση βυθίστηκαν η Ουγγαρία (-6% ΑΕΠ), η Ρουμανία, η Σερβία και η Λεττονία (-20% ΑΕΠ) που προσέφυγαν στο ΔΝΤ). Αυτό σημαίνει ότι είτε μετά την πάροδο της διετίας που ιδαρκεί το πρόγραμμα θα δηλώσει η Ελλάς αδυναμία εξυπηρέτησης του χρέους με δυσμενέστερους όρους ή όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του μειωμένου ΑΕΠ θα δαπανάται για την καταβολή των τόκων (το ποσοστό σήμερα ανέρχεται σε σχεδόν 5%, όγω της αύξησης των επιτοκίων και της μείωσης του ΑΕΠ θα ανέλθει σε περίπου 10%, όταν η δημοκρατία της Βαιμάρης κατέβαλε για πολεμικές επανορθώσεις σχεδόν 4% ετησίως).

Το μνημόνιο ευνοεί τους πιστωτές μας. Καταρχήν οι ελβετικές, γαλλικές και γερμανικές τράπεζες που κατείχαν πέρσι πάνω από το 50% του ελληνικού χρέους θα μπορέσουν στη διετία αυτή να ξεφορτωθούν ένα μεγάλο μέρος του στην ΕΚΤ, οπότε όταν γίνει αναδιάθρωση του ελληνικού χρέους να έχουν μικρότερες ζημίες. Αντί η Ελλάς να χρωστά σε τράπεζες, θα χρωστά σε κράτη και σε διεθνείς οργανισμούς. Επιπλέον, όπως αναφέρεται σε ανάλυση του Παναγιώτου στο Κέρδος, αλλάζει το νομικό καθεστώς που διέπει το δάνειο που μας χορηγείται από το μηχανισμό στήριξης με υψηλά επιτόκια (σχεδόν 5%, που μειώθηκε σε 4%).

Ενώ στα δάνεια μέχρι τώρα δεν υπήρχαν εμπράγματες διασφαλίσεις και διέποντο από το ελληνικό δίκαιο, στη νέα σύμβαση όλα αλλάζουν επ΄ωφελεία των δανειστών και ζημία της Ελλάδος. Το μνημόνιο αναφέρει ότι Η κάθε δανείστρια χώρα μπορεί να καταγγέλλει την επιμέρους σύμβασή της με την Ελλάδα εάν η χώρα μας παραβεί έστω και έναν όρο και η χρηματοδότηση θα σταματάει άμεσα, ενώ οι δανειστές μας μπορούν να διεκδικήσουν ακόμα και περιουσία του ελληνικού δημοσίου εάν δεν μπορέσουμε να καλύψουμε τα χρέη μας.

Οι δανειακές συμβάσεις προβλέπουν την κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων της Ελλάδας –κυρίως στο εξωτερικό– και συγκεκριμένα αναφέρουν ότι: “Ούτε ο Δανειολήπτης ούτε τα περιουσιακά του στοιχεία έχουν ασυλία λόγω εθνικής κυριαρχίας ή διαφορετικά λόγω της δικαιοδοσίας, κατάσχεσης –συντηρητικής ή αναγκαστικής– ή αναγκαστικής εκτέλεσης σε σχέση με οποιαδήποτε ενέργεια ή διαδικασία σχετικά με τη Σύμβαση”.

Οι δανειστές έχουν δικαίωμα “πρώτης προτίμησης” κατά την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους. Η σύμβαση περιορίζει το δανεισμό από τρίτους και απαγορεύει την «περικοπή» χρέους αν και επιτρέπει την επιμήκυνσή του.

Στη σύμβαση, επισημαίνεται ότι τα μέτρα και το χρονοδιάγραμμα του μνημονίου πρέπει να τηρηθούν πιστά, προκειμένου να εκταμιεύονται κανονικά οι δόσεις του δανείου των 110 δισ. ευρώ. Η οποιαδήποτε αθέτηση υποχρεώσεων, οδηγεί σε καταγγελία και λύση της σύμβασης.

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι (όπως και το 1932 επί Βενιζέλου) η Ελλάς μάλλον οδηγείται σε χρεοκοπία με μειωμένη διαπραγματευτική δύναμη και με πολύ δυσμενέστερους όρους.

Οπότε χάρη στην εφαρμογή του μνημονίου που υποστηρίζετε θα υποθηκευτεί όλη η κρατική περιουσία σύντομα (έδαφος, υπέδαφος, κρατικές εταιρείες) και θα εκποιηθεί μισοτιμής (με συνέπεια να μειωθεί ελάχιστα το συνολικό χρέος) και β)λόγω της ύφεσης θα καταβάλουμε σύντομα πάνω του 70% του προϋπολογισμού σε τοκοχρεολύσια και θα μετατραπεί η Ελλάδα σε μπανανία. Όπως ανέφερε ο Διηγορικός Σύλλογος Αθηνών, οι όροι του μνημονίου είναι χειρότεροι από αυτούς του Διενούς Οικονομικύ Ελέγχου το 1897.

Η δεύτερη εναλλακτική λύση που μας οδηγεί το μνημόνιο είναι η ελεγχόμενη πτώχευαση (όπως συνέβη με τις χώρες της Λ. Αμερικής που έχασαν μία δεκαετία) που θα οδηγήσει τις τράπεζες σε έλλειψη κεφαλάιων και ξεπούλημά τους σε ξένες τράπεζες για ένα κομμάτι ψωμί).

Δυσκολεύομαι να κατανοησω πως θα υπάρξει ανάπτυξη με το μνημόνιο τη στιγμή που παίρνονται μέτρα περιορισμού της ενεργού ζητήσεως (μείωση μισθών και επομένως αγοραστικής δύναμης καταναλωτών και λόγω της προσπάθειας μείωσης του πρωτογενούς ελλείμματος περιορισμός των κρατικών δαπανών, με συνέπεια να μην μπορεί το κράτος να ασκήσει αντικυκλική πολιτική. Βεβαίως η μείωση των δημοσίων επενδύσεων που επιβάλλεται από το μνημόνιο έχει ως αποτέλεσμα να μειώνονται και οι ιδιωτικές επενδύσεις, αφού η πραγματοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων επηρεάζεται και από την ύπαρξη κρατικών υποδομών όπως δρόμοι).

Αν εφαρμοστεί το μνημόνιο και μειωθούν γύρω στο 30% οι μισθοί για να αποκατασταθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων, είναι σαφές ότι α) πολλές επιχειρήσεις θα συρρικνωθούν ή δεν θα επιβιώσουν λόγω μειωμένου τζίρου και κερδοφορίας, β) λόγω της αδύναμης εσωτερικής αγοράς, ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα θα γίνουν μόνο σε κλάδους με εξαγωγικό προσανατολισμό ή σε κλάδους εκμεταλλεύσεως πρώτων υλών (π.

χ. βωξίτη).

Φυσικά, η εφαρμοζόμενη πολιτική εσωτερικής υποτίμησης (υποτίμηση των εισοδημάτων και των περιουσιακών στοιχείων) σε συνδυασμό με το υψηλό επίπεδο μόχλευσης των νοικοκυριών (σε σχέση με άλλες χώρες που προσέφυγαν στο ΔΝΤ όπως Λεττονία, Ουκρανία, Σερβία, Ρουμανία) θα οδηγήσει σε καταστροφή πολλές κοινωνικές ομάδες.

Αναμφίβολα, το μνημόνιο περιέχει στοιχεία εξορθολογισμού της οικονομίας με μέτρα όπως κατάργηση παράλογων επιδομάτων, συσχέτιση αμοιβής με απόδοση, έλεγχος της αποδοτικότητας των δαπανών, απογραφή δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων (που σταμάτησε το 1983), επαναξιολόγηση μαιμού αναπηρικών συντάξεων, κατάρτιση ισολογισμού και ηλεκτρονική καταγραφή στα νοσοκομεία, έλεγχος φαρμακευτικής δαπάνης κλπ., αλλά η κύρια επιδίωξή τουείανι η κατεδάφηση του όποιου κράτους πρόνοιας και η υιοθέτηση αμερικανικού τύπου καπιταλισμού (ουσιαστική κατάργηση κλαδικών συμβάσεων και υποκατάσταση με επιχειρησιακές και προσεχώς ατομικές, αύξηση ορίου απολύσεων και μείωση αποζημιώσεων κλπ.

).

Β) Υπάρχει άλλη λύση? Με τι κόστος?

Όσο για το ευρώ (που υποστηρίζετε), πιστεύω ότι το να έχουν ισχυρό νόμισμα αδύνατες οικονομίες όπως Ελλάδος, Πορτογαλίας, Ισπανίας, ίδιο με τη Γερμανία, είναι σίγουροις δρόμος για την καταστροφή τους και μας οδηγεί σε περιθωριοποίηση και εξαθλίωση εντός της ευρωζώνης. Η Ε.Ε. δεν είναι άριστη νομισματική περιοχή και εκτιμώ πως η διεύρυνση των ανισοτήτων στο εσωτερικό της θα έχει ως πιθανώτερη κατάληξη τη διάσπαση του ευρώ.

Η παραμονή μας δυσκολεύει την ανάκαμψη της οικονομίας.Η εναία αγορά αυξάνει την ανισότητες στο εσωτερικό της (αφού οι χώρες που έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα σε ορισμένους τομείς το αυξάνουν και αφήνουν ακόμα περισσότερο πίσω τις άλλες). Πως εξηγείται το ότι ύστερα από την υιοθέτηση του ευρώ έχουν αυξηθεί οι ανισότητες στο εσωτερικό της ευρωζώνης και αντιμετωπίζουν κρίση χρέους όλες σχεδόν οι χώρες της ευρωπαικής περιφέρειας και όχι μόνο η Ελλάδα που έχει αντιπραγωγικό δημόσιο τομέα? Η Ελλάδα, μη μπορώντας να ασκήσει αντικυκλική πολιτική θα αντιμετωπίσει παρατεταμένη ύφεση και αναλογικά θα μοιάζει όλο και πρισσότερο με την υπανάπτυκτη Νότια Ιταλία.

Η ύπαρξη νομίσματος επιτρέπει την άσκηση νομισματικής, συναλλαγματικής πολιτικής και επομένως και αντιυφεσιακής πολιτικής. Σωστά αναφέρετε ότι η επανειδαγωγή εθνικού νομίσματος θα συνοδευτεί και με μέτρα όπως περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (και επιβολή δασμών ώστε να περιοριστούν οι εισαγωγές και να μειωθεί το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου) και εθνικοποίηση του πιστωτικού συστήματος που θα χρεοκοπήσει.

Μιά που υπάρχουν σκέψεις γερμανών, βρεττανών οικονομολόγων σχετικά με το ότι η καλύτερη λύση είναι η αποχώρηση από την ευρωζώνη, ίσως θα μπορεί να επιτευχθεί με διαπραγματεύσεις και να μην οδηγήσει σε αποχώρηση από την Ε.Ε. (ίσως και να οδηγήσει αναπόφευκτα). Σίγουρα θα ακριβίνουν οι εισαγωγές και θα μειωθεί η αξία των καταθέσεων σε ευρώ (αν και με την παραμονή στο ευρώ και την εσωτερική υποτίμηση μειώνονται διαρκώς τα εισοδήματα μας οπότε σύντομα οι περισσότεροι δεν θα έχουμε καθόλου καταθέσεις) και λόγω της μείωσης της αξίας των ομολόγων θα υποστούν ζημίες τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία (οπότε θα είναι αναγκαίο να κρατικοποιηθούν οι τράπεζες), αλλά η έξοδος από το ευρώ σε συνδυασμό με κλαδικές πολιτικές, διαγραφή τουλάχιστον μεγάλου μέρους του χρέους και πολιτικές προστασίας της εγχώριας παραγωγής μπορούν να επανακινήσουν την οικονομία.

Με το μνημόνιο η μείωση γίνεται αποκλειστικά με βάση τη δράση των δυνάμεων της αγοράς, στην περίπτωση αυτή θα παίξει ρόλο ο σχεδιασμός και οι στόχοι της οικονομικής πολιτικής. Αν μάλιστα δεν παραλογιστούμε οικονομικά και σε περιόδους ανάπτυξης έχουμε πλεονασματικούς προϋπολογισμούς και μόνο σε περιόδους ύφεσης ελλειματικούς και χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά τα εργαλεία οικονομικής πολιτικής και ανάπτυξη θα έχουμε και το νέο νόμισμα θα ισχυροποιηθεί και οι αγορές θα μας ξαναδανείσουν εφόσον περιοριστούν οι μακροοικονοιμικές και δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Γράφετε ότι «Πολλοί νομίζουν ότι τυπώνοντας χρήμα ανεβάζεις το επίπεδο του λαού. Το βιοτικό επίπεδο στηρίζεται στην παραγωγική εργασία 5-6 εκατ. Ελλήνων και δεν μπορεί να ανέβει με διοικητικές πράξεις όπως είναι οι αυξήσεις που δινει ένας υπουργός.». Όπως έχει δείξει ο Κέυνς, έχετε λάθος επειδή αν υπάρχουν αχρησιμοποίητοι παραγωγικοί συντελεστές, η επεκτατική νομισματική πολιτική θα βοηθήσει να ενεργοποιηθούν και μέσω του πολλαπλασιαστού η οικονομία θα εξέλθει από την ύφεση.

Η Αργεντινή εφαρμόζοντας τη συμφωνία με το ΔΝΤ και την πρόσδεση στο δολλάριο του πεσό ώστε να μειωθεί ο πληθωρισμός εισήλθε σε παρατεταμένη κρίση. Οι μισθοί κατακριμίστηκαν, η πλειοψηφία του πληθυσμού εξαθλιώθηκε. Όταν ο πρόεδρος Κίχνερ εφάρμοσε πολιτική ρήξης με το ΔΝΤ, παρά τη διακοπή των εξωτερικών πιστώσεων και τον αποκλεισμό από τις αγορές για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω της μονομερούς διαγραφής του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, το ΑΕΠ και οι μισθοί των εργαζομένων ανέκαμψαν σημαντικά την περίοδο 2003-2010 (χωρίς να γίνει Αλβανία).

Αν συγκρίνουμε την Ισλανδία με την Ελλάδα και την Ιρλανδία, θα διαπιστώσουμε ότι πιθανότατα η ύπαρξη εθνικού νομίσματος βοηθά την ταχύτερη προσαρμογή της οικονομίας.

Τα στοιχεία του Δ.Ν.Τ. για Ελλάδα, Ιρλανδία, Ισλανδία είναι τα παρακάτω:

% ΕΤΗΣΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΑΕΠ σε σταθερές τιμές.

2007 2008 2009 2010

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

5.626 -3.548 -7.580 -0.273

ΙΣΛΑΝΔΙΑ 5.951 0.974 -6.791 -3.008

ΕΛΛΑΣ 4.472 2.015 -1.963 -3.971

ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΡΕΧΟΥΣΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ (% Α.Ε.Π.)

2007 2008 2009 2010

ΙΡΛΑΝΔΙΑ

-5.346 -5.242 -3.015 -2.734

ΙΣΛΑΝΔΙΑ -3.327 -4.365 -0.790 -0.117

ΕΛΛΑΣ -14.398 -14.551 -11.213 -10.837

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ισλανδία υποτιμώντας την κορώνα έχει σχεδόν εξαλείψει τις μακροοικονομικές ανισορροπίες στο εξωτερικό ισοζύγιο, ενώ η Ιρλανδία σε πολύ μικρότερο βαθμό το έχει κατφέρει και η Ελλάς έχει ελάχιστη προόδο. (Προφανώς τα οικονομικά μεγάθη επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και απαιτείται μελέτη για το σε τι βαθμό έχει παίξει ρόλο η ύπαρξη νομίσματος). Και αυτό επιτεύχθη όταν την περίοδο 2008-2010 η μείωση του Α.

Ε.Π. ήταν 11,09% στην Ιρλανδία, 10,26% στην Ισλανδία, 3,97% στην Ελλάδα. Αλλά και την περίοδο 2009-2010 να υπολογίσουμε η Ισλανδία έχει ελαφρώς μεγαλύτερη μείωση του Α.Ε.Π. (-9,59%) από την Ιρλανδία (-7,82%) και την Ελλάδα (-5,86%). Για το 2011 οι προβλέψεις του ΔΝΤ για μεταβολή του ΑΕΠ είναι Ισλανδία 3%, Ιρλανδία 2,3%, Ελλάς -2,6%. Δηλαδή η Ισλανδία με δικό της νόμισμα θα έχει μόνο 2 έτη μείωσης του Α.

Ε.Π., ενώ η Ιρλανδία 3 και η Ελλάς τουλάχιστον 3.

Θα με ενδιέφερε τη γνώμη σας για ποιό λόγο από το 1953 (που έγινε υποτίμηση της δραχμής) μέχρι το 1973 η Ελλάς παρουσίαζε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης χωρίς ούτε επιδοτήσεις από την Ε.Ε., ούτε υπερδανεισμό, με αποτέλεσμα στη διενή βιβλιογραφία να γίνεται λόγος για ελληνικό θαύμα, ενώ την τελευταία 30ετία παρά τον υπερδανεισμό, τις κοινοτικές επιδοτήσεις που ανέρχονται σε περίπου 5% του ΑΕΠ ετησίως, οι ρυθμοί ανάπτυξης είναι σημαντικά μικρότεροι.

Θα ήθελα να μου διευκρινίσετε το παρακάτω απόσπασμα του αρθρου σας

«μαζεύοντας εισόδημα σε υποτιμημένες δραχμές θα είναι σαν να έχει αυξηθεί το χρέος κατά το ποσοστό υποτίμησης οπότε είναι απολύτως αδύνατο να πληρωθεί.».



Υποθέτουμε ότι αύριο επιστρέφουμε στη δραχμή έστω με ισοτιμία 1 ευρώ = 1 νέα δραχμή και σε 5 εργάσιμες ημέρες έστω ότι η δραχμή υποτιμάται κατά 100% και η ισοτιμία γίνεται 2 νέες δραχμές = 1 ευρώ.

Τότε θα πρέπει να γίνουν τα εξής: το χρέος (340 δις ευρώ) θα ισούται με 340 δις δραχμές την ημέρα επιστροφής στη δραχμή και με 680 δις δραχμές 5 ημέρες μετά. Το ΑΕΠ της Ελλάδας θα ισούται με 230 δις ευρώ, τα οποία θα ισοδυναμούν με 230 δις νέες δραχμές και μετά 5 ημέρες θα ισούται με 460 δις νέες δραχμές. Επομένως, η αλλαγή νομισματικής μονάδος δεν μεταβάλλει το λόγο δημόσιο χρέος/ ΑΕΠ. Βεβαίως αν αυξηθούν τα επιτόκια δανεισμού και η ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ είναι μικρότερη από το κόστος δανεισμού, τότε βεβαίως θα αυξηθεί ο λόγος.

Παράδειγμα: έστω υποτίμηση νέας δραχμής 100%, επιτόκιο δανεισμού 15%, αύξηση ονομαστικού ΑΕΠ 5%, τότε (με δεδομένο ότι έχουμε ισοσκελισμένο ισολογισμό) ο λόγος θα αυξηθεί και από 340/230=148% θα γίνει (340*2*1,15)/(230*2*1,05)=782/483=162%. Εαν μάλιστα ο προυπολογισμός είναι ελλειμματικός (έστω 4,5% έλλειμμα), τότε ο λόγος θα γίνει (υποθέτωντας επιτόκιο δανεισμού για το νέο χρέος 15% & δανεισμό από το εξωτερικό) ((340*2*1,15)+(10,2*2*1,15))/483=(782+23,46)/483=805,46/483=167%, εαν ο δανεισμός είναι από το εσωτερικό στο εγχώριο νόμισμα, τότε δεν θα επιβαρυνθεί με την υποτίμηση.

ΥΓ: Όσο για το που ανήκουμε, διαφωνώ με το μονομερή προσανατολισμό. Η Ελλάς είναι χώρα πολυδιάσταση: μεσογειακή, βαλκανική και ευρωπαϊκή, εγγύς της Μ. Ανατολής.

Αγαπητέ/ή Facts no propaganda,

Σχετικά με την επιστροφή στη δραχμή. Για να αποδείξεις ότι δεν πετάνε οι γάϊδαροι δεν χρειάζεται η ίδια ακρίβεια υπολογισμών που χρειάζεται για να δείς αν πετάνε οι κότες. Είμαι τόσο οργισμένος που τα έδωσα με παραδείγματα ξεκινώντας από αυτό που θυμόμουνα καλά δηλ. το 7% των εξαγωγών αγαθών του 2008 (έκτοτε χάρις στην εσωτερική υποτίμηση του μνημονίου το ισοζύγιο βελτιώνεται ραγδαία και δείχνει γιατί δεν χρειάζεται να χάσουμε το σκληρό ευρώ αλλά μόνο τις αυξήσεις πέραν της παραγωγικότητας δηλ.

περίπου 30% που μας έδωσαν οι ανίκανοι πολιτικοί μας από το 2000 υποκύπτοντας στους εκβιασμούς του «λαού» δηλ. των εκμεταλλευτών του συνδικαλιστών κλπ (είναι συγκλονιστικό ότι μόνο οι προνομιούχοι διαμαρτύρονται και οι αιωνίως ανόητοι κομματοδίαιτοι και μάλιστα ακόμα και του βαθέως ΠΑΣΟΚ αφού δεν ψηφίζουν για ιδανικά λλά για μάσα). Το ίδιο διάστημα. Οι εισαγωγές εμπορευμάτων ήταν τότε μόνο 26% (με ΑΕΠ 235δις) ήτοι μόνο 3,5 φορές και όχι 6 που έγραψα.

(ιδέ στοιχεία της ΤηΕ: http://www.bankofgreece.gr/BoGDocuments/Εμπορικό_Ισοζύγιο-Ετήσια_στοιχεία.xls

Και λοιπόν; Με 3,5 φορές είμαστε εντάξει; Δεν είδα όμως εκτίμηση για το ποσοστό υποτίμησης, εάν αυτή μπορεί να ελεγχθεί και να μην φτάσει σε τεράστια επίπεδα λόγω πανικού, εάν θα πάμε σε μετατρέψιμο νόμισμα (οπότε μιλάμε για βαριά υποτίμηση αλλιώς δεν θα στέκει στο forex) ή σε συναλλαγματικούς περιορισμούς όπως παλιά. Αλλά θα δεχθεί την μη ελέυθερη διακίνηση κεφαλαίων η ΕΕ; Μήπως θα βγούμε και από κει; Με τα ευρώ των καταθέσεων τι θα γίνει; Θα γίνουν δραχμές; Ακόμα και όσων είναι κατοικοι εξωτερικού; Εάν μείνουν ευρώ τότε μόνο οι νέοι μισθοί στο δημόσιο θα δίνονται σε δραχμές;

Η δραχμή έχει ένα και μόνο πλεονέκτημα: μπορεί να υποτιμηθεί για να γίνουμε άμεσα ανταγωνιστικοί (αν υποτιμηθεί αρκετά) υπό τον όρο ότι θα χρεοκοπήσουμε δηλ. δεν θα πληρώσουμε ποτέ τα παλιά χρέη που είναι απαιτητά σε ευρώ και φυσικά μαζεύοντας εισόδημα σε υποτιμημένες δραχμές θα είναι σαν να έχει αυξηθεί το χρέος κατά το ποσοστό υποτίμησης οπότε είναι απολύτως αδύνατο να πληρωθεί. Αλλά προτού μας απασχολήσει το χρέος θα έχουμε πολύ σοβαρότερα νασχοληθούμε διότι φυσικά καταρρέει άμεσα και ο προϋπολογισμός αφού θα καταρρεύσει το μνημόνιο και δεν έχουμε να καλύψουμε το έλλειμα που εξακολουθεί να είναι θηριώδες (αυτός είναι και ο σκοπός του μνημονίου, να μας δώσει χρόνο να μηδενίσουμε σταδιακά το έλλειμα για να μην χάσουμε ανθρώπους από την κατάρρευση).

Μπορώ να ρωτήσω με τι θα πληρώνονται τότε οι άνεργοι που θα εκτοξευθούν αφού ακόμα και οι ΔΥ θα μείνουν απλήρωτοι; Αλλά ξέρω θα τυπωθούν δραχμές για όλους. Ποιός λοιπόν θα είναι τότε ο πληθωρισμός; Μήπως τύπου Βαϊμάρης; Πολλοί νομίζουν ότι τυπώνοντας χρήμα ανεβάζεις το επίπεδο του λαού. Το βιοτικό επίπεδο στηρίζεται στην παραγωγική εργασία 5-6 εκατ. Ελλήνων και δεν μπορεί να ανέβει με διοικητικές πράξεις όπως είναι οι αυξήσεις που δινει ένας υπουργός.

Ο,τι δώσει πάνω από την αύξηση της παραγωγικότητας το παίρνει αμέσως πίσω ο πληθωρισμός και η υποτίμηση. (δεν μιλάμε για ψευτοπληθωρισμούς 2-3% αλλά για χορταστικούς το 20-30%). Είναι βλάκες οι Γερμανοί που είχαν συνολικές αυξήσεις 8% τη δεκαετία του ευρώ; Απορώ που κρύβουνε το φιλολαϊκό στοιχεί της πραγματικής μείωσης των μισθών που θα επιφέρει ή άμεση υποτίμηση και που θα κόψει ακόμα και το μισθό των 300 ευρώ στο μισό, ενώ η εσωτερική υποτίμηση όπως βλέπουμε κόβει λιγότερο από τους χαμηλούς μισθούς και συντάξεις και σταδιακά όχι σε μια νύχτα.

Ας έλθουμε στην αναμφισβήτητη επιστροφή της ανταγωνιστικότητας και την σταδιακή μετέπειτα πτώση της ανεργίας που θα φέρει η (υποτιμημένη) δραχμή. (Χωρίς υποτίμηση είναι σα να εξακολουθείς να έχεις ευρώ που το λές δραχμή). Οφείλεται στην μεγάλη πτώση των εισαγωγών (με υποτίμηση στο μισό π.χ. ένα αυτοκίνητο θα γίνει ξαφνικά διπλάσιου κόστους δηλ. θα δουλέυεις διπλάσιους μισθούς για να το πάρεις. Μοιραία θα το κρατάς 18 και 20 χρόνια και φυσικά αντί να αλλάζεις φτερό σε κάθε τρακάρισμα θα συμφέρει να σφυρηλατούν το παλιό οπως γινοτανε παλιά.

Ομοιως με επισκευές φορεμάτων και παπουτσιών, φτυάρισμα αντί για JVC σε περιπτώσεις μικρών έργων κλπ ρίχνοντας την ανεργία. (έτσι έγινε και στην Αργεντινή). Το πρόβλημα είναι ότι έτσι δεν ανεβαίνει το βιωτικό επίπεδο αλλά πέφτει. Δεν είναι αυτός ο τρόπος που αναπτύχθηκε η ανθρωπότητα, δεν αντικαθιστούσε μηχανήματα με χειρονακτική εργασία αλλά το ανάποδο. Αρχίζεις να αποκόπτεσαι από τον διεθνή καταμερισμό εργασίας και να παίρνεις τον δρόμο της Αλβανίας του Χοτζα.

Φυσικά τα επιτόκια θα γυρίσουν στα διψήφια και όλα τα γνωστά. Τώρα ξέρω δεν έχει νόημα να τα αναλύουμε όλα αυτά όταν η εθνική περηφάνεια είναι η δραχμή και η μη πληρωμή των «πανωτοκίων». Θα κλείσω λέγοντας ότι αυτό το μοναδικό πλεονέκτημα της δραχμής το αποκτάς αν έχει μυαλό με την εσωτερική υποτίμηση που επιχειρεί η τρόϊκα και κανείς δεν στηρίζει. Φυσικά η άρχουσα ταξη που έβγαλε τα λεφτά έξω θα γυρίσει στη δραχμή και θα τα γυρίσει με διπλάσια-τριπλάσια αγοραστική δύνακη έχοντας ξεφορτωθεί και τους ξένους που θέλουν να μας κάνουν ανθρώπους και να τους χαλάσουν τις πελατειακές σχέσεις χωρίς τις οποίες είναι απλώς αδύναμοι τενεκέδες.

Ας θυμισω και μια σοφή ρήση του γκουρού του νεοφιλελευθερισμού Milton Friedman που εξηγεί ότι η υποτίμηση είναι σαν την θερινή ώρα που γίνεται άμεσα δεκτή, ενώ αν προσπαθούσατε να πείσετε όλα τα μαγαζιά να αλλάξουν ώρα (εσωτερική υποτίμηση) δεν θα βρείτε άκρη ποτέ ανάμεσα στους εγωϊσμούς και τα συμφέροντα. Αυτό λοιπόν είναι που θα μας οδηγήσει πίσω; Οι εγωισμοί; Εχει δίκιο ο Friedman; Ισως. Εγώ πάντως αρνούμαι να υποστώ το πισωγύρισμα σε τριτοκοσμικά νομίσματα και πρακτικές χωρίς να δωσω τη μάχη που ονειρεύτηκαν οι προγονοί μας να αποκτήσουμε γνήσια ευρωπαϊκή οικονομία.

Οπως είπε και ο μόνος Ελληνας πολιτικός που εκτιμώ «ανήκουμε στη Δύση», εσεις που ανήκετε;

Αγαπητέ/ή Facts no propaganda,

Πρώτα για όσα άδικα μας χρέωσαν οι κακοί πολιτικοί μας (το ότι είναι όντως πανάθλιοι δεν αλλάζει το γεγονός ότι ακόμα και τώρα μπορούν να μας δουλεύουν με το «λεφτά υπάρχουν» και να τσιμπάμε (ή το ισοδύναμο θέλουμε ανάπτυξη προφανώς με δανεικά και χωρίς φόρους διότι αν ήθελαν λιγότερο κράτος και επομένως λιγότερη εξουσία στους πολιτικούς θα ψήφιζαν Μάνο ή Γιαννίτση). Λυπάμαι αλλά εκτός του ότι τους ψηφίζαμε, φάγαμε και δις ενώ αυτοί μονο εκατ.

(Δεν ξέρω αν καταλαβαίνετε από αριθμούς αλλά απλά δεν πέρασε από κανένα πολιτικό ποσό που να σηκώνει μίζα σε δις. Αντίθετα μια μόνο καθαρίστρια της ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, ΕΘΕΛ (ούτε καν μιλάω για συνδικαλιστές που μας κοστίζουν όσο οι πολιτικοί, ούτε για οδηγούς κλπ, - βέβαια δεν τα πίστευα μέχρι που είδα paychecks από φίλο σε εταιρεία λογισμικού που βγάζει μισθοδοσίες) με 60000 το χρόνο (υπαρχουν και με 75000!) θα κοστίσει μαζί με τις εισφορές στον εργοδότη 100000 το χρόνο και συνολικά για 50 χρόνια δουλιά και σύνταξη (ζωή νάχει) 5 εκατ.

Αυτό για 100000 ρουσφέτια με αμοιβές Ανδρέα μας κάνει 500δις. Ευτυχώς από τα 50 χρόνια τα 10 πρωτα χρόνια δεν είχαν φτάσει τόσο ψηλά και τώρα χρεοκοπήσαμε μόλις στα 20 χρόνια αυτής της πολιτικής και έτσι το μας βάλανε μέσα μόνο 200δις. Ετσι το χρέος είναι μόνο 360 δις. Βάλε τώρα και το 1εκ. βεβαιωμένο που πήρε ο Τσουκάτος, 2 ο Βουλγαράκης, 10 ο Τσοχατζόπουλος 50 ο Λαλιώτης φτάσαμε 63εκ, και βάζοντας όλα όσα δεν ξαίρουμε άντε 7 δις.

Να πως βγαίνει το 3%. Λυπάμε που δεν μου δώσανε πιο ακριβή στοιχεία οι απατεώνες αλλά αν το 7 είναι 70 ή 100 όπως φαίνεται να πιστεύουν όσοι βολέυονται με το «φταίνε οι άλλοι», τότε η αστρονομική αύξηση των καταναλωτικών δαπανών στην Ελλάδα των τελευταίων 30 χρόνων πρέπει να αναλύεται ως εξής:

1 εκατ. Αυτοκίνητα αγόρασε ο Λαλιώτης.

300χ σκάφη των 15ποδών ο Τσουκάτος.

100χιλ πισίνες ο Λάτσης

1 εκατ Timberland και Lacost φόραγε ο Βουλγαράκης

50χιλ 4χ4 είναι του Κόκκαλη κλπ κλπ.

Προσπαθώ με αυτά να πω ότι το είδος της κατανάλωσης δεν δικαιολογείται ούτε από την παραγωγή μας ούτε από λίγους κλέφτες (και κλέφτες είναι φυσικά, όπως και ληστές υπάρχουν και πρέπει να πάνε μέσα, αλλά η χώρα δεν χρεοκοπεί από τους ληστές ούτε από τους κλέφτες ή τους λεφτάδες που τους διαθέτει και η Γερμανία κ.α.).

Στην Κίνα πριν τον Μαο, το 99% της γής το είχαν 500 οικογένειες. Οταν τους σκότωσαν με την επανάσταση και τα πήρε ο λαός έπρεπε να γίνουν 99 φορές πιο πλούσιοι (1 πριν, 99 μετά). Την επόμενη χρονιά δεν είχαν τίποτα παραπάνω (πριν καν τους διαλύσει ο κομμουνισμός) Γιατί; Διότι πάλι εβγαλαν και έφαγαν 400εκ τόνους ρύζι και τότε κατάλαβαν ότι το ίδιο είχαν φάει και όταν δεν ήταν δικά τους τα χωράφια μείον, τους άλλος 20-30 τόνους που είχαν φάει οι 500φεουδάρχες (συν κάτι κρεατικά αλλά τι ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 1%; άλλο αν είχαν σπιταρώνες και πολλές παλλακίδες) - μην ελέγξεις πάλι τα νούμερα, δες την ουσία σε παρακαλώ.

Δεν είμαι οπαδός της φεουδαρχίας ούτε κατά του Μάο, ούτε με τους έλληνες κλέφτες, ούτε και με τους απίστευτους συμπατριώτες μου που τους ψηφίζουν, απλά δείχνω τι σημαίνει λαός σε οικονομικά νούμερα. (είναι πολύ πράγμα ο λαός φίλε μου που μπροστά του καμμία συμμορία δεν φτουρά). Αλλά είναι τόσο φοβερός που ούτε και κανένας τολμά να του πέι την αλήθεια, (μην κοιτάς εγώ εμένα δεν με ενδιαφέρει ούτε η ψήφος σας ούτε η ακροαματικότητα ούτε να σας πείσω).

Αλλά ούτε και τον Πάγκαλο, αυτός τα θυμήθηκε τώρα γιατί πιάστηκε στα πράσσα και τον συμφέρει περιστασιακά η αλήθεια αλλιώς θα τα χε πει και πριν 10-20 χρόνια (τώρα για να λέμε την αλήθεια όλοι κάτι μουρμούραγαν ενίοτε αλλά όταν έβλεπαν τις δημοσκοπήσεις έκαναν πίσω). Από την άλλη ο πανίσχυρος λαός είναι τόσο βλάκας που χαύτει όλα τα παραμύθια από του Ανδρέα, μέχρι του Κωστάκη, ακόμα και Τσίπραλέκας (πες μου ειλικρινά μπορούσε να κάνουν πολιτικοί καρριέρα τέτοιοι μπαρουφολόγοι σε Ευρωπαϊκή χώρα; (Ζιμπαμπουε; Ίσως αν και ο Μουγκάμπε εδώ θάταν βασιλιάς).

Να το προβλημα: πολιτικούς αλλάζεις, τον λαό πώς τον αλλάζεις; Με παιδεία θα μου πείς, Αλλά που; στα ελληνικά Πανεπιστήμια; (καλά ένα αστείο έκανα μιας και είμαι από δαύτους και τα ξέρω από πρώτο χέρι)

(ΥΓ για δραχμή, εισαγωγές ιδέ επόμενο πόνημα)

Κύριε Αγγελόπουλε,

η υποστήριξη προς το μνημόνιο και το ευρώ δεν θα έπρεπε να σας οδηγεί σε παραχάραξη της πραγματικότητας.Δεν ξέρω πως υπολογίσατε ότι οι πολιτικοί καταχράστηκαν το 3% των δανείων και μοίρασαν το 97% (αναρωτιέμαι οι τόκοι και τα πανωτόκια τι ποσοστό αντιπροσώπευαν επί του αρχικού εφαλαίου), πάντως σύμφωνα με την ΕΣΥΕ τα στοιχεία σας για εισαγωγές, εξαγωγές είναι ανυπόστατα. Αν κυττάξτε στα προσωρινά στοιχεία του 2010 τους λογαρισμούς της ΕΣΥΕ (http://www.

statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/A0702/PressReleases/A0702_SEL15_DT_AN_00_2010_01_P_GR.pdf και http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/PAGE-themes?p_param=A0702&r_param=SEL30&y_param=2010_00&mytabs=0) θα διαπιστώσετε ότι σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία για το 2010 (σε δις €)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν: 230,173

Ακαθάριστο Εθνικό εισόδημα: 223,853

Εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών: 67,711

Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών: 48,239

Εαν μπείτε στον κόπο να κάνετε διαίρεση θα διαπιστώσετε ότι οι εξαγωγές αντιπροσώπευαν 21% του ΑΕΠ (και όχι 7%) και οι εισαγωγές 29% (και όχι 40%). Ακόμα και αν πάρουμε μόνο τα αγαθά, οι εξαγωγές ήταν 20,704 δις (9%) και οι εισαγωγές 53,41 (23,2%), δηλαδή οι εξαγωγές ήταν περίπου 2,5 φορές λιγώτερες από τις εισαγωγές και όχι σχεδόν 6 όπως γράφετε.

Πιστεύω ότι απαιτείται σοβαρή συζήτηση για τις συνέπειες αποχώρησης από την ευρωζώνη και πιθανά πλεονεκτήματα (όπως δυνατότης καθορισμού συναλλαγματικής πολιτικής και ευχερέστερης προσαρμογής της οικονομίας και άσκησης αντικυκλικής πολιτικής) και μειονεκτήματα (όπως αύξηση του δημόσιου χρέους και δυσχέρεια στην εξυπηρέτησή του αν η αύξηση του ΑΕΠ είναι μικρότερη από το επιτόκιο δανεισμού, αύξηση του κόστους δανεισμού, αρνητική επιρροή στο εξωτερικό εμπόριο λόγω συναλλαγματικής αστάθειας).

Σοβαροί οικονομολόγοι έχουν υποστηρίξει και τις 2 απόψεις. Όμως το κείμενο σας είναι καθαρά προπαγανδιστικό και προσπαθεί να τρομοκρατήσει και να γελοιποιήσει την αντίθετη άποψη. Θα μπορούσατε να σταδιοδρομήσετε ως σύμβουλος του Παπακωσταντίνου.

Από τα εδώ "σοφά" σχόλια καταλαβαίνει κανείς γιατί η κατάντια μας ήταν αναπόφευκτη. Κομπλεξάκια και τζάμπα μαγκιές για ψωροπερηφάνειες που βασίζονται σε βαθύτατη άγνοια του τι συμβαίνει στον κόσμο. Ολα κατόπιν εορτής φυσικά.Που ήσαν οι μάγκες να τα δουν όταν γινόντουσαν, τώρα ξεφύτρωσαν; Αλλά οι ιδεοληψίες τα έκρυβαν και νομιζότανε επαρκής η παραγωγή μας για το βιοτικό επίπεδο. Χειροκροτήματα στον Ανδρέα από τα λαμπρά νιάτα και τα περήφανα γηρατειά.

Η κομπίνα κύριοι ήταν ότι για να φάνε οι πολιτικοί το 3% μοίρασαν δανεικά 97%. Γιαυτό και δεν προκειται να βρείτε "τα κλεμένα" διότι τα πιο πολλά τα φαγατε εσείς και κάτι λίγο ο Πάγκαλος για να σας ρίξει στάχτη στα μάτια (μη σας μπερδεύει ότι κατά κεφαλήν του ΒουργαρακοΠάγκαλου είναι πολύ περισσότερα, τα απόλυτα νούμερα μετράνε). Ομως το προβλημα είναι το συνεχιζόμενο έλλειμα (ναι ακόμη σπαταλάμε περισσότερα απόσα βγάζουμε παρότι έπαψε να κλέβει ο Πάγκαλος) και η έξοδος από το ευρώ.

Αλήθεια με τι ισοτιμία τη φανταζεστε τη δραχμή; Ξερετε ότι και αυτή θα καθοριστεί από τις σατανικές αγορές; Μήπως νομίζετε ότι θα υπαγορεύετε ένα νούμερο και θα σας δίνουν Κομπίούτερ, αυτοκίνητα, φάρμακα, υπέρηχα, τομογράφους (κλπ40% του ΑΕΠ είναι οι εισαγωγές και τα μισά είναι απολύτως απαραίτητα για να ζήσουμε και να παράγουμε εκτός αν αφήσουμε τα μηχανήματα και γυρίσουμε στο φτυάρι και το στυλό) έναντι του 7% που είναι οι εξαγωγές; Αυτός που θα αγοράζει δραχμές γιατί θα το κάνει για να πάρει τι; Εσεις πόσα Αλβανικά Λεϊ αγοράσατε εσχάτως και τι ισοτιμία έχει; Το ρούβλι υποτιμήθηκε στο 1/20 το 1990 και είχαν και πετρέλαιο φυσικό αέριο κλπ, η δραχμή πόσο θα υποτιμηθεί; Και αυτό δεν θα διαλύσει το λαϊκό εισόδημα, το μνημόνιο σας μάρανε και το όνειρο της εκδίκησης (δηλ.

να μην πληρωθούν τα δανεικά λες και μπορούμε αν θέλαμε). Μωραίνει Κύριος όν βούλεται απωλέσαι.

ΘΑ ΧΑΡΩ ΕΝΑΝ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΟΥ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟΥΣ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΕ ΣΕ ΤΕΤΟΙΟΥΣ ΕΚΒΙΑΣΤΕΣ.ΒΡΑΒΟ ΣΤΟΝ ΣΑΜΑΡΑ ΠΟΥ ΖΗΤΑ ΑΛΛΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΟΧΙ ΛΗΣΤΡΙΚΟ.

Δεν υπάρχει κανένα καλό αντίθετα υπαρχει ωμός εκβιασμός , αυτή είναι η καινούργια ευρώπη μια ευρώπη τεχνοκρατών που σημασία έχουν μόνο τα κέρδη και τα νούμερα δεν υπάρχει καμία ευρώπη πέρα από αυτό και αυτό πρέπει να το καταλάβετε όλοι. Ναί φτέμε και δεν θα δικαιολογηθούμε με ανοησίες όμως δεν φανταζόμασταν ποτέ μια ευρώπη που οι καλοί και αρεστοί είναι αυτοί που κερδίζουν στην μονόπολη τους.

Φανταστείτε να είχαμε κάποιο πρόβλημα του στίλ πολεμικό....

Τι θα μετρούσε τότε από ποιόν κερδίζουμε τα περισσότερα ?

Να ρωτήσω και κάτι ακόμα πού είναι οι πολιτικοί μας να δείξουν και λίγο τσαμπουκά ? πουθενά .... που θέλατε και το Γιωργάκη αντί του Βενιζέλου κάποτε γιατί λέει έχει υψηλές γνωριμίες , κορόιδα....

παιδιά και οι ευρωπαιοι κάνουν τη δουλειά τους. είδαν ότι δεν καταλαβαίνουμε με το καλό και το γύρισαν