Χαλάρωση λιτότητας μόνο για... ισχυρούς

Αν και φιλοξενεί τη διεθνή σύνοδο, το ΔΝΤ δεν θα ευχαριστήσει κανέναν καλεσμένο. Αρνείται τη χαλάρωση εκεί όπου η λιτότητα έχει κάνει ζημιά. Ζητά διαφορετικές πολιτικές από τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και τη Γερμανία.

Δημοσιεύθηκε: 19 Απριλίου 2013 - 07:51

Chris Giles (Ουάσιγκτον)

Θα ήταν λογικό να σκεφτούμε ότι η ομάδα της λιτότητας θα κρατούσε αμυντική θέση στις συνεδριάσεις της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Μια ομάδα από το University of Massachusetts Amherst κατέδειξε πειστικά ότι μια σημαντική ακαδημαϊκή έρευνα που υπολόγιζε ότι τα υψηλά δημόσια χρέη σχετίζονται με τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης στηρίχθηκε σε σαθρά θεμέλια. Και το ΔΝΤ τάραξε ακόμη περισσότερο το έδαφος με προειδοποιήσεις ότι ορισμένες κορυφαίες οικονομίες -ΗΠΑ, Γερμανία, Βρετανία- εφαρμόζουν δημοσιονομικές πολιτικές που είναι πολύ σφιχτές τόσο για το δικό τους καλό όσο και για του υπόλοιπου κόσμου.

Αλλά το να καταλήξουμε στο ότι υπάρχει μια τακτική σχέση ανάμεσα σε αυτά τα γεγονότα και μια επικείμενη αλλαγή στις στρατηγικές μείωσης των ελλειμμάτων θα ήταν τόσο λάθος όσο το να υποθέσουμε ότι το υψηλό δημόσιο χρέος αυτόματα προκαλεί αποδυνάμωση της ανάπτυξης.

Η αποκάλυψη της υπολογιστικής αδυναμίας της έρευνας Reinhart - Rogoff θα έχει οπωσδήποτε κάποια επίδραση. Η πιο σημαντική θα είναι πιθανότατα το ότι οι πολιτικοί δεν θα έχουν πλέον έναν απλό αριθμό -ένα επίπεδο χρέους 90% επί του ΑΕΠ- να πετούν στη δημόσια συζήτηση.

Όμως υπάρχει τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις ρητορείες της πολιτικής, όπου οι άνθρωποι ψάχνουν ένα απλό μήνυμα με το οποίο θα υπερασπιστούν την πολιτική τους, και στη διαδικασία της επιβολής ρυθμίσεων. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, η προηγούμενη κυβέρνηση των Εργατικών υπερασπίστηκε ένα πρόγραμμα λιτότητας το 2009 που ήταν λίγο μόνο χαλαρότερο από εκείνο που επιβάλλει η σημερινή κυβέρνηση πριν γραφτεί η αρχική έκθεση των Reinhart - Rogoff.

Αν και οι οπαδοί της λιτότητας μπορεί να επιστρέφουν στη γνωστή φρασεολογία τους για τα πλεονεκτήματα της μείωσης των ελλειμμάτων, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο να ακολουθήσουμε τον δρόμο της Ιαπωνίας, με το αυξανόμενο βάρος των χρεώσεων για την εξυπηρέτηση του χρέους και την ανικανότητα αντιμετώπισης μιας νέας κρίσης με υψηλά επίπεδα χρέους, το αξιοσημείωτο στοιχείο της εαρινής συνόδου στην Ουάσιγκτον είναι το πόσο λίγο περιλαμβάνεται στις συζητήσεις η ακαδημαϊκή διαμάχη για την υπόθεση Reinhart και Rogoff.

Απευθυνόμενος σε ένα κοινό με επιρροή κατά τη διάρκεια γεύματος στις αίθουσες του ΔΝΤ, ο καθηγητής Robert Barro του Harvard University, αιώνιος επικριτής της δημοσιονομικής στήριξης, ξέσπασε άγρια εναντίον των «ολισθηρών απόψεων των κεϊνσιανιστών».

Η επικεφαλής του ΔΝΤ Christine Lagarde επέμεινε ότι δεν επιζητούσε δημοσιονομική στήριξη πουθενά. Το ταμείο δεν θέλει να επιβραδυνθούν τα σχέδια λιτότητας στην περιφέρεια της ευρωζώνης - Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία ή Ιρλανδία. Αντί αυτού θέλει λιγότερο βαριά μέτρα μείωσης των ελλειμμάτων σε τρεις χώρες -ΗΠΑ, Βρετανία και Γερμανία- οι οποίες πιστεύει ότι έχουν δημοσιονομικά περιθώρια.

Για το ΔΝΤ το προτιμώμενο μέτρο του ρυθμού μείωσης του ελλείμματος είναι η αλλαγή στο κυκλικά προσαρμοζόμενο πρωτογενές έλλειμμα ως μερίδιο του εθνικού εισοδήματος, ένα πολύ ολισθηρό μέτρο, αφού εξαρτάται σε μια τακτικά μεταβαλλόμενη εκτίμηση για το μέγεθος της υπερβάλλουσας παραγωγικής δυνατότητας σε κάθε χώρα. Για τις ΗΠΑ, αυτό το μέτρο συρρικνώνεται κατά 1,8% του ΑΕΠ το 2013, συντελεστής που κατά το ΔΝΤ πρέπει να μειωθεί στο 1%.

Για τη Βρετανία, όπου ήδη συρρικνώνεται 1%, το ταμείο αναφέρει ότι ο ρυθμός της λιτότητας θα πρέπει να είναι βραδύτερος, αλλά αρνείται να πει πόσο. Οι Βρετανοί αξιωματούχοι έχουν ενοχληθεί που το ΔΝΤ ζητά από τη Βρετανία να μειώσει το έλλειμμα λιγότερο από όσο στις ΗΠΑ και το κατηγορεί για ασυνέπεια και επιστροφή στον απαξιωμένο δημοσιονομικό συντονισμό της δεκαετίας του ’60. «Δεν έχει νόημα», δήλωσε ανώτατος Βρετανός αξιωματούχος.

Όσο για τη Γερμανία, χαλαρώνει ήδη τον προϋπολογισμό της, με βάση αυτό το μέτρο του ΔΝΤ, κι έτσι είναι έξαλλη που βρίσκεται πάλι στο επίκεντρο για να κάνει περισσότερα. Το Βερολίνο ισχυρίζεται ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος για την ανάπτυξη.

Οι συζητήσεις θα δίνουν και θα παίρνουν το Σαββατοκύριακο και δεν θα υπάρξει λύση. Το ΔΝΤ θα βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση, καθώς δεν θα ευχαριστήσει καμία χώρα. Για τις χώρες όπου η λιτότητα κάνει ήδη πραγματική ζημιά στην περιφέρεια της ευρωζώνης, είναι απόλυτο ότι δεν μπορούν να χαλαρώσουν. Αυτές οι χώρες έχουν μικρή πρόσβαση στην αγορά και το ΔΝΤ θέλει να φέρουν τα οικονομικά τους σε μια κατάσταση που να μπορούν να ξεπληρώσουν τα δάνεια προς το ίδιο.

Οι χώρες από τις οποίες το ταμείο ζητά λιγότερη μείωση ελλειμμάτων δεν ακούνε και πολύ δύσκολα θα αλλάξουν πορεία.

Εν τέλει, ούτε οι ακαδημαϊκοί ούτε το ΔΝΤ έχουν πολλή εξουσία στις εθνικές πολιτικές, εκτός κι αν μια χώρα τους χρωστάει χρήματα.

To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation