Εκτός πραγματικότητας οι επενδυτές

Διευρύνεται το κενό μεταξύ ελπίδας και οικονομικής πραγματικότητας. Η επιβράδυνση της Κίνας, οι αποφάσεις της Fed και ο εθισμός σε νομισματικά φάρμακα που προκαλούν... παραισθήσεις. Γράφει ο Stephen King.

Δημοσιεύθηκε: 24 Μαΐου 2013 - 13:19

Stephen King*

Κανείς δεν μπορεί να είναι ισχυρός εάν δεν είναι και η Κίνα. Αυτό, τουλάχιστον, φαίνεται πως είναι το μήνυμα από τα οικονομικά μεγέθη αυτής της εβδομάδας. Τα νέα στοιχεία δείχνουν υποτονική ανάπτυξη στην Κίνα, γεγονός που προκάλεσε νευρικές ρευστοποιήσεις σε άλλες χώρες.

Η ημερήσια πτώση 7% στο Nikkei μπορεί να μοιάζει υπερβολική αντίδραση, αλλά τον προηγούμενο χρόνο η Κίνα ήταν ο επικρατέστερος προορισμός για τις ιαπωνικές εξαγωγές, καθώς απορρόφησε το 18% από τις εξαγωγές προϊόντων της χώρας αυτής. Η Κίνα απορροφά πλέον περισσότερο από το ένα τέταρτο των κορεατικών εξαγωγών. Επίσης, είναι ο τρίτος μεγαλύτερος προορισμός για τις αμερικανικές εξαγωγές, μετά το Μεξικό και τον Καναδά.

Η αναταραχή στις χρηματιστηριακές αγορές δεν αποδίδεται μόνο στην Κίνα. Ο Μπεν Μπερνάνκε, ο πρόεδρος της Federal Reserve, αποκάλυψε ότι οι αγορές τίτλων που σχετίζονται με το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης μπορεί να μειωθούν νωρίτερα από ό,τι ανέμεναν οι επενδυτές, δίνοντας έτσι έναν ακόμη λόγο στις αγορές για σημαντική πτώση. Εν τω μεταξύ, η ενίσχυση των αποδόσεων στα ομόλογα της Ιαπωνίας δημιούργησε μία νέα εστία νευρικότητας. Τα χρηματοοικονομικά στοιχήματα δεν είναι πλέον τόσο σίγουρα.

Η σχέση μεταξύ της Κίνας και του υπόλοιπου κόσμου έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Προ της χρηματοοικονομικής κρίσης, η ανάπτυξή της στηριζόταν στις εξαγωγές και στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της παραγωγικότητας. Οι εξαγωγές, πληθωριστικά προσαρμοσμένες κατέγραφαν ετήσια αύξηση 20% - 30%. Η κατάσταση, όμως, μεταβλήθηκε. Το 2012, οι εξαγωγές αυξήθηκαν μόλις 6% κυρίως λόγω της τραυματικής κατάστασης στην ευρωζώνη. Αποτέλεσμα ήταν η αξιοσημείωτη πτώση στο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Κίνας, που μειώθηκε από 10% του ΑΕΠ το 2007 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2012.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Κίνα προσπάθησε να περιορίσει την οικονομική επιβράδυνση, ενισχύοντας τις επενδύσεις σε υποδομές. Υπάρχουν επιχειρήματα που στηρίζουν αυτήν τη γραμμή. Η μέση πυκνότητα σιδηροδρομικών γραμμών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο στις 10 μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, για παράδειγμα, είναι χαμηλότερη από το ένα τέταρτο του μέσου όρου στις πόλεις των μελών του ΟΟΣΑ.

Οι επενδύσεις σε υποδομές, όμως, έχουν κόστος. Η πιστωτική επέκταση ήταν υπερβολική, τα κεφάλαια κατανεμήθηκαν αναποτελεσματικά και η αύξηση της παραγωγικότητας μειώθηκε. Ενώ, λοιπόν, η μείωση του πλεονάσματος στην Κίνα θα μπορούσε να θεωρηθεί ευπρόσδεκτη εξέλιξη, που απαλύνει τις διεθνείς χρηματοοικονομικές ανισορροπίες, συνέπεσε με την εγχώρια οικονομική επιβράδυνση, που επιφέρει επιπτώσεις στην ανάπτυξη πέρα από τα κινεζικά σύνορα.

Η κινεζική οικονομία δεν κινδυνεύει με κατάρρευση. Η συνεχής αστικοποίηση θα φέρει ικανή αύξηση της παραγωγικότητας, ώστε να συνεχιστεί η υπεραπόδοση της Κίνας συγκριτικά με άλλες χώρες.

Εν αντιθέσει με τις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, η Κίνα έχει ακόμη κάποια περιθώρια χειρισμών στη δημοσιονομική πολιτική. Η κινεζική επιβράδυνση, όμως, σε συνδυασμό με την αναιμική ανάκαμψη στις αναπτυσσόμενες χώρες, είναι πονοκέφαλος για τους αξιωματούχους.

Το δέλεαρ για πολιτικές οικονομικού εθνικισμού αυξάνεται.

Η ποσοτική χαλάρωση και άλλες σχετιζόμενες πολιτικές λειτουργούν πρωτίστως μέσω δύο καναλιών. Το πρώτο είναι το αποκαλούμενο κανάλι χαρτοφυλακίου, όπου οι αγορές κρατικών τίτλων από την κεντρική τράπεζα οδηγούν σε χαμηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια, ενθαρρύνοντας τους επενδυτές να στραφούν σε τοποθετήσεις με ισχυρότερες αποδόσεις αλλά και με μεγαλύτερο κίνδυνο. Με τον τρόπο αυτόν, υποτίθεται ότι γίνεται ευκολότερη η άντληση κεφαλαίων από επιχειρήσεις, η ενίσχυση των επενδύσεων, η αύξηση στον πλούτο των νοικοκυριών και, κατά συνέπεια, η αύξηση στις καταναλωτικές δαπάνες.

Το κανάλι αυτό, όμως, δεν λειτούργησε όπως αναμενόταν. Οι αγορές εκτινάχθηκαν, αλλά τα αποτελέσματα ήταν μέτρια. Δημιουργήθηκε ένα χάσμα μεταξύ χρηματοοικονομικής ελπίδας και οικονομικής πραγματικότητας. Η κινεζική επιβράδυνση διευρύνει αυτό το χάσμα περιορίζοντας τις προοπτικές εξαγωγών για τους παραγωγούς σε άλλες χώρες. Η απομάκρυνση της νομισματικής στήριξης απειλεί να κλείσει το κενό απότομα - όχι επειδή πυροδοτεί ανάκαμψη της δραστηριότητας, αλλά επειδή οδηγεί σε απότομη διόρθωση των αγορών.

Το δεύτερο κανάλι λειτουργεί μέσω της υποχώρησης των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η συναλλαγματική υποτίμηση που σχετίζεται με την ποσοτική χαλάρωση τελικά θα φέρει πλεονεκτήματα και για άλλες χώρες. Όσοι αποφάσισαν να αποφύγουν την ποσοτική χαλάρωση αντιμετωπίζουν απώλεια κερδών από εξαγωγές και σταδιακά θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο, πυροδοτώντας κατά συνέπεια μεγαλύτερο αντίκτυπο από το κανάλι του χαρτοφυλακίου.

Εάν, όμως, ο εγχώριος οικονομικός αντίκτυπος της ποσοτικής χαλάρωσης δεν είναι ικανοποιητικός, τότε ο πρωταρχικός αντίκτυπος των συναλλαγματικών υποτιμήσεων θα είναι η ενίσχυση των εξαγωγών. Με αναιμική παγκόσμια ανάπτυξη, η κατάσταση αυτή αδιαμφισβήτητα θα οδηγήσει σε αλληλοκατηγορίες για πόλεμο νομισμάτων.

Αυτό το δεύτερο κανάλι αναμένεται να εξελιχθεί σε εστία εντάσεων στην Ασία τους επόμενους μήνες, λόγω της μαζικής νομισματικής χαλάρωσης στην Ιαπωνία.

Στις αρχές του έτους, υπήρξαν μεγάλες προσδοκίες ότι η παγκόσμια οικονομία θα έβγαινε από τον λήθαργο με την άφθονη χρήση νομισματικών φαρμάκων, την ανάκαμψη στις ΗΠΑ και την ισχύ της Κίνας. Τα νομισματικά φάρμακα, όμως, φαίνεται πως τελικά έχουν συμπτώματα παραισθήσεων.

Απουσία ανάκαμψης στον ανεπτυγμένο κόσμο, η επιβράδυνση της Κίνας είναι ένας ακόμη λόγος για να αμφισβητούμε το εάν οι επενδυτές των χρηματαγορών βρίσκονται σε επαφή με την πραγματικότητα.

*Ο Stephen King είναι επικεφαλής οικονομικής ανάλυσης στην HSBC.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation