Εως τα 117$ το brent ενδοσυνεδριακά Δευτέρας. Με έντονη μεταβλητότητα, σχεδόν διπλάσια τιμή (+98%) από τα χαμηλά επίπεδα του Δεκεμβρίου. Είναι ίσως η πιο απότομη άνοδος του πετρελαίου στην σύγχρονη ιστορία – μετά το 1985. Η απότομη άνοδος έχει οδηγήσει τις ασιατικές αγορές σε μίνι-κραχ (Nikkei κάτω 7%), και τα futures της Αμερικανικής αγοράς-2%.
Πρόκειται για κρίση; Eύλογο το ερώτημα, για αυτό και απευθύνθηκε σε παράγοντα τον οποίο εμπιστεύομαι.
Σε καμία περίπτωση, τουλάχιστον όχι ακόμα, η απάντηση-εκτίμηση του Γιώργου Λαγαρία.
Σύμφωνα με τον Chief Economist, Director Economics Hub Forvis Mazars Financial Planning UK
"...η απότομη άνοδος του πετρελαίου είναι, ως ένα σημείο αναμενόμενη, όσο τα στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, και το Ιράν, καθώς και ο ΗΠΑ και το Ισραήλ εντείνουν τις επιθέσεις τους. Η εκλογή του Μοτζταμπά Χαμενεϊ και οι παλινδρομήσεις του Ιρανού Προέδρου Πεζεσκιάν σχετικά με τις επιθέσεις σε άλλες χώρες του Κόλπου, δείχνουν ότι η Ιρανική εξουσία περνάει από τους κληρικούς στους Φρουρούς της Επανάστασης (πρακτικά μια στρατιωτική αντί θρησκευτική δικτατορία), και συνεπώς μια ακόμα πιο σκληρή στάση...".
Οι εξελίξεις ενισχύουν την συγκεκριμένη προσέγγιση "...ακόμη πιο σκληρή στάση..." από την Τεχεράνη.
Από την πλευρά τους οι ΗΠΑ, ειδικότερα η Fed είναι σε δυσχερή θέση. Τα άσχημα νούμερα των νέων θέσεων εργασίας την Παρασκευή (-92,000, το δεύτερο χειρότερο νούμερο από την Πανδημία) υπό κανονικές συνθήκες θα έδιναν το έναυσμα για μειώσεις επιτοκίων. Όμως ο φόβος ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας υψηλότερα, δυσκολεύουν την καθιερωμένη καθησυχαστική παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας (στην πράξη ή στην ρητορική) και δημιουργούν ανησυχία στις αγορές.
Θα μπορούσε το πετρέλαιο από μόνο του να "φέρει" πληθωρισμό; Ο Γιώργος Λαγαρίας θυμίζει «...την περίοδο 2011 έως τα μέσα του 2014, οι τιμές του Brent κινήθηκαν κατά μέσο όρο στα $98 δολάρια. Ο μέσος αμερικανικός πληθωρισμός κινήθηκε κατά μέσο όρο στο 2.1% και ο ευρωπαϊκός στο 1.9%. Με την αγορά εργασίας αδύναμη, την Τεχνητή Νοημοσύνη να δημιουργεί δομικές αλλαγές στην οικονομία, και την Αμερική να μειώνει τη ζήτηση της από τον υπόλοιπο κόσμο, εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές αποπληθωριστικές πιέσεις. Δεν μπορούμε βέβαια να αποκλείσουμε και νέο πληθωριστικό κύμα ιδίως στις ΗΠΑ, με την ενέργεια σαν καταλύτη, όμως, όχι σαν αίτιο. Το πρόβλημα ήταν και είναι στον αμερικανικό εμπορικό πόλεμο...»
Θα συμπληρώσω πως η χρηματιστηριακή διόρθωση, ο εξορθολογισμός των θηριωδών αποτιμήσεων (κυρίως στην ΑΙ) ερχόταν- "φώναζε" καιρό τώρα.
Για αυτό και οι εκτιμήσεις συντείνουν στο ότι το Ιράν από μόνο του δεν μπορεί να δημιουργήσει οικονομική και χρηματιστηριακή κρίση. Μπορεί να εντείνει όμως προβλήματα που ήδη υπάρχουν.
Το μείζον θέμα, που δεν πολυσηζητείται είναι, κατά πόσον το Ιράν θα "ξεσκεπάσει" μια κρίση στην αγορά του Private Credit (ιδιωτικού χρέους) στις ΗΠΑ που μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες. Μετά την κατάρρευση της Market Financial Solutions, ήρθαν απαγορεύσεις εξαγορών για μεγάλα Private Credit Funds, των «γιγάντων» της Blackstone και της Blackrock, σε μια ένδειξη για κλασσική κρίση μιας μη ρευστής αγοράς που αποφάσισε για κερδοσκοπικούς λόγους να απευθυνθεί σε retail επενδυτές.
Με τις ΗΠΑ προς τις ενδιάμεσες του Νοεμβρίου (3/11), τείνει να καταστεί ακόμη πιο πολύπλοκο.