Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

Γιώργος Παπανικολάου

Διευθυντής του Euro2day.gr και της Media2day, σκοπευτής, σύζυγος και πατέρας. Στο χρόνο που περισσεύει, σκέφτομαι, συζητάω και διαβάζω, όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά.

Αποποίηση ευθυνών

Από την ημέρα που τελείωσε το πρώτο κύμα της πανδημίας, η Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει στην κόψη του ξυραφιού, μεταξύ των οικονομικών και υγειονομικών συνεπειών της.

Μέχρι σήμερα, το αποτέλεσμα μόνο ικανοποιητικό δεν είναι, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά συνολικά για την Ευρώπη. Διότι μπορεί μεν η Ελλάδα να κινείται περίπου στον μέσο όρο της Ευρώπης, πλην όμως η δεύτερη εμφανίζει συνολικά πολύ χειρότερα στοιχεία απ’ ό,τι άλλες περιοχές του κόσμου, με επίκεντρο την Ασία.

Θα πρέπει, δε, να σημειώσουμε ότι ειδικά στην περίπτωση της χώρας μας, η συγκράτηση των επιδημικών κυμάτων γίνεται κυρίως μέσα από τους αυστηρότερους όρους περιορισμού της κυκλοφορίας, των δραστηριοτήτων και του συγχρωτισμού -και για μεγαλύτερα διαστήματα απ’ ό,τι στις περισσότερες χώρες με τις οποίες συγκρινόμαστε. Που σημαίνει βέβαια δυσβάστακτο οικονομικό κόστος, το οποίο η ίδια η κυβέρνηση, μέσω του εκπροσώπου της, υπολόγισε σε τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ για κάθε μήνα λοκντάουν! Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει ότι στο τέλος Ιανουαρίου, που απέχει λίγες μέρες, θα έχουν χαθεί περίπου εννέα δισ. ευρώ, δηλαδή περί το 5% του ΑΕΠ.

Τα όσα συνέβησαν στο αμερικανικό Καπιτώλιο, με την εισβολή ακραίων οπαδών του Τραμπ, τρομάζουν για πολλούς λόγους. Ένας αφορά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν «φάρο» του σύγχρονου καπιταλισμού και της Δυτικού τύπου Δημοκρατίας, όπως ακριβώς κάποτε η Αθήνα αποτέλεσε κοιτίδα του πολιτεύματος.

Ο δεύτερος αφορά το ενδεχόμενο να εξαπλωθεί το φαινόμενο και στην Ευρώπη, όπως το περιγράφει γλαφυρά ο Γκίντεον Ράχμαν στο άρθρο των Financial Times που αναδημοσιεύει το Euro2day.gr. Ένας ακόμη σχετίζεται με την επίπτωση που έχουν τα όσα συνέβησαν στο status των Ηνωμένων Πολιτειών και στην εκμετάλλευση των γεγονότων από αντίπαλες δυνάμεις, όπως αναλύονται σε σχετική έκθεση της αμερικανικής Stratfor.

Αποτελεί κοινή διαπίστωση των περισσότερων ειδικών ότι οι επιπτώσεις της πανδημίας, οικονομικές και υγειονομικές, έχουν ήδη οδηγήσει σε έξαρση των ανισοτήτων, οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν επικίνδυνες για την κοινωνική σταθερότητα, ίσως και για την ίδια τη δημοκρατία.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι κεντρικές τράπεζες και κυβερνήσεις προχώρησαν τους τελευταίους μήνες σε κινήσεις πρωτόγνωρες, προκειμένου να στηρίξουν εισοδήματα και επιχειρήσεις, αλλά και να αγοράσουν εμβόλια, να ενισχύσουν τα συστήματα υγείας, σε μια κλίμακα που δεν έχει σύγκριση με το παρελθόν.

Δύσκολο να σκεφτεί κάποιος χειρότερο και πιο απρόβλεπτο έτος από το 2020, που ευτυχώς πλέον περνά στην ιστορία. Εντούτοις, παρά την ελπίδα των εμβολίων που είναι τώρα χειροπιαστή, τα στοιχήματα του 2021 παραμένουν μεγάλα κι επικίνδυνα.

Όπως προκύπτει από τα νεότερα χρονοδιαγράμματα παραλαβής των εμβολίων, είναι σαφές ότι τουλάχιστον για τους 2-3 πρώτους μήνες του νέου έτους, η επίδρασή τους θα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη έως και μηδαμινή σε ό,τι αφορά τον γενικό πληθυσμό, το οποίο αναπόφευκτα σημαίνει ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν μέτρα προστασίας και περιορισμοί, με άγνωστη προς το παρόν διάρκεια.

Στην κρίση του κορωνοϊού, τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη προσπάθησαν να επιτύχουν την ισορροπία ανάμεσα στην υγειονομική προστασία και την οικονομική δραστηριότητα. Μέχρι στιγμής, το μόνο που κατάφεραν (με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως π.χ. η Δανία) είναι να πέφτουν πρώτα από τη μία πλευρά και μετά από την άλλη!

Αυτή η πικρή αλήθεια, όμως, τα λάθη, οι παραλείψεις, ο εφησυχασμός, η σταδιακή μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών, χαρακτηριστικά που αφορούν και τη χώρα μας, ουδόλως αναιρεί τη διάσταση της ατομικής ευθύνης, της ευθύνης δηλαδή καθενός από εμάς να τηρεί τα μέτρα, όχι μόνο απέναντι στον εαυτό του ή τους φίλους και την οικογένεια του, αλλά και απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.

v