Εν μέσω πρωτοφανούς πολιτικού σκανδάλου που κλυδωνίζει την κυπριακή κυβέρνηση, σήμερα συνεδριάζει το Κολλέγιο των Επιτρόπων στη Λευκωσία καθώς η Μεγαλόνησος κατέχει την 6μηνη προεδρία της ΕΕ.
Η επίσκεψη σύσσωμων των Επιτρόπων μαζί με την Πρόεδρο Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν θα είναι διήμερη και αρκετά «νευρική», καθώς οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένεται να ερωτηθούν από τους δημοσιογράφους για το βίντεο που είδε το φως της δημοσιότητας και εμπλέκει στενό συνεργάτη του Προέδρου Ν. Χριστοδουλίδη σε συνομιλίες για επενδύσεις και χρηματισμό που θα διοχετευόταν για την επανεκλογή του Κύπριου Προέδρου.
Η Κύπρος διανύει τις πρώτες ημέρες της εξάμηνης προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όμως δύσκολα θα καταφέρει να ξεπεράσει το σκάνδαλο και τις έντονες αντιδράσεις τις αντιπολίτευσης. Το χρονικό της εμφάνισης του βίντεο (λέγεται ότι υπάρχει κι άλλο) είναι σίγουρα «ύποπτο».
Για αρκετούς μήνες Κύπρος και Ελλάδα εργάζονταν σκληρά για να πετύχουν -μέσω της ατζέντας της προεδρίας που καταρτίζει η Κύπρος- ξεκάθαρες θέσεις στο ενεργειακό ζήτημα της Ανατολικής Μεσογείου. Όμως, με την αντιπολίτευση να «φωνάζει» για πρόωρες κάλπες και τον Κ. Μητσοτάκη να αποστασιοποιείται, αποσταθεροποιείται πολύ η δύναμη παρέμβασης και το κύρος της κυπριακής κυβέρνησης. Αυτή η αποσταθεροποίηση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις επιδιώξεις για την ενεργειακή πολιτική.
Πηγές με γνώση των εξελίξεων και πρόσβαση σε κυβερνητικούς και διπλωματικούς κύκλους μετέφεραν στο Euro2day.gr ότι υπάρχει σοβαρή ένδειξη για εξωτερική απόπειρα αποσταθεροποίησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, συντονισμένη και με ξεκάθαρο timing.
Ο ίδιος ο κ. Χριστοδουλίδης επιμένει ότι υπάρχει πίσω από το βίντεο ξένος δάκτυλος.
Το βίντεο, διάρκειας οκτώ λεπτών, περιλαμβάνει διαλόγους που φέρονται να συνδέουν κυβερνητικά πρόσωπα με ύποπτες συμφωνίες για επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις, εν μέσω του «ενεργειακού πυρετού» και τις πρωτοβουλίες των Αμερικανών να εκμεταλλευτούν τα αποθέματα της Κύπρου.
Την Τρίτη, διορίστηκε ο πρώην Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου και Προέδρος της Ανεξάρτητης Αρχής Ισχυρισμών και Παραπόνων Ανδρέας Πασχαλίδης, ως ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής για να εξετάσει το επίμαχο βίντεο. Ο διορισμός έγινε από τον Γενικό Εισαγγελέα και σύμφωνα με τους όρους εντολής του διορισμού, η διερεύνηση θα καλύπτει οιοδήποτε ζήτημα σχετίζεται με το βίντεο, του περιεχομένου αυτού, της αυθεντικότητας, της προέλευσης, των συνθηκών και των κινήτρων παραγωγής και δημοσιοποίησης του, καθώς και οποιοδήποτε άλλο θέμα προκύψει από την ως άνω διερεύνηση.
Η ανάκριση θα πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν και σε κάθε περίπτωση εντός τριών μηνών, αναφέρουν οι όροι εντολής.
Παρά το γεγονός ότι παραιτήθηκε ο Χαράλαμπος Χαραλάμπους από τη θέση του Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Κύπρος «βράζει».
Πηγές του προεδρικού υποστήριξαν σε δημοσιογράφους ότι η χώρα πρέπει να βρει τους ρυθμούς της λόγω της προεδρίας. Οι κινήσεις των τελευταίων 24ώρων έδειξαν κάποια αντίδραση καθώς παραιτήθηκε και η σύζυγος του Ν. Χριστοδουλίδη. Όμως η κυβέρνηση φάνηκε να έχει αργά αντανακλαστικά, με αποτέλεσμα το όλο θέμα να γιγαντωθεί.
Όπως έγραψε ο Φιλελεύθερος, η μεγαλύτερη εφημερίδα της Κύπρου, «η παραίτηση του Χαράλαμπου Χαραλάμπους έπρεπε να είχε γίνει πολύ νωρίτερα. Η παρουσία του στο βίντεο, ακόμη και αν δεν προκύπτει οποιαδήποτε ποινική ευθύνη από τα λεγόμενά του, δημιούργησε τεράστιο πρόβλημα για την κυβέρνηση και τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη, λόγω και της συγγενικής σχέσης που τους συνδέει».
Η καθυστέρηση προκάλεσε και την έντονη αντίδραση όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Ούτε η παραίτηση της συζύγου του προέδρου Φιλίππας Καρσερά από την προεδρία του Φορέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης συνέβαλε στην εκτόνωση των αντιδράσεων. Επιπλέον ούτε η πρώτη τοποθέτηση του Ν. Χριστοδουλίδη για το θέμα έδωσε πειστικές απαντήσεις και προκάλεσε εκνευρισμό το γεγονός ότι δεν δέχτηκε ερωτήσεις.
Από εδώ και πέρα, το ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι να προχωρήσουν τάχιστα οι διαδικασίες των ερευνών και να αναδειχθούν βασικές πτυχές που αφορούν και την ουσία του βίντεο. Εάν πάρει περίπου 3 μήνες για να ολοκληρωθεί, τότε η μισή προεδρία πάει περίπατο.
Η Κύπρος, τα «σκάνδαλα» που στιγμάτιζαν και στιγματίζουν το Προεδρικό Μέγαρο, και τον εκάστοτε ένοικό του, δεν είναι καινούργιο δημοσιογραφικό στοιχείο. Η ανάληψη της εξάμηνης προεδρίας της ΕΕ και η μοναδική ευκαιρία που έχει η Μεγαλόνησος, σε μια εξαιρετικά δύσκολη και πολύπλοκη γεωπολιτική κατάσταση, να περάσει την ατζέντα της είναι το μείζον ζήτημα. Γιατί εάν καταφέρει η Κύπρος να περάσει έστω και τη μισή ατζέντα που υπολογίζει, τότε θα ωφεληθεί και η Ελλάδα.
Ένα στοιχείο που προβληματίζει είναι εάν τελικά θα καταφέρει να επιβιώσει η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, ώστε να ολοκληρώσει την προεδρία της ΕΕ. Γιατί εάν η Κυπριακή Προεδρεία βρεθεί εν μέσω προεκλογικής περιόδου (για προεδρικές και όχι για βουλευτικές εκλογές) τότε όλα τα σχέδια για προώθηση των Ελληνικών και Κυπριακών συμφερόντων πάνε περίπατο.
«Δεν είναι τυχαίο ότι η Κύπρος, με ρόλο-κλειδί στην ενέργεια, στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου και με ισχυρή -έστω και για έξι μήνες- ευρωπαϊκή φωνή, πλήττεται ακριβώς τη στιγμή που ανεβαίνει θεσμικά στην κορυφή της ΕΕ» ανέφερε πρόσωπο πολύ κοντά στο Προεδρικό.
Κύκλοι της ΚΥΠ (Κυπριακής Υπηρεσίας Πληροφοριών) ανέφεραν στο Euro2day.gr μία φράση: «Δεν είναι το προφανές μόνο, η Τουρκία. Πάει μακριά η βαλίτσα και το έργο προετοιμαζόταν από τον Αύγουστο του 2025». Δεν επεκτάθηκαν επί τούτου.
Αξιωματούχος που δεν ήθελε να κατονομαστεί, μας παρέπεμψε στο βασιλικό σκάνδαλο της Βρετανίας, όταν η Σάρα Φέργκιουσον «πιάστηκε» σε βίντεο να αναφέρει ότι για 200 χιλιάδες ευρώ μπορεί να κλείσει στους επενδυτές (που ήταν στην πραγματικότητα δημοσιογράφοι και ίσως σύνδεσμοι ξένων μυστικών υπηρεσιών) ραντεβού με τον πρώην σύζυγό της, πρίγκιπα Άντριου.
«Η μέθοδος που φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε είναι η ίδια», αρκέστηκε να πει ο αξιωματούχος, ο οποίος αρνήθηκε να δώσει διευκρινίσεις εάν το επίμαχο βίντεο είναι αυθεντικό και έμενε σε κάποιο συρτάρι για να χρησιμοποιηθεί σήμερα, ή αν ήταν προϊόν μοντάζ και συρραφής διάφορων συζητήσεων που δεν «απαγορεύεται πολιτικά» να γίνονται.
Η κυπριακή κυβέρνηση ζήτησε άμεσα συνδρομή από ΗΠΑ, Ισραήλ, Βρετανία και Γαλλία ώστε να εντοπιστεί η προέλευση του ψηφιακού υλικού, αλλά και το κατά πόσον πρόκειται ακόμα και για μέρος μιας οργανωμένης «υβριδικής επίθεσης». Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες των χωρών αυτών ήδη έχουν αρχίσει να δραστηριοποιούνται στον ενεργειακό χώρο της Κύπρου.
Παρ' όλα αυτά, δεν πρέπει να αγνοηθεί και η άλλη πλευρά. Η αντιπολίτευση απορρίπτει κατηγορηματικά τη θεωρία περί «ξένου δακτύλου», κάνοντας λόγο για «επικοινωνιακό αντιπερισπασμό».
Η δεύτερη φορά
Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που «υπονομεύεται» η Κυπριακή Προεδρία στην ΕΕ. Η Λευκωσία κατείχε την προεδρία και από την 1η Ιουλίου-31 Δεκεμβρίου το 2012, εν μέσω της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη.
Τότε είχε και η ίδια η χώρα σοβαρά προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα, που οδήγησαν σε πρόγραμμα διάσωσης και το περιβόητο οριζόντιο κούρεμα των Κύπριων καταθετών άνω των 100 χιλιάδων ευρώ.
Πρόεδρος της Κύπρου στην εξάμηνη προεδρία της ΕΕ ήταν ο τότε ΓΓ του ΑΚΕΛ, Δημήτρης Χριστόφιας. Ο πρώτος κομμουνιστής ηγέτης που θα αναλάμβανε τα ηνία της ΕΕ. Όσοι έζησαν την προεδρία από κοντά, μπορούν να πουν πλέον με βεβαιότητα ότι η Κύπρος ουδέποτε κατάφερε να πάρει το πάνω χέρι στις προτάσεις και τις στρατηγικές που δικαιούται μια χώρα σε προεδρία.
Με πρόσχημα τη χρηματοπιστωτική κρίση, το Βέλγιο ανέλαβε να «βοηθήσει» την Κύπρο στην κατάρτιση ατζέντας σε όλα τα συμβούλια, επίσημα και άτυπα, ακόμα και στις Συνόδους Κορυφής που εκείνη την εποχή ήταν πολύ συχνές και που η Κύπρος θα είχε μεγάλο πλεονέκτημα να καταρτήσει ατζέντα και να προωθήσει τα δικά της συμφέροντα. Ή και να αποφύγει κάποιες παγίδες που έρχονταν.
Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι ορισμένοι ηγέτες στην ΕΕ χρησιμοποιούσαν τη δικαιολογία «κομμουνιστής ηγέτης» ως πρόσχημα για τους προβληματισμούς τους.
Ο Δημήτρης Χριστόφιας, με το που ανέλαβε την προεδρία της Κύπρου το 2008 έκανε κάτι που τότε φαινόταν ασύλληπτο: Τις πρώτες μέρες τις εκλογής του μετέβη χωρίς να το ανακοινώσει σε Λίβανο, Ισραήλ, Αίγυπτο και Συρία προκειμένου οριοθετήσει μαζί τους την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), ώστε να προχωρήσουν οι γεωτρήσεις για τα ενεργειακά αποθέματα στην Ανατολική Μεσόγειο. Άνοιξε και γραμμή επαφής με τον Λευκό Οίκο, με αποτέλεσμα η Exxon Mobil να είναι από τις πρώτες μεγάλες εταιρείες που έδειξαν ενδιαφέρον.
Οι κινήσεις αυτές έπιασαν στον ύπνο πολλούς και ιδιαίτερα τον Γαλλογερμανικό άξονα, που προσπάθησε να μπλοκάρει τις κινήσεις. Το κατάφερε εν μέρει με τον Λίβανο και τη Συρία που δεν ολοκλήρωσαν τις διαδικασίες επικύρωσης παρά τη συμφωνία. Όμως η Αίγυπτος επανοριοθέτησε την ΑΟΖ με την Κύπρο το 2008. Το 2010 το ίδιο έκανε και το Ισραήλ. Ο Δ. Χριστόφιας συνέχισε κατά την προεδρία του να προωθεί τις σχέσεις και τις συμφωνίες γύρω από την ΑΟΖ, βάζοντας αργότερα στο παιχνίδι και ιταλικές και γαλλικές εταιρείες.
Όπως γνωρίζει το Euro2day.gr, ο Δ. Χριστόφιας περίμενε την κυπριακή προεδρία στην ΕΕ για να διασφαλίσει τα κυπριακά ενεργειακά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο αφήνοντας έξω την Τουρκία.
Τα αποτελέσματα των προσπαθειών του τα βλέπουμε σήμερα...