Σε αγώνα δρόμου έχει αποδυθεί η κυβέρνηση, με στόχο να φτάσει «ζεστό χρήμα» στα χέρια των αγροτών πριν από τα Χριστούγεννα, σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η ένταση που πυροδότησε κύμα κινητοποιήσεων σε όλη τη χώρα.
Τα αγροτικά μπλόκα επεκτείνονται διαρκώς, με αποκλεισμούς κεντρικών οδικών αρτηριών και τελωνείων, ενώ δεν λείπουν οι προειδοποιήσεις για αντίστοιχες παρεμβάσεις σε αεροδρόμια και λιμάνια. Το κλίμα έχει οξυνθεί και η κυβέρνηση αναζητά άμεσα μέτρα ώστε να αποτραπεί παράλυση κομβικών υποδομών και να αποφευχθεί γενική ανάφλεξη.
Ζητούμενο για την κυβέρνηση είναι τι θα πάρουν οι αγρότες μέχρι τις γιορτές και βασικός στόχος, να υπάρξει σαφές οικονομικό αποτύπωμα που θα επιτρέψει τη συνέχιση του διαλόγου χωρίς εντάσεις. Ήδη, τονίζουν στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, έχουν καταβληθεί ποσά για τέσσερα προγράμματα που συνολικά αγγίζουν τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ η πληρωμή του Μέτρου 23 έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη εβδομάδα. Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια ώστε η βασική ενίσχυση –καθώς και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών– να εξοφληθούν πριν από τις 23 Δεκεμβρίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, οι οποίες, για πρώτη φορά, θα καταβληθούν εντός του ίδιου έτους και όχι του επόμενου. Έτσι, το συνολικό ποσό των 120 εκατ. ευρώ υπάρχει η προσδοκία να συμβάλλει αποφασιστικά στη στήριξη χιλιάδων παραγωγών που υπέστησαν ζημιές.
Μαζί με τις υπόλοιπες ενισχύσεις, το πακέτο των καταβολών, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των αρμοδίων, θα ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η συντριπτική πλειονότητα των νόμιμων αγροτών και κτηνοτρόφων θα λάβει περισσότερα χρήματα σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Την ίδια ώρα, στο τραπέζι βρίσκεται και το πρόγραμμα ΓΑΙΑ, μετά την ανησυχία που εξέφρασε ο αγροτικός κόσμος. Όπως έγινε γνωστό, σε μια ένδειξη καλής θέλησης, ο πρωθυπουργός ζήτησε να εξεταστεί η παράταση της δεσμευμένης τιμής, διαδικασία η οποία θα μελετηθεί συνολικά από την κυβέρνηση, με στόχο να δοθούν περαιτέρω εγγυήσεις στους παραγωγούς.
«Κερδισμένοι οι συνεπείς»
Όπως σημειώνουν στο επιτελείο του κ. Μητσοτάκη, από τα 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024, φέτος οι συνολικές πληρωμές θα αγγίξουν τα 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ, με κερδισμένους τους συνεπείς, έντιμους παραγωγούς. Το τελικό ταμείο, λένε, θα γίνει με την ολοκλήρωση των πληρωμών, στο τέλος του μήνα, οπότε και ευελπιστούν ότι θα έχει αποκατασταθεί σε ένα βαθμό η σχέση εμπιστοσύνης Πολιτείας – αγροτών.
Δεδομένης πάντως της καθυστέρησης που έχει προκύψει λόγω της αλλαγής καθεστώτος του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβερνητική στρατηγική εστιάζει στην άμεση -το δυνατόν- οικονομική ενίσχυση, την αποκατάσταση της ομαλότητας και την επανεκκίνηση του διαλόγου. Το αν τα μέτρα αυτά θα αποδειχθούν αρκετά για να «σπάσουν» τα μπλόκα και να ηρεμήσει η κατάσταση, θα φανεί στις επόμενες κρίσιμες μέρες.
Προς το παρόν, πάντως, εσχάτως ο διάλογος ανάμεσα στις δύο πλευρές δείχνει να έχει παγώσει, με τους αγρότες να στοχεύουν προς ώρας στην όσο το δυνατόν πιο δυναμική και μαζική παρουσία τους στα μπλόκα, ώστε να δυναμώσει αυτομάτως η διαπραγματευτική τους ισχύ ενόψει της συνέχειας.
Στο μέτωπο της πολιτικής διαχείρισης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δηλώνει ότι η κυβέρνηση παραμένει ανοιχτή σε «συντεταγμένο διάλογο», αλλά ξεκαθαρίζει ότι ακραίες ενέργειες –όπως παρατεταμένα κλεισίματα εθνικών οδών, τελωνείων, αεροδρομίων ή λιμανιών– δεν διευκολύνουν την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης. Ανάλογο μήνυμα εκπέμπει και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος υπογραμμίζει ότι η πολιτεία δεν πρόκειται να δείξει ανοχή σε παραβατικές συμπεριφορές, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα επεισόδια που σημειώθηκαν στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» και στις επιθέσεις κατά αστυνομικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, ο διάλογος με τους αγρότες θα συνεχιστεί, αλλά μόνο σε συνθήκες ομαλότητας και χωρίς αποκλεισμούς και επεισόδια. Από την πλευρά τους, οι επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα δηλώνουν αποφασισμένοι να εντείνουν τις πιέσεις μέχρι να δουν ουσιαστική ανταπόκριση στα αιτήματά τους.
Το πλέον πιθανό σενάριο, κατά τα φαινόμενα, είναι, όπως και στην προηγούμενη αντίστοιχη κρίση, να συναντηθεί τις επόμενες μέρες αντιπροσωπεία τους στο Μέγαρο Μαξίμου με τον ίδιο τον πρωθυπουργό.