Η τήρηση συγκεκριμένων ορίων τζίρου, αποτελεί το κρίσιμο στοιχείο που καθορίζει τις προϋποθέσεις προκειμένου να απαλλαγούν από το καθεστώς ΦΠΑ οι μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκαταστημένες σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα. Τόσο για το περασμένο έτος όσο και για το 2026, τα όρια αυτά καθορίζονται έως 100.000 ευρώ ετησίως συνολικά στην Ε.Ε και έως 10.000 ευρώ ετησίως στην Ελλάδα.
Όλες οι λεπτομέρειες για το ισχύον καθεστώς (διαδικασία ένταξης, αρμόδιες αρχές, προϋποθέσεις εφαρμογής και περιπτώσεις παύσης του καθεστώτος, σύμφωνα με το Ενωσιακό δίκαιο), δίνονται με απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) Γιώργου Πιτσιλή.
Ειδικότερα:
- Ως αρμόδια αρχή για τη χορήγηση της απαλλαγής και τη διαχείριση όλων των σχετικών λειτουργιών ορίζεται το Αυτοτελές Τμήμα Η' «Ειδικού Καθεστώτος Μικρών Επιχειρήσεων» του Κέντρου Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε.) Αττικής. Το τμήμα αυτό αποτελεί το σημείο επαφής της ελληνικής φορολογικής διοίκησης με τα λοιπά κράτη-μέλη και τους αλλοδαπούς υποκείμενους που επιλέγουν την απαλλαγή. Για να ενταχθεί μια επιχείρηση, πρέπει να έχει δηλώσει εγκαίρως στο κράτος όπου είναι εγκατεστημένη ότι θέλει να εφαρμόσει το καθεστώς και στην Ελλάδα.
- Δικαιούχοι του καθεστώτος είναι επιχειρήσεις σε άλλο κράτος-μέλος, οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίησή της στο κράτος εγκατάστασής τους, δηλώνοντας τη βούλησή τους να εφαρμόσουν το ειδικό καθεστώς στην Ελλάδα. Βασική προϋπόθεση είναι να μην υπερβαίνει ο ετήσιος κύκλος εργασιών τους εντός της Ένωσης τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, και επιπλέον ο κύκλος εργασιών στο εσωτερικό της χώρας να μην υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ για τα ίδια έτη. Η τήρηση των ορίων αυτών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διατήρηση της απαλλαγής.
- Η παύση χρήσης του ειδικού καθεστώτος, μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη. Μπορεί επίσης να επέλθει υποχρεωτικά, όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ή όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων κύκλου εργασιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύει αναδρομικά, ιδίως όταν αποδειχθεί ότι οι προϋποθέσεις δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Επιπλέον, προβλέπεται παύση του καθεστώτος σε περίπτωση διακοπής εργασιών της επιχείρησης, καθώς και μετά από συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης. Ακόμα, ρυθμίζεται η μετάταξη της επιχείρησης σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον είχε λάβει ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή της στο ειδικό καθεστώς.
Εναρμόνιση
Η απόφαση εφαρμόζεται για πράξεις που πραγματοποιούνται από μη εγκατεστημένους στην Ελλάδα υποκείμενους στον φόρο από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, ενισχύοντας την εναρμόνιση του ελληνικού δικαίου με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μικρές επιχειρήσεις.
Για παράδειγμα, μια επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος μέλος, που είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων εκεί, αιτείται μέσω της Φορολογικής Διοίκησης να κάνει χρήση του απαλλακτικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.
Το αίτημά της διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ με την προαναφερόμενη διαδικασία, συνοδευόμενο από τα στοιχεία των διενεργούμενων συναλλαγών της τόσο στο σύνολο των κρατών-μελών της ΕΕ όσο και στο εσωτερικό της Ελλάδας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που η επιχείρηση είναι ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της ΕΕ που εδρεύει. Εάν η επιχείρηση ξεπεράσει το όριο των 100.000 ευρώ, χάνει αυτομάτως την απαλλαγή για το υπόλοιπο έτος.