Το νέο ειδικό καθεστώς διασυνοριακών συναλλαγών, το οποίο επιτρέπει πλέον στις μικρές επιχειρήσεις να πωλούν αγαθά χωρίς ΦΠΑ έως 100.000 ευρώ εντός της ευρωπαϊκής αγοράς, ενεργοποιεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), θέτοντας σε λειτουργία τη σχετική πλατφόρμα.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη στο νέο ευνοϊκό καθεστώς, είναι ο συνολικός τζίρος της επιχείρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση να μην ξεπερνά τις 100.000 ευρώ τόσο το τρέχον όσο και το προηγούμενο έτος, ενώ οι συναλλαγές στην Ελλάδα να μην υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως.
Το νέο πλαίσιο απλοποιεί τις διαδικασίες στις διασυνοριακές συναλλαγές και καταργεί βασικές γραφειοκρατικές υποχρεώσεις στο μείζον ζήτημα των δηλώσεων.
Πιο συγκεκριμένα:
- Καταργείται η υποχρέωση λήψης ΑΦΜ σε κάθε κράτος- μέλος όπου πραγματοποιούνται πωλήσεις.
- Απαλείφεται η υποχρέωση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ σε διαφορετικά κράτη -μέλη, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες του κάθε κράτους.
- Διευκολύνεται η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών με απαλλαγή από τον ΦΠΑ, ενισχύοντας την εξωστρέφεια των μικρών επιχειρήσεων.
Το ειδικό καθεστώς απαλλαγής ισχύει από τις 28 Ιανουαρίου 2026 και αφορά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πωλήσεις ή υπηρεσίες εκτός έδρας. Σε περίπτωση που μια εταιρία διαπιστωθεί πως δεν πληροί τους όρους της απαλλαγής, τότε της καταλογίζεται αναδρομικά ο ΦΠΑ που αναλογεί στις συναλλαγές.
Στην Ελλάδα απαλλάσσονται από το ΦΠΑ οι επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ. Όμως οι εν λόγω επιχειρήσεις μπορούν να διενεργούν συναλλαγές απαλλασσόμενες από τον ΦΠΑ με επιχειρήσεις άλλων χωρών της ΕΕ, μέχρι συνολικής αξίας 100.000 ευρώ, και μέχρι του ορίου που ισχύει σε κάθε χώρα.
Δηλαδή, το ύψος περιορίζεται ανάλογα με το ειδικό εθνικό όριο που έχει θεσπίσει κάθε κράτος- μέλος στο οποίο η επιχείρηση επιθυμεί να εφαρμόσει την απαλλαγή.
Για παράδειγμα, κάποιος που δεν μπορεί να πουλά στην Ελλάδα χωρίς ΦΠΑ γιατί έχει τζίρο πάνω από το ελληνικό όριο 10.000 ευρώ, επιτρέπεται να πουλά σε άλλες χώρες χωρίς ΦΠΑ αν δεν παραβιάζει το αντίστοιχο όριο της κάθε χώρας στην οποία απευθύνεται.
Οι αιτήσεις
Μέσω της ειδικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη myAADE οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα μπορούν να:
- Υποβάλουν το αίτημα για την υπαγωγή τους στο ειδικό καθεστώς των μικρών επιχειρήσεων σε ένα ή περισσότερα κράτη -μέλη (Προηγούμενη Κοινοποίηση (Prior Notification) στην ΑΑΔΕ), δηλώνοντας τις συναλλαγές τους και στα υπόλοιπα κράτη μέλη.
- Επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε νέα κράτη- μέλη ή να αιτούνται την παύση χρήσης του καθεστώτος.
- Υποβάλλουν τριμηνιαίες αναφορές σχετικά με την αξία των παραδόσεων αγαθών ή παροχών υπηρεσιών που πραγματοποίησαν σε όλη την ΕΕ.
- Ενημερώνουν άμεσα την ΑΑΔΕ σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου κύκλου εργασιών.
Η ΑΑΔΕ, από την πλευρά της, επικοινωνεί με τα άλλα κράτη- μέλη για τη χορήγηση του ατομικού αριθμού ταυτοποίησης, εγκρίνει τα αιτήματα απαλλαγής για επιχειρήσεις άλλων κρατών-μελών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και παρακολουθεί τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων και την τήρηση των ορίων κύκλου εργασιών.
Οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο διασυνοριακό καθεστώς υποχρεούνται να υποβάλλουν τριμηνιαίες αναφορές έως την τελευταία ημέρα του μήνα που ακολουθεί τη λήξη κάθε τριμήνου. Σε περίπτωση υπέρβασης του ανώτατου ενωσιακού ορίου των 100.000 ευρώ, υποβάλλεται τελική αναφορά εντός 15 εργάσιμων ημερών, οπότε και παύει αυτόματα η απαλλαγή.
Οι επιχειρήσεις που μετατάσσονται από το παλαιό καθεστώς στο νέο υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση αποθεμάτων εντός 2 μηνών από τη μετάταξη. Μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες είναι η δυνατότητα επιχείρησης να εφαρμόζει ταυτόχρονα και τα δύο καθεστώτα – εγχώριο και διασυνοριακό.
Αν μια μικρή επιχείρηση έχει κύκλο εργασιών στην Ελλάδα κάτω από 10.000 ευρώ και συνολικό ενωσιακό κύκλο κάτω από 100.000 ευρώ, μπορεί να απολαμβάνει απαλλαγής τόσο στο εσωτερικό όσο και σε άλλα κράτη μέλη. Για την ταυτόχρονη ένταξη, η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος, με εξαίρεση τους δύο πρώτους μήνες από τη δημοσίευση (έως τέλη Μαρτίου 2026) όπου μπορεί να γίνει με ξεχωριστή αίτηση για το εγχώριο.