O ελληνικός τραπεζικός τομέας βρίσκεται πλέον σε πολύ ισχυρότερη θέση για να υποστηρίξει την οικονομική ανάπτυξη και να απορροφήσει πιθανούς κραδασμούς, τόνισε μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στην εκδήλωση του Economist: “The World Ahead 2026: Athens Gala Dinner”.
Οπως επισήμανε ο κεντρικός τραπεζίτης, «η ενισχυμένη ανθεκτικότητα (που επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα της πρόσφατης πανευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων), η βελτιωμένη πρόσβαση στην αγορά και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, παρέχουν σταθερά θεμέλια ενόψει του 2026, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην τρέχουσα συγκυρία που χαρακτηρίζεται από υψηλή αβεβαιότητα.
Παρά τα ισχυρότερα θεμελιώδη μεγέθη για τις ευρωπαϊκές και τις ελληνικές τράπεζες, οι προοπτικές για το 2026 εξακολουθούν να εγκυμονούν σημαντικούς καθοδικούς κινδύνους, συμπλήρωσε ο διοικητής της ΤτΕ. Αυτοί οι κίνδυνοι προέρχονται κυρίως από εξωγενείς και διαρθρωτικούς παράγοντες.
• Ο γεωπολιτικός κίνδυνος εξακολουθεί να αποτελεί την κυρίαρχη πηγή αβεβαιότητας για τις τράπεζες. Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συρράξεις, οι εμπορικές εντάσεις και οι δασμοί ενδέχεται να επηρεάσουν τις τράπεζες μέσω ασθενέστερων προοπτικών ανάπτυξης και αυξημένης αστάθειας στις αγορές.
• Ο κίνδυνος από κυβερνοεπιθέσεις έχει αναδειχθεί ως βασική ανησυχία για τη λειτουργική συνέχεια και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η αυξανόμενη συχνότητα περιστατικών κυβερνοεπιθέσεων υπογραμμίζει το απαιτητικό περιβάλλον και την ανάγκη για ταχεία αποκατάσταση των συστημάτων σε περίπτωση εμφάνισης του περιστατικού. Η πλήρης συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του Κανονισμού DORA, δηλαδή τον Κανονισμό της ΕΕ για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα, και η έγκαιρη αντιμετώπιση τυχόν εναπομενουσών αδυναμιών είναι απαραίτητες, ενώ οι επενδύσεις στην ψηφιοποίηση θα επιτρέψουν στις τράπεζες να συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές εξελίξεις και να μετριάσουν την ένταση του ανταγωνισμού, ιδίως από τις ψηφιακές τράπεζες.
• Παρόλο που η ποιότητα του ενεργητικού παραμένει ισχυρή, οι εναπομείναντες θύλακες ευπάθειας απαιτούν στενή παρακολούθηση. Ορισμένα τμήματα του επιχειρηματικού και λιανικού χαρτοφυλακίου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πιέσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη για συνετά πιστοδοτικά κριτήρια και τη σημασία της προληπτικής διαχείρισης των κινδύνων.
• Οι διαρθρωτικές προκλήσεις που σχετίζονται με τις δημογραφικές τάσεις και την κλιματική αλλαγή εγκυμονούν μακροπρόθεσμους κινδύνους. Η γήρανση του πληθυσμού, οι πιέσεις κοινωνικής συνοχής, οι κλιματικοί και περιβαλλοντικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές μακροοικονομικές και χρηματοπιστωτικές επιπτώσεις. Όσον αφορά την κλιματική αλλαγή, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες στη ζώνη του ευρώ έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στη διαχείριση των κινδύνων, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η άνοδος της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές ζημίες, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασφαλιστική κάλυψη παραμένει περιορισμένη.
• Τέλος, κίνδυνοι μετάδοσης ενδέχεται να προκύψουν από μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (NBFIs) και από τις αγορές κρυπτοστοιχείων. Να επισημάνω εδώ ότι αυτοί οι τομείς μπορούν να μεγεθύνουν τις διαταραχές μέσω μηχανισμών απώλειας ρευστότητας και εμπιστοσύνης, κάτι που ενισχύει την ανάγκη για μια ολιστική μικρο- και μακροπροληπτική εποπτική προσέγγιση που θα καλύπτει ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Συμπερασματικά, τόνισε ο κεντρικός τραπεζίτης, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και τα υγιή θεμελιώδη μεγέθη των ευρωπαϊκών και ελληνικών τραπεζών, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού. Καθώς οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα παραμένουν αυξημένοι, οι εποπτικές αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενεργούν με σύνεση, διατηρούν ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα και αποθέματα ρευστότητας και διατηρούν υψηλά πρότυπα διακυβέρνησης.
Ταυτόχρονα, η περαιτέρω θεσμική εμβάθυνση σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει αναγκαία: η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης - ιδίως μέσω της οριστικοποίησης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων με ένα σαφές και αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα - θα μείωνε τον χρηματοοικονομικό κατακερματισμό και θα ενίσχυε την εμπιστοσύνη, ενώ η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων είναι το κλειδί για την κινητοποίηση των ιδιωτικών αποταμιεύσεων και την ενίσχυση βαθύτερων και πιο αποτελεσματικών κεφαλαιαγορών.