Νέος «χάρτης» διαμορφώνεται στις μεταβιβάσεις ακινήτων με τις τέσσερις παρεμβάσεις που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στο πλαίσιο των μέτρων για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των συναλλαγών με τους πολίτες.
Η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ συμβολαιογράφων, Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) και Κτηματολογίου, απλοποιούν και επιταχύνουν τις διαδικασίες μεταβίβασης, καθώς καταργεί τα πολλαπλά στάδια της γραφειοκρατίας, απαλλάσσοντας τους εμπλεκόμενους από την ταλαιπωρία και τις καθυστερήσεις.
Ένα νέο πλαίσιο ταχύτερης, οικονομικότερης και πιο ασφαλούς μεταβίβασης συγκροτούν παράλληλα, η κατάργηση της υποχρέωσης τοπογραφικού σε συγκεκριμένες εντός σχεδίου περιοχές, η δυνατότητα κάλυψης του φόρου κληρονομιάς από το τίμημα της μεταβίβασης, καθώς και ο μηχανισμός οριστικής απελευθέρωσης κατασχεμένων ακινήτων από την ΑΑΔΕ.
Όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης οι παρεμβάσεις οδηγούν σε:
1. Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και την λειτουργία τους ως one-stop shop: Ενώ σήμερα προετοιμάζουν το συμβόλαιο, λαμβάνουν την φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα και υποβάλλουν την αίτηση για εγγραφή στο Κτηµατολόγιο, με τη νέα παρέμβαση, ο ρόλος τους αναβαθμίζεται µε αντίστοιχη αύξηση της αµοιβής τους. Θα είναι σε «ανοικτή γραμμή» με το ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου και με την ΑΑΔΕ για περιπτώσεις απαλλαγής φόρου.
Ακόμα: Θα δημιουργηθεί ειδικός ακατάσχετος λογαριασµός στον οποίο θα καταβάλλονται το τίµηµα και όλα τα έξοδα. Οι συμβολαιογράφοι θα είναι επιφορτισμένοι και με το έργο της υποβολής του συμβολαίου, των δηλώσεων για το φόρο μεταβίβασης, την παρακράτηση και την απόδοση από το τίμημα των οφειλών προς το Δηµόσιο και τον ΕΦΚΑ, ενώ θα καταβάλλουν και τα δικαιώµατα του Κτηµατολογίου.
2. Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής: Εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και Κτηματολόγιο σε λειτουργία, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου.
3. Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου: Σήμερα όσοι αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομίας, δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με τη νέα ρύθμιση ο φόρος θα μπορεί να πληρώνεται από το τίμημα της μεταβίβασης. Στην πράξη, το συμβόλαιο θα μπορεί να συντάσσεται χωρίς την προσκόμιση πιστοποιητικού πληρωμής φόρου, καθώς ο συμβολαιογράφος θα παρακρατεί το ποσό του φόρου κληρονομιάς, θα το αποδίδει στο Δημόσιο και θα υποβάλλει τη σχετική δήλωση ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμβολαίου.
4. Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου: Η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, με την προϋπόθεση ότι ένα ποσοστό του τιμήματος (το οποίο θα ορίζει η ΑΑΔΕ με βάση το ποσό της οφειλής και το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση) θα παρακρατείται και θα αποδίδεται από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ.
Έλεγχος και έγκριση
Οι φάκελοι μεταβιβάσεων ακινήτων ελέγχονται υποχρεωτικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΑΑΔΕ εντός 60 ημερών, ενώ τίθενται συγκεκριμένες προθεσμίες για την προσκόμιση δικαιολογητικών. Οι δηλώσεις φόρου μεταβίβασης υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής myPROPERTY από τον πιστοποιημένο συμβολαιογράφο και τον υπόχρεο.
Στη δήλωση καταγράφονται η κατάσταση και η αξία των ακινήτων, τυχόν μεταβολές και οι προβλεπόμενες απαλλαγές. Η αρμόδια ΔΟΥ εκδίδει πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου εντός δέκα εργάσιμων ημερών, ενώ σε ακίνητα εκτός συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού προηγείται εκτίμηση προσωρινής αξίας.
Τέλος, εντός 60 ημερών από την ανάρτηση του συμβολαίου στο myPROPERTY, η ΑΑΔΕ διενεργεί έλεγχο για την ακρίβεια των στοιχείων και τη συμφωνία δήλωσης και συμβολαιογραφικής πράξης.