Επιπτώσεις σε πολλαπλά επίπεδα προκαλεί η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου -η οποία θα καθαρογραφεί σε δεύτερο χρόνο- όσον αφορά τον τρόπο πληρωμής στα δάνεια που είχαν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και εν συνεχεία τιτλοποιήθηκαν με κρατική εγγύηση μέσω του «Ηρακλή».
Η απτή ζημία ύψους 1,1 δισ. ευρώ από την κατάπτωση των κρατικών εγγυήσεων θα την πληρώσει το ελληνικό δημόσιο (σ.σ. όχι οι τράπεζες και οι servicers). Και αυτή θα προκύψει από την δραστική μείωση των τόκων που θα πληρώνουν πλέον οι δανειολήπτες της εν λόγω κατηγορίας.
Με αυτό τον τρόπο θα μειωθούν αντίστοιχα οι πληρωμές των servicers προς το κράτος (στις ομολογίες του Ηρακλή) και όλο αυτό θα προκαλέσει τη ζημία στις κρατικές εγγυήσεις.
Για παράδειγμα για ένα μέσο δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, με μέσο επιτόκιο 3% η μηναία δόση (τόκοι και αποπληρωμή κεφαλαίου) ανέρχεται σε περίπου 750 ευρώ, εκ των οποίων 500 ευρώ πληρωμή κεφαλαίου και 250 ευρώ τόκοι. Με την εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου ο δανειολήπτης θα πληρώνει τόκο υπολογισμένο επί της δόσης του κεφαλαίου, δηλαδή μόλις 15 ευρώ.
Σήμα σε επενδυτές και κοινωνία
Υπάρχουν, όμως και, επιπτώσεις λιγότερο ορατές εκ πρώτης όψεως που σύμφωνα με στελέχη της αγοράς σχετίζονται με το σήμα που στέλνει η απόφαση της Ολομέλειας προς τους επενδυτές αλλά και προς την κοινωνία όσον αφορά την κουλτούρα/νοοτροπία πληρωμών.
Πηγές με γνώση της υπόθεσης υποστηρίζουν στο Euro2day.gr ότι «το σήμα που στέλνεται με τέτοιου τύπου δικαστικές αποφάσεις προς την διεθνή επενδυτική κοινότητα funds, long επενδυτές είναι αρνητικό καθώς επιβεβαιώνει ότι στην Ελλάδα μπορεί ανά πάσα στιγμή μπορούν να αλλάξουν οι κανόνες του παιχνιδιού. Εν προκειμένω χάθηκε η χρονική αξία του χρήματος καθώς η απόφαση ανατρέπει τους κανόνες εκτοκισμού που ισχύουν διεθνώς».
Εξίσου αρνητικό είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές και, το σήμα προς την κοινωνία. «Επιβραβεύεται ο οφειλέτης που δεν πληρώνει τις δανειακές υποχρεώσεις του. Τι κατάφερε στην συγκεκριμένη περίπτωση ο δικαστής; Να επιβραβεύσει τον στρατηγικά κακοπληρωτή, στέλνοντας περίπατο το περίφημο moral hazard που αγγίζει τους συνεπείς δανειολήπτες», υπογραμμίζει τραπεζικό στέλεχος και προσθέτει:
«Στην προστασία του νόμου Κατσέλη προσέφυγαν το 2010 και μέχρι τις αλλαγές που έγιναν λίγα χρόνια αργότερα αρκετοί δανειολήπτες με αξιόλογη περιουσία. Δεν ήταν όλοι ευάλωτοι, τουναντίον».
Ανοίγει την όρεξη
Μια ακόμη δυνητική επίπτωση σύμφωνα με πηγές από τις τράπεζες και τους servicers είναι το ντόμινο αν υπάρξουν αντίστοιχες νομικές αξιώσεις από άλλες ομάδες ευάλωτων δανειοληπτών, οι οποίες έχουν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
«Δεδομένου ότι η απόφαση έρχεται από τον Άρειο Πάγο και όχι από κάποιο δικαστήριο χαμηλότερης βαθμίδας ελλοχεύει ο κίνδυνος να υπάρξουν αντίστοιχες νομικές αξιώσεις από όσους, για παράδειγμα, ευάλωτους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στο εξωδικαστικό. Η απόφαση διαβρώνει την κουλτούρα πληρωμών οπότε όλα είναι ανοικτά», υποστηρίζει τραπεζική πηγή.
Πόσους αφορά
Η απόφαση βάσει της οποίας οι τόκοι θα προσμετρώνται στην δόση και όχι στο συνολικό κεφάλαιο του δανείου αφορά 50.000 καταγεγραμμένους δανειολήπτες του νόμου Καστέλη, ωστόσο ο αριθμός τους μπορεί να αυξηθεί γεωμετρικά. Κι αυτό διότι οι 50.000 με δάνεια 5 δισ. ευρώ είναι όσοι με βάση τα επίσημα στοιχεία των servicers ανταποκρίθηκαν πριν από μία διετία περίπου στο κάλεσμα των servicers να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους.
«Είναι γνωστό ότι δεν ανταποκρίθηκαν όλοι στην επικαιροποίηση στοιχείων. Άρα στο τέλος της ημέρας θα εμφανιστούν πολλοί περισσότεροι», επισημαίνει στο Euro2day.gr πηγή από τους servicers. Με μια πρώτη προσέγγιση δύναται να φθάσουν τις 150.000- 200.000 και τα δάνεια τα οποία αφορά η απόφαση να φθάσουν τα 7 δισ. ευρώ.
Τι εξετάζουν τα funds
Άγνωστο παραμένει επί τους παρόντος αν θα υπάρξει κάποια νομικής φύσεως αντίδραση από τα funds που έχουν αγοράσει τα τιτλοποιημένα δάνεια της κατηγορίας. Η μόνη κίνηση με δεδομένου ότι η απόφαση είναι από το ανώτατο όργανο του Αρείου Πάγου θα ήταν, σύμφωνα με τη νομική οδό, η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.