Η χρήση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης στον πόλεμο του Ιράν φαίνεται πως έχει δώσει το σήμα για την έναρξη μιας εποχής όπου η ταχύτητα διεξαγωγής των βομβαρδισμών είναι μεγαλύτερη από την ταχύτητα της ίδιας ανθρώπινης σκέψης, όπως προειδοποιούν οι ειδικοί.
Την ίδια στιγμή, οι φόβοι ότι ο ανθρώπινος παράγοντας θα μπορούσε να παραγκωνιστεί από το πεδίο λήψης αποφάσεων είναι πιο έντονοι από ποτέ.
Το AI σύστημα που συντομεύει την «αλυσίδα θανάτου»
Η πιο πρόσφατη αντιπαράθεση αφορά το Claude, το AI μοντέλο της Anthropic που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε από τον αμερικανικό στρατό σε μπαράζ επιθέσεων σύμφωνα με την Guardian. Μάλιστα, το δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας εφιστά την προσοχή στο συγκεκριμένο μοντέλο, καθώς όπως υποστηρίζει συντομεύει την «αλυσίδα θανάτου», δηλαδή την διαδικασία από τον εντοπισμό ενός στόχου, έως την λήψη έγκρισης και την τελική διεξαγωγή της επίθεσης.
Η Guardian γράφει πως την ημέρα που σκοτώθηκε ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, το οποίο έχει χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν Τεχνητή Νοημοσύνη για την πλήξη στόχων στη Γάζα, εξαπέλυσαν σχεδόν 900 επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων μέσα στις πρώτες 12 ώρες.
Από την πλευρά της, η Washington Post εξηγεί πως το Claude ήταν ενσωματωμένο στο Maven Smart System, ένα ΑΙ εργαλείο που έχει αναπτύξει η Palantir και έχει την δυνατότητα να αναλύει έναν τεράστιο όγκο εμπιστευτικών δεδομένων που προέχονται από δορυφόρους, συστήματα επιτήρησης και διάφορες άλλες πηγές.
Επικαλούμενο πηγές με γνώση του θέματος, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ο συνδυασμός του Maven με το Claude δημιούργησε ένα εργαλείο που επιταχύνει σημαντικά τον ρυθμό μιας στρατιωτικής εκστρατείας, μειώνοντας κατά συνέπεια την ικανότητα του Ιράν να αντεπιτεθεί. Η αποτελεσματικότητα του ήταν τέτοια που ήταν σε θέση να εντοπίσει εκατοντάδες πιθανούς στόχους, ενώ συγχρόνως μπορούσε να τους ιεραρχήσει με βάση τη σημασία τους.
Στον παρελθόν ο σχεδιασμός μιας σχετικής επιχείρησης ίσως διαρκούσε εβδομάδες ολόκληρες, αλλά πλέον η διαδικασία πραγματοποιείται σε πραγματικό χρόνο.
Η διαμάχη μεταξύ Anthropic και κυβέρνησης Τραμπ
Το Πεντάγωνο ξεκίνησε την ενσωμάτωση του Claude στο Maven ήδη από τα τέλη του 2024. Όμως , η κυβέρνηση Τραμπ επέκτεινε σημαντικά τη χρήση του σε πολλαπλά τμήματα των ενόπλων δυνάμεων, με περισσότερα από 20.000 στελέχη του αμερικανικού στρατού να το χρησιμοποιούν από τον περασμένο Μάιο.
Αξίζει να σημειωθεί πως το Claude είχε επίσης χρησιμοποιηθεί στην επιχείρηση που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με την Washington Post η περίπτωση του Ιράν είναι η πρώτη φορά που αξιοποιείται σε επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας σε πόλεμο.
Ωστόσο, οι συνθήκες έχουν πλέον αλλάξει, καθώς η Anthropic έφτασε τελικά σε αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Τραμπ όταν αρνήθηκε να δώσει στον αμερικανικό στρατό απεριόριστη πρόσβαση στα AI εργαλεία της. Η άρνηση αυτή οδήγησε τον υπουργό Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, να δηλώσει ότι θεωρεί πλέον την εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης «κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα».
Τι προειδοποιούν οι ειδικοί
Με τη σειρά του ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι θα δώσει εντολή σε όλες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες να σταματήσουν άμεσα τη χρήση της τεχνολογίας της εταιρείας. Από την πλευρά της η Anthropic απάντησε μηνύοντας το υπουργείο Άμυνας και άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες.
Παρόλα αυτά, ανεξαρτήτως της αντιπαράθεσης μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και της Anthropic οι ειδήμονες ανησυχούν, καθώς παρατηρούν πως η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μειώσει δραματικά τον χρόνο που απαιτείται για τον σχεδιασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Μάλιστα, όπως επισημαίνει η Guardian ορισμένοι φοβούνται ότι οι στρατιωτικοί και οι εμπειρογνώμονες θα μπορούσαν να αποκλειστούν τελείως από την διαδικασία επικύρωσης αυτοματοποιημένων σχεδίων επίθεσης.
Την ίδια ώρα, η Wall Street Journal κάνει μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση σημειώνοντας πως η συζήτηση γύρω από την αμυντική τεχνολογία συχνά περιστρέφεται γύρω από στρατιωτικά ρομπότ, όμως στην πραγματικότητα οι περισσότερες χρήσης της εντοπίζονται εκτός πεδίου μάχης σε τομείς όπως η συλλογή και ανάλυση πληροφοριών και ο σχεδιασμός αποστολών. Άλλωστε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σχεδόν το 90% του στρατιωτικού προσωπικού βρίσκεται εκτός του πεδίου μάχης, έχοντας υποστηρικτικό ρόλο.
Οι περισσότερες στρατιωτικές επιχειρήσεις συνήθως ξεκινούν από τη συλλογή πληροφοριών, η συγκέντρωση και ανάλυση των οποίων μπορεί να απαιτεί χιλιάδες αναλυτές, οι οποίοι εργάζονται επί ώρες.
Στον αντίποδα η τεχνολογία μηχανικής όρασης είναι σε θέση να εντοπίζει γρήγορα τεράστιο αριθμό στόχων, να ξεχωρίζει συγκεκριμένα μοντέλα αεροσκαφών ή οχημάτων, ακόμη και να «ακούει» συνομιλίες που προέχονται από υποκλοπές.
Από την άλλη, σε θεωρητικό επίπεδο η χρήση της AI σε πολεμικές επιχειρήσεις θα μπορούσε να μειώσει τους θανάτους αμάχων, όμως όπως ανέφερε στο Nature ο Craig Jones από το Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ, κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί στις περιπτώσεις των συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Γάζα.
«Δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μειώνει τους θανάτους αμάχων ή τις λανθασμένες αποφάσεις στόχευσης, και μπορεί μάλιστα να ισχύει το αντίθετο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Jones.
«Αυτή είναι η νέα εποχή της στρατιωτικής στρατηγικής και της στρατιωτικής τεχνολογίας» τόνισε σε δηλώσεις του στην Guardian, o καθηγητής του Queen Mary University, David Leslie, προειδοποιώντας ότι η εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να οδηγήσει στην λεγόμενη «γνωστική αποφόρτιση» (cognitive off-loading).
«Οι άνθρωποι που καλούνται να λάβουν την απόφαση για μια επίθεση ενδέχεται να αισθάνονται αποστασιοποιημένοι από τις συνέπειές του, επειδή η απαιτούμενη σκέψη και ανάλυση έχει ήδη γίνει από μια μηχανή», κατέληξε ο ίδιος.