Σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία, με τη δημοσιονομική εικόνα να βελτιώνεται σημαντικά και το τραπεζικό σύστημα να εμφανίζει υψηλή κερδοφορία και δυναμική πιστωτική επέκταση.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της παρουσίασης (webinar) της Fitch Ratings και των Greg Kiss, Pau Labró Vila και Emmanuel Bulle, για την Ελλάδα, που πραγματοποιήθηκε σήμερα 10 Μαρτίου, εξετάζοντας τόσο τις μακροοικονομικές προοπτικές της χώρας όσο και την πορεία των τραπεζών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, η Ελλάδα έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να βελτιώσει σημαντικά τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, γεγονός που οδήγησε και στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας σε βαθμίδα BBB τον Νοέμβριο του 2025. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την ισχυρή πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους, την καλή δημοσιονομική επίδοση και την ύπαρξη ενός πιο αξιόπιστου πλαισίου οικονομικής πολιτικής.
Ισχυρή δημοσιονομική επίδοση
Η Fitch εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης τα επόμενα χρόνια. Το πραγματικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 2,3% το 2025 και να διαμορφωθεί κοντά στο 2,1% την περίοδο 2026-2027.
Η αγορά εργασίας εμφανίζει επίσης θετικές εξελίξεις, με την απασχόληση να αυξάνεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, ενώ οι επενδύσεις παρουσιάζουν σημαντική ανάκαμψη μετά τη μεγάλη πτώση που καταγράφηκε την προηγούμενη δεκαετία.
Ωστόσο, η Fitch επισημαίνει ότι παραμένουν ορισμένες διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως το χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και το επίμονο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
O οίκος επισημαίνει ότι η δημοσιονομική πορεία της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια είναι ιδιαίτερα θετική σε σύγκριση με πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες. Το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερά πτωτική πορεία και εκτιμάται ότι θα μειωθεί από περίπου 164% του ΑΕΠ το 2023 σε 132% το 2027, χάρη στον συνδυασμό ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων και σταθερής οικονομικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, η χώρα διατηρεί ένα συνετό δημοσιονομικό πλαίσιο, ενώ υπάρχει ευρεία πολιτική συναίνεση υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η Fitch σημειώνει ότι για το 2026 η κυβέρνηση σχεδιάζει περιορισμένη δημοσιονομική χαλάρωση, με μέτρα όπως η μείωση του φόρου εισοδήματος, οι επιδοτήσεις ενοικίου και η ενίσχυση χαμηλοσυνταξιούχων. Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων εκτιμάται περίπου στα 2 δισ. ευρώ, χωρίς όμως να επηρεάζει σημαντικά τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Παράλληλα, οι συνθήκες χρηματοδότησης παραμένουν ευνοϊκές, καθώς η ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας εξακολουθεί να υπερβαίνει το κόστος δανεισμού, γεγονός που διευκολύνει τη σταδιακή αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Κερδοφόρες και αναπτυσσόμενες τράπεζες
Στο τραπεζικό σύστημα, η Fitch καταγράφει ισχυρή κερδοφορία και συνεχιζόμενη επέκταση της πιστωτικής δραστηριότητας. Οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από την ισχυρή ζήτηση για δάνεια, κυρίως από επιχειρήσεις, καθώς και από την αύξηση των εσόδων από προμήθειες.
Η αύξηση των δανείων το 2025 εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε περίπου στο 7%-9%, ενώ η αύξηση των εσόδων από προμήθειες ήταν ακόμη υψηλότερη, φθάνοντας έως και το 19% σε ορισμένες τράπεζες.
Παράλληλα, η λειτουργική κερδοφορία των τραπεζών παραμένει ισχυρή. Ο δείκτης λειτουργικών κερδών προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού διαμορφώνεται μεταξύ 2,8% και 3,9%, ανάλογα με την τράπεζα, γεγονός που καταδεικνύει τη σημαντική ενίσχυση της κερδοφορίας σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας παραμένουν υψηλότεροι από τις εποπτικές απαιτήσεις, αν και η Fitch αναμένει σταδιακή μείωση των κεφαλαιακών «μαξιλαριών» τα επόμενα χρόνια λόγω της πιστωτικής επέκτασης και της αυξημένης διανομής μερισμάτων.
Προοπτικές για τις αξιολογήσεις των τραπεζών
Ο οίκος διατηρεί θετικές προοπτικές για τις αξιολογήσεις της Eurobank και της Εθνικής Tράπεζας, επισημαίνοντας ότι πιθανή βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναβαθμίσεις των αξιολογήσεών τους.
Αντίθετα, για την Alpha Bank και την Τράπεζα Πειραιώς απαιτείται περαιτέρω πρόοδος στη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού πριν υπάρξει αντίστοιχη αναβάθμιση.
Παρά τη σημαντική πρόοδο του τραπεζικού συστήματος, η Fitch επισημαίνει ότι ο δεσμός μεταξύ κράτους και τραπεζών εξακολουθεί να υφίσταται. Μεταξύ άλλων, εξακολουθούν να υπάρχουν ενδεχόμενες υποχρεώσεις για το Δημόσιο, όπως τα αναβαλλόμενα φορολογικά στοιχεία ύψους περίπου 12 δισ. ευρώ και οι κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», που φθάνουν περίπου τα 18 δισ. ευρώ.
Το διεθνές περιβάλλον και οι κίνδυνοι
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Fitch εκτιμά ότι τα έσοδα των επιχειρήσεων στις ανεπτυγμένες οικονομίες θα αυξηθούν περίπου κατά 3% το 2026 και το 2027, εξαιρουμένου του κλάδου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει σημαντικός παράγοντας κινδύνου. Ο οίκος αναφέρει ότι η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να προσθέσει νέες πιέσεις για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα εάν οδηγήσει σε αυξημένες τιμές ενέργειας ή σε επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Τέλος, η Fitch εκτιμά ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει μια σημαντική οικονομική ανάκαμψη και διαθέτει πλέον ισχυρότερη μακροοικονομική βάση. Παρά τις διεθνείς προκλήσεις, η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η ενίσχυση των επενδύσεων και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για τη διατήρηση της θετικής πορείας της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.