Λάθη, κενά, παραλείψεις και... αοριστίες στο έντυπο Ε9 για τα ακίνητα εξαφανίζουν την έκπτωση του 50% στον ΕΝΦΙΑ για χιλιάδες δικαιούχους που έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς της χώρας, οι οποίοι θα πρέπει να σπεύσουν τώρα για διορθώσεις προκειμένου να αποφύγουν την οριστική απώλεια της μείωσης.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, οι οικισμοί που δικαιούνται αυτής της έκπτωσης είναι 12.720 και περίπου 1 εκατομμύριο είναι τα δικαιώματα επί ακινήτων που δικαιούνται την έκπτωση.
Ωστόσο, η πρώτη κεντρική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ αναγνώρισε τη σχετική μείωση του φόρου σε μόλις 583.724 δικαιώματα επί κύριας κατοικίας φυσικών προσώπων σε μικρούς οικισμούς, συμπεριλαμβανομένων μάλιστα 39.500 δικαιωμάτων που ταυτοποιήθηκαν, παρότι δεν είχε συμπληρωθεί παροχή ρεύματος στο έντυπο Ε9.
Οι δικαιούχοι που δεν διαπίστωσαν τη μείωση στον λογαριασμό του φόρου θα πρέπει να έχουν υπόψη τους τα όσα ορίζει η σχετική απόφαση της φορολογικής διοίκησης:
«… εάν δεν καταστεί δυνατή κατά την πρώτη κεντρική εκκαθάριση, η αντιστοίχιση του δικαιώματος επί της κατοικίας που έχει αναγραφεί στη δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9), με την κύρια κατοικία που έχει δηλωθεί στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, λόγω μη συμπλήρωσης ή εσφαλμένης συμπλήρωσης του αριθμού παροχής ρεύματος στη δήλωση Ε9, ο φορολογούμενος μπορεί να υποβάλει τροποποιητική δήλωση Ε9 έτους 2026 και να δηλώσει τον ορθό αριθμό παροχής ρεύματος έως 31/7/2026. Στις περιπτώσεις αυτές η μείωση του ΕΝΦΙΑ θα χορηγηθεί με νέα κεντρική εκκαθάριση εφόσον επαληθευτεί η αντιστοίχιση της κύριας κατοικίας».
Αν και πάλι δεν χορηγηθεί η μείωση του φόρου, ο δικαιούχος μπορεί να υποβάλει αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ) σύμφωνα με το έντυπο «Δ500 Αίτηση - Δήλωση για τη χορήγηση απαλλαγής, έκπτωσης ή για την επανεκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ», προσκομίζοντας τα δικαιολογητικά από τα οποία αποδεικνύεται η αντιστοίχιση του/των ΑΤΑΚ της κατοικίας για τον οποίο/τους οποίους ζητείται η μείωση, με την κύρια κατοικία που έχει δηλωθεί στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Ενδεικτικά μπορεί να προσκομίζεται:
- Πιστοποιητικό κτηματολογικής εγγραφής, εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή που είναι σε λειτουργία το Κτηματολόγιο.
- Αντίγραφο του τίτλου κτήσης.
- Αντίγραφο της οικοδομικής άδειας, και:
- Λογαριασμοί ηλεκτροδότησης, καθώς και λοιπά αποδεικτικά έγγραφα.
Εάν η αίτηση γίνει αποδεκτή, εκδίδεται νέα δήλωση ΕΝΦIA - πράξη προσδιορισμού φόρου, η οποία κοινοποιείται στον φορολογούμενο.
Οι δικαιούχοι της μείωσης φόρου
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50% χορηγείται σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας, το όριο ορίζεται σε 1.700 κατοίκους.
Η κύρια κατοικία λαμβάνεται από την τελευταία δήλωση φορολογίας εισοδήματος, εν προκειμένω του φορολογικού έτους 2024. Σε περίπτωση που έχουν δηλωθεί περισσότερες κύριες κατοικίες εντός του έτους, λαμβάνεται η δηλωθείσα ως χρονικά τελευταία κύρια κατοικία.
Η μείωση του ΕΝΦΙΑ δεν χορηγείται, εάν η συνολική αξία του 100% της πλήρους κυριότητας της κατοικίας υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Για τον υπολογισμό της αξίας της κατοικίας λαμβάνεται υπόψη η επιφάνεια των κύριων αλλά και βοηθητικών χώρων της κατοικίας.
Ανοίγει ξανά η εφαρμογή
Η ΑΑΔΕ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανοίξει ξανά την ηλεκτρονική πύλη του Ε9 για την υποβολή (χωρίς κανένα πρόστιμο) αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων για το έτος 2026, μέχρι τις 31 Ιουλίου.
Προσοχή: Πρόστιμο 100 ευρώ επιβάλλεται όταν πρόκειται για εκπρόθεσμη δήλωση μεταβολής περιουσιακής κατάστασης (π.χ. αγορά, πώληση, γονική παροχή, κληρονομιά), η οποία έπρεπε να δηλωθεί εντός της νόμιμης προθεσμίας.
Μετά την υποβολή τροποποιητικής δήλωσης Ε9, η ΑΑΔΕ προχωρά σε νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ με βάση τα διορθωμένα στοιχεία των ακινήτων. Το νέο εκκαθαριστικό αναρτάται στο myAADE και το ποσό κατανέμεται στις υπόλοιπες δόσεις του φόρου, σύμφωνα με το ισχύον πρόγραμμα πληρωμής.
Τα κρίσιμα σημεία
Πέρα από το ζήτημα της έκπτωσης, κατά τον έλεγχο του νέου λογαριασμού του ΕΝΦΙΑ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στα σημεία όπου εντοπίζονται και τα περισσότερα λάθη. Ειδικότερα:
- Αποθήκες - πάρκινγκ: Ελέγξτε τα τετραγωνικά που έχετε δηλώσει. Οι βοηθητικοί χώροι, όπως αποθήκες και υπόγεια πάρκινγκ, φορολογούνται με έκπτωση 90%.
- Ημιτελή κτίσματα: Ελέγξτε εάν έχετε δηλώσει στο Ε9 ως ημιτελές το ακίνητο που έχετε στην κατοχή σας. Τα ημιτελή κτίσματα φορολογούνται με έκπτωση 60%. Εάν η έκπτωση δεν έχει υπολογιστεί, το πιθανότερο είναι ότι δεν έχετε επικαιροποιήσει τα στοιχεία του συγκεκριμένου ακινήτου στη δήλωση Ε9 και θα πρέπει να διορθώσετε την παράλειψη.
- Εμπράγματα δικαιώματα: Ελέγξτε εάν έχετε δηλώσει σωστά τα εμπράγματα δικαιώματά σας (πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία). Υπάρχουν περιπτώσεις φορολογουμένων που έχουν ψιλή κυριότητα ή επικαρπία επί ακινήτων και έχουν χρεωθεί με επιπλέον ΕΝΦΙΑ, επειδή στο Ε9 δήλωσαν πλήρη κυριότητα, αναγράφοντας τον κωδικό 1 αντί των κωδικών 2 ή 3 στις σχετικές στήλες. Σε περίπτωση μη αναγραφής ή λανθασμένης αναγραφής του είδους εμπράγματου δικαιώματος, το ακίνητο θεωρείται ότι ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στον φορολογούμενο, εφόσον το έτος γέννησης του επικαρπωτή είναι κενό.
- Ποσοστό συνιδιοκτησίας: Αν έχει δηλωθεί λανθασμένα στο Ε9, μπορεί να αυξήσει το εκκαθαριστικό του ΕΝΦΙΑ. Σε περίπτωση μη αναγραφής, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ποσοστό συνιδιοκτησίας 100%.
- Όροφος: Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης του αριθμού ορόφου ή δήλωσης του ακινήτου ως δώμα, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται ο υψηλότερος συντελεστής που αντιστοιχεί στον 6ο όροφο. Στις περιπτώσεις μεζονετών πολλοί δηλώνουν ως όροφο αυτόν στον οποίο βρίσκεται η είσοδος της κατοικίας, ενώ θα πρέπει να δηλωθεί ο υψηλότερος όροφος.
- Ηλικία ακινήτου: Στον συγκεκριμένο κωδικό πρέπει να αναγράφεται το έτος έκδοσης της οικοδομικής άδειας του ακινήτου και όχι το έτος αποπεράτωσης. Η παλαιότητα του ακινήτου μειώνει την τιμή ζώνης και περιορίζει το ύψος του φόρου.
- Αγροτεμάχια: Ελέγξτε τις αξίες και τους φόρους στα αγροτεμάχια. Υπάρχει περίπτωση να έχετε χρεωθεί με μεγαλύτερο φόρο ακόμη και για μια άγονη εδαφική έκταση.
- Εάν έχετε αγροτεμάχιο με κτίσμα, προσέξτε εάν το έχετε δηλώσει σωστά στο Ε9. Σε περίπτωση που μέσα σε αγροτεμάχιο υπάρχει κτίσμα το οποίο χρησιμοποιείται ως κατοικία, ο φόρος του αγροτεμαχίου πενταπλασιάζεται. Αν το κτίσμα δεν είναι κατοικία αλλά γεωργικό κτίσμα, αποθήκη ή επαγγελματική στέγη, ο φόρος δεν πενταπλασιάζεται.