Η σημασία της υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον Κάθετο Άξονα αποτέλεσε το κοινό μήνυμα όσων συμμετείχαν στο ενεργειακό πάνελ του 4oυ Φορουμ για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το οποίο πραγματοποιείται στις 19 και 20 Μαρτίου 2026, στην Αλεξανδρούπολη.
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Geoffrey Pyatt, βοηθού υπουργού εξωτερικών των ΗΠΑ για τους Ενεργειακούς Πόρους (2022-2025), ο οποίος κάλεσε όλους τους εμπλεκόμενους να δουλέψουν από κοινού, προκειμένου τα όποια προβλήματα να ξεπεραστούν και το έργο να αποκτήσει ανταγωνιστικές τιμές. Αφού εξήρε τη μεγάλη γεωπολιτική αξία του Κάθετου Άξονα, αλλά και το ζωηρό ενδιαφέρον των αμερικανικών εταιρειών -κάτι που εμβαθύνει τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ- στη συνέχεια εστίασε στην ανάγκη περαιτέρω δουλειάς, ιδίως σε ζητήματα που αφορούν την τιμολόγηση.
«Πρέπει να συνεχίσουμε τη δουλειά […] αυτό που μένει να κάνουμε είναι η τιμολόγηση, να βρούμε μια φόρμουλα ώστε να κάνουμε τον άξονα εμπορικά ανταγωνιστικό», ανέφερε χαρακτηριστικά, προτού καλέσει την Κομισιόν να σταθεί αρωγός σ’ αυτήν την προσπάθεια, ώστε να υπάρξουν ανταγωνιστικές τιμές. Την ίδια στιγμή, ο κ. Pyatt εξέφρασε την άποψη ότι ο Κάθετος Άξονας δεν αφορά μόνο το αέριο, αλλά σχετίζεται με την ευρύτερη συνδεσιμότητα και την πράσινη ενέργεια. «Είναι σημαντικά τα όσα συμβαίνουν στην αγορά των Βαλκανίων», επανέλαβε, κάνοντας λόγο για οφέλη σε πολλαπλά επίπεδα, τα οποία αφορούν την ασφάλεια, τη διαθεσιμότητα, τον σιδηρόδρομο κ.α.
Στην ίδια συζήτηση, η οποία έγινε υπό τον συντονισμό του Γιώργου Κρεμλή, πρέσβη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου στη Βουλγαρία (EPLO), έδωσε το «παρών» και ο Κωνσταντίνος Σιφναίος, αντιπρόεδρος & managing director, Gastrade. «Ο κάθετος άξονας είναι πολύ σημαντικό εργαλείο για να κόψουμε τις ροές από τη Ρωσία», εξήγησε, ενώ και ο ίδιος κατέστησε αναγκαία τη συνεργασία με τις Βρυξέλλες, ώστε να επιτευχθούν εμπορικές πρωτοβουλίες.
«Χρειαζόμαστε τον Κάθετο Άξονα, πρέπει να τον στηρίξουμε […] Πρέπει να ενισχύσουμε το έργο, ώστε να δίνει μακροπρόθεσμα οφέλη», συμπλήρωσε, προτού επισημάνει τη σημασία μιας πιθανής ένταξης της Σερβίας στο όλο project.
Ερωτηθείς από τον κ. Κρεμλή για την προοπτική δημιουργίας ενός δεύτερου FSRU, το στέλεχος της Gastrade συμφώνησε ότι οι προοπτικές δικαιολογούν να υπάρχει τουλάχιστον ακόμη ένα FSRU. «Εκεί δίνουμε έμφαση τώρα», πρόσθεσε, καταθέτοντας τη γνώμη ότι το καλύτερο σημείο είναι η Αλεξανδρούπολη. Επιπλέον, αναφέρθηκε στην απόφαση για οριστική διακοπή των ρωσικών ροών από το 2027, τονίζοντας ότι το ρωσικό αέριο θα αντικατασταθεί κυρίως με LNG, προσφέροντας μια μεγαλύτερη ποικιλία πηγών.
Τόνισε δε, ότι η ενίσχυση των ροών από τις ΗΠΑ δεν αποτελεί, κατά τη γνώμη του, μια νέα εξάρτηση. Το αντίθετο, μάλιστα, καθώς θα επιτρέψει στην περιοχή να μην επηρεάζεται από όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, ο Vladimir Malinov, executive director, Bulgartransgaz, ανέφερε ότι ο Κάθετος Άξονας συνιστά τη βάση για την περαιτέρω εξέλιξη της συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, ενώ και ο ίδιος κάλεσε την Κομισιόν να στηρίξει το έργο, προκειμένου να υπάρξουν βιώσιμες λύσεις. Παράλληλα, επέλεξε να επισημάνει την ισχυρή δυναμική της περιοχής, επικαλούμενος τα παράλληλα έργα που σχετίζονται με τον σιδηρόδρομο και το υδρογόνο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, αναφέρθηκε στις προοπτικές που διανοίγονται αφενός στη μεταφορά δεδομένων, αφετέρου στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στα data centers, ενώ κατέθεσε την πρόταση στην Αλεξανδρούπολη να υπάρξουν και προϊόντα διυλιστηρίου.
Από την πλευρά της, η Κορίνα Κρέτσου, γενική πρόξενος της Ρουμανίας στη Θεσσαλονίκη, Ευρωπαία Επίτροπος (2014-2019), επανέλαβε ότι ο Κάθετος Άξονας είναι σημαντικός για την ενεργειακή ασφάλεια, αν και παραδέχθηκε ότι υπάρχουν αρκετές προκλήσεις. Ταυτόχρονα, χαιρέτισε τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, η οποία έχει την ευκαιρία να καταστεί στρατηγικό κέντρο για όλη την Ευρώπη με κόμβους στον Πειραιά, στη Θεσσαλονίκη και στην Αλεξανδρούπολη.
Τέλος, η Ελένη Μπαϊράμη, managing director, Eco Hellas, εξήρε τη σημασία του βιομεθανίου και του βιοαερίου στην πράσινη μετάβαση, καθώς μπορεί να αποτελέσει κομμάτι του ενεργειακού μίγματος. Μάλιστα, πρότεινε να συμπεριληφθεί στο δίκτυο του Κάθετου Άξονα, προκειμένου να μεταφερθεί από την Ελλάδα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης.