Μετά από μια δεκαετία επίπονης λιτότητας, η Ελλάδα δείχνει σημάδια οικονομικής ανθεκτικότητας, ωστόσο οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει παραμένουν σημαντικές, υποστηρίζουν οικονομολόγοι σε blog της ΕΚΤ.
Η πρόκληση των προβληματικών δανείων
Όπως αναφέρουν, οι ελληνικές τράπεζες έχουν καταγράψει σημαντική ανάκαμψη. Η κεφαλαιακή ενίσχυση, η εκκαθάριση των προβληματικών δανείων και οι συγχωνεύσεις τραπεζών, έχουν ενδυναμώσει τον τραπεζικό τομέα.
Οι τράπεζες μπορούν πλέον να χρηματοδοτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, στηρίζοντας τις επενδύσεις. Τα δάνεια προς μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις έχουν αυξηθεί και τα στεγαστικά δάνεια ανακάμπτουν.
Παρόλα αυτά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα – όπως και οι αντίστοιχες σε άλλες χώρες – εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Επίσης, τονίζουν οι οικονομολόγοι, μεγάλο μέρος των προβληματικών δανείων έχει μεταφερθεί εκτός τραπεζικού συστήματος, δημιουργώντας σημαντικές προκλήσεις, με καθυστερήσεις στις ηλεκτρονικές δημοπρασίες και στις δικαστικές διαδικασίες.
Ως αποτέλεσμα, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις με ανεπίλυτα χρέη παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από την τραπεζική χρηματοδότηση, περιορίζοντας έτσι την ικανότητα των τραπεζών να στηρίξουν την ανάπτυξη.
Εισοδηματικό χάσμα
Μια άλλη βασική πρόκληση είναι η διαφορά στα επίπεδα διαβίωσης σε σχέση με την ευρωζώνη. Παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν πραγματοποιηθεί και την αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το ελληνικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα φτάσει μόλις στο 70% του μέσου όρου της ευρωζώνης έως το 2030, περίπου στο ίδιο επίπεδο με την περίοδο που η χώρα εισήλθε στο ευρώ. Η ενίσχυση της παραγωγικότητας, η διαφοροποίηση των εξαγωγών και η στροφή σε τεχνολογικά προηγμένα προϊόντα θεωρούνται κρίσιμα για την περαιτέρω σύγκλιση, τονίζουν οι οικονομολόγοι στο άρθρο τους με τίτλο «From Grexit to Grecovery».
Οι ίδιοι επισημαίνουν ακόμα ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της επενδυτικής δραστηριότητας και της καινοτομίας. Η ψηφιοποίηση υπηρεσιών, η ευελιξία στην αγορά εργασίας, η αναδιοργάνωση του Κτηματολογίου και η απλούστευση διαδικασιών για τις επιχειρήσεις έχουν μειώσει την ανεργία και προσελκύσει επενδύσεις. Ωστόσο, παραμένει ανάγκη για περαιτέρω αναβάθμιση δεξιοτήτων, στήριξη της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και ενίσχυση της καινοτομίας μέσω τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Η σημασία των θεσμών
Επιπλέον, η ποιότητα των θεσμών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση. Παρά τα βήματα προόδου, η Ελλάδα υστερεί σε τομείς όπως ο έλεγχος της διαφθοράς και η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης. Αν η χώρα φτάσει το μέσο επίπεδο της ευρωζώνης, οι ιδιωτικές επενδύσεις σε τεχνολογικά προηγμένες βιομηχανίες θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ αν φτάσει τους κορυφαίους της ευρωζώνης, η αύξηση θα διπλασιαστεί.
Μολονότι η Ελλάδα έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο, η πλήρης υπέρβαση της κρίσης θα απαιτήσει συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις, εστίαση σε βιώσιμη ανάπτυξη και προσεκτική διαχείριση εξωτερικών κινδύνων, ιδίως στο τρέχον περιβάλλον γεωπολιτικής και εμπορικής αβεβαιότητας.