Το θέμα θα συζητηθεί σε σημερινή ευρεία σύσκεψη υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου με τους δύο δυιλιστηριακούς ομίλους Helleniq Energy και Motor Oil, με αντικείμενο μεταξύ άλλων την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας και αφορά την ποσότητα που αναλογεί στην Ελλάδα βάσει της απόφασης που είχε λάβει τον Μάρτιο ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) για απελευθέρωση συνολικά 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.
Στο κείμενο μάλιστα της απόφασης αναφερόταν ότι η αποδέσμευση από Ασία και Ωκεανία ξεκινά άμεσα, ενώ από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ στα τέλη Μαρτίου με αρχές Απριλίου.
Στην πράξη, οι δύο ελληνικοί όμιλοι που έχουν την υποχρέωση τήρησης στρατηγικών αποθεμάτων τουλάχιστον 90 ημερών (και για λογαριασμό τρίτων, δηλαδή των εταιρειών εμπορίας), καλούνται να ρίξουν στην αγορά βενζίνες, πετρέλαιο κίνησης και μαζούτ σε ποσότητα ίση με 2 εκατ. βαρέλια, με την κατανομή ανά προϊόν, το ακριβές χρονοδιάγραμμα καθώς και άλλα κρίσιμα στοιχεία της διαδικασίας να οριστικοποιούνται σήμερα.
Η ποσότητα είναι αρκετά σημαντική και δείχνει την πρόκληση που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπως και ο υπόλοιπος πλανήτης. Αντιστοιχεί στην εθνική κατανάλωση καυσίμων μιας περίπου εβδομάδας (300-310.000 βαρέλια την ημέρα) ή στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό 13% του συνόλου των στρατηγικών αποθεμάτων της χώρας που σήμερα ανέρχονται σε περίπου 14-15 εκατ. βαρέλια.
Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι κάποια στιγμή θα πρέπει και να τα αντικαταστήσουμε, με παράγοντες ωστόσο από τα διυλιστήρια να εξηγούν ότι δεν κινδυνεύουμε να ξεμείνουμε, καθώς έχουμε μεγάλο πλεόνασμα παραγωγής σε σχέση με τις ανάγκες μας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι σήμερα εξάγουμε το 60% της παραγωγής των δύο ομίλων. Υπό αυτή την έννοια, σε περίπτωση που τεθεί θέμα κινδύνου για την ασφάλεια εφοδιασμού, η πρώτη κίνηση θα είναι να μειωθούν οι εξαγωγές.
Προσώρας πάντως δεν υπάρχει ζήτημα εφοδιασμού, παρά μόνο τιμών. Σύμφωνα με την πανελλαδική τιμοληψία της Δευτέρας, η βενζίνη βρίσκεται στα 2,073 ευρώ το λίτρο, το δε ντίζελ, που αντιμετωπίζει μεγάλο έλλειμμα διεθνώς, κινείται στα 2,072 ευρώ. Ο κίνδυνος να ξεφύγουν περαιτέρω οι τιμές, που έχουν αυξηθεί κατά 18% και 32% αντίστοιχα από την έναρξη του πολέμου, είναι ορατός.
Στον αντίποδα, ο προβληματισμός για την απόφαση του ΙΕΑ είναι κατά πόσο έχει λογική για χώρες όπως η Ελλάδα, χωρίς δική τους παραγωγή, να μειώνουν τα στρατηγικά τους αποθέματα εν μέσω μιας κρίσης που ουδείς ξέρει πότε θα τελειώσει. Δεδομένου ότι όταν θα κληθούν να τα αναπληρώσουν, αυτό θα γίνει σε πολύ υψηλότερες τιμές.
Η κατανομή ανά χώρα αποφασίστηκε από τον ΙΕΑ στις 19 Μαρτίου, σε κάποιες περιοχές εκτός Ευρώπης αφορά την αποδέσμευση αργού, ενώ κάθε ημέρα τα σινιάλα γίνονται όλο και πιο ανησυχητικά, με χαρακτηριστική την περίπτωση της Γαλλίας, όπου ένα στα πέντε πρατήρια αντιμετωπίζει πλέον ελλείψεις σε καύσιμα, αλλά και τη χθεσινή δήλωση του επικεφαλής του Οργανισμού Φατίχ Μπιρόλ.
«Η τρέχουσα κρίση πετρελαίου και φυσικού αερίου που προκλήθηκε από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ είναι «πιο σοβαρή από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί», δήλωσε χθες ο επικεφαλής του ΙΕΑ στην εφημερίδα Le Figaro.
Στην Ελλάδα, το πρόβλημα συνεχίζει να εστιάζεται στις τιμές των καυσίμων, αφού τα αναχώματα των ανανεώσιμων και των νερών κρατούν σταθερά χαμηλά τις τιμές χονδρικής του ρεύματος, που για σήμερα είναι οι τέταρτες χαμηλότερες στην Ευρώπη.
«Έχουμε δει αύξηση στη χονδρική, αλλά μεσοσταθμικά οι τιμές χονδρικής βρίσκονται κάτω από τα 100 ευρώ», είπε χθες από το βήμα του 7ου Power & Gas Forum, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, τονίζοντας ότι «δεν βλέπουμε αύξηση που να δικαιολογεί συναγερμό σε επίπεδο επιπτώσεων στη λιανική».
Οι σημερινές συσκέψεις πάντως στο ΥΠΕΝ, όπου θα συμμετάσχουν η ΡΑΑΕΥ, οι Διαχειριστές (ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ), εκπρόσωποι των Διυλιστηρίων, προμηθευτές φυσικού αερίου και εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, είναι δύο.
Στην πρώτη, κεντρικό θέμα είναι η ασφάλεια εφοδιασμού και η ομαλή ηλεκτροδότηση της χώρας ενόψει του Πάσχα. Ένα χρόνο πριν, προκειμένου να μην κινδυνεύσει η χώρα με μπλακ άουτ λόγω της υπερπαραγωγής από φωτοβολταϊκά πάρκα που σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης, όπως τις ημέρες του Πάσχα, το σύστημα δεν μπορεί να σηκώσει, είχε χρειαστεί να γίνουν περικοπές-ρεκόρ στην πράσινη ενέργεια. Τότε οι Διαχειριστές καλούσαν με καθημερινές ανακοινώσεις τους παραγωγούς να βγάζουν σε συγκεκριμένες ώρες από την πρίζα τα πάρκα τους.
Τώρα, επειδή πλέον τηλεμετράται πολύ μεγάλο μέρος των φωτοβολταϊκών, το «ψαλίδι» μπαίνει εξ αποστάσεως. Την περασμένη Κυριακή, έφτασε τα 6 Γιγαβάτ, ενώ την Κυριακή του Πάσχα υπολογίζεται ότι θα «χτυπήσει» τα 4 Γιγαβάτ.
Η δεύτερη σημερινή σύσκεψη στο ΥΠΕΝ αφορά την αξιολόγηση των επιπτώσεων της συνεχιζόμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή, στο πλαίσιο των τακτικών συναντήσεων που πραγματοποιούνται στο υπουργείο.