Η νέα δέσμη μέτρων επιχειρεί να τετραγωνίσει τον κύκλο ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών και τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Ωστόσο, πίσω από την «ακτινογραφία» των εξαγγελιών αναδεικνύεται μια σημαντική απουσία: η έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων για τον παραγωγικό και επιχειρηματικό ιστό της χώρας.
Η νέα δυνατότητα ένταξης σε 72 δόσεις για οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023, σε συνδυασμό με την αυτοματοποίηση της άρσης κατασχέσεων μέσω προκαταβολής 25%, αποτελεί «ανάσα» για χιλιάδες οφειλέτες. Εντούτοις, τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά τα διαδοχικά σχήματα ρυθμίσεων, μόλις ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 5% του συνολικού ληξιπρόθεσμου χρέους προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει σε κάποια ρύθμιση.
Στο σκέλος του ιδιωτικού χρέους, η μείωση του κατώτατου ορίου στον εξωδικαστικό μηχανισμό στις 5.000 ευρώ ανοίγει την πόρτα για 300.000 νέους δικαιούχους να ρυθμίσουν τις οφειλές τους.
Στο πεδίο των συνταξιούχων, η έκτακτη ενίσχυση των 250 έως 300 ευρώ λειτουργεί ως διορθωτικό φίλτρο για τους 420.000 δικαιούχους που παραμένουν εγκλωβισμένοι στην προσωπική διαφορά άνω των 10 ευρώ, στερούμενοι τις τακτικές αυξήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναμόρφωση του επιδόματος παιδιού, όπου οι αυξήσεις στα ποσά συνοδεύονται από την εισαγωγή κριτηρίων καταθέσεων και ακίνητης περιουσίας.
Στη στεγαστική πολιτική, το πακέτο διευρύνει την περίμετρο της επιστροφής ενοικίου μέσω της αύξησης των εισοδηματικών ορίων. Παράλληλα, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω» με την επιδότηση των 10.000 ευρώ στοχεύει στην κινητοποίηση του κλειστού αποθέματος κατοικιών, με την απαράβατη όμως προϋπόθεση της τριετούς μίσθωσης.
Στο μακροοικονομικό επίπεδο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται ελαφρώς προς τα κάτω στο 2,1%, με τις ελπίδες για επιτάχυνση (2,2%) να μετατίθενται για το 2027. Ο αστάθμητος παράγοντας παραμένει ο πληθωρισμός, ο οποίος προβλέπεται στο 2,8%, απειλώντας να απορροφήσει μεγάλο μέρος των εισοδηματικών ενισχύσεων.
Η διατήρηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,2% παραμένει ο αδιαπραγμάτευτος στόχος που «χρηματοδοτεί» το πακέτο, βασιζόμενος κυρίως στην υπεραπόδοση των εσόδων από τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.
Νέο πακέτο στα σκαριά
Σύμφωνα με πληροφορίες, βρίσκεται ήδη σε φάση διαμόρφωσης ένα νέο νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνοντας τρεις καίριες παρεμβάσεις.
Η πρώτη αφορά την ενίσχυση των εισοδημάτων σε κρίσιμους κλάδους του δημόσιου τομέα, με αυξήσεις στις αποζημιώσεις των στρατιωτικών, των ιατρών και των νοσηλευτών του ΕΣΥ.
Παράλληλα, προβλέπεται μια ειδική μέριμνα για τους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές, με την κάλυψη δύο μηνιαίων ενοικίων (από τα 12) ως κίνητρο για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους στέγασης.
Στο μέτωπο της βραχυχρόνιας μίσθωσης, ο σχεδιασμός προβλέπει την επέκταση της απαγόρευσης έκδοσης νέων αδειών για ένα ακόμα έτος, μέτρο που πλέον θα περιλαμβάνει και τη Θεσσαλονίκη.
Στόχος είναι ο περιορισμός της ραγδαίας αύξησης των ενοικίων και η προστασία της κύριας κατοικίας. Ταυτόχρονα, εξετάζεται μια τολμηρή παρέμβαση για την τόνωση της προσφοράς ακινήτων: 10ετής φοροαπαλλαγή στα έσοδα από ενοίκια για κατασκευαστικές εταιρείες που θα επιλέξουν να ενταχθούν σε ειδικά προγράμματα κοινωνικής στέγης.