Οι κρίσεις δεν αποτελούν πλέον έκτακτες παρεκκλίσεις, αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τόνισε ο Βασίλης Καραμούζης, γενικός διευθυντής εταιρικής και επενδυτικής τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, μιλώντας στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
«Οι κρίσεις ήρθαν για να μείνουν. Όποιος νομίζει ότι τα πράγματα θα είναι όπως ήταν κάποτε, μάλλον δεν έχει καταλάβει τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά και διευκρίνισε: Η βασική αλλαγή είναι ότι οι κρίσεις δεν εκδηλώνονται πλέον διαδοχικά, αλλά ταυτόχρονα και με διαφορετικά αίτια.
Παρά την πίεση των τελευταίων ετών, σημείωσε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν διατηρήσει την ανθεκτικότητά τους, στοιχείο που αποτυπώνεται και στην πορεία της οικονομίας. Ως κοινούς παρονομαστές αυτής της ανθεκτικότητας ανέδειξε τη μακροπρόθεσμη στρατηγική, την εξωστρέφεια, τη διαφοροποίηση των εσόδων, την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Αντιστάθμιση κινδύνου
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη να ενισχυθεί η κουλτούρα αντιστάθμισης κινδύνου στην Ελλάδα. Όπως είπε, η χρήση σχετικών προϊόντων και λύσεων παραμένει περιορισμένη, ενώ πρέπει να γίνει μέρος της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Αναφερόμενος στο χρηματοδοτικό περιβάλλον, υπογράμμισε ότι το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σε ισχυρή φάση, με επαρκή ρευστότητα και διάθεση χρηματοδότησης νέων έργων. Ο αυξημένος ανταγωνισμός, πρόσθεσε, οδηγεί και σε πιο ελκυστικούς όρους για τους πελάτες, ενώ κάθε βιώσιμο και κατανοητό επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να βρει χρηματοδότηση.
Ο κ. Καραμούζης αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο των τραπεζών στην προσέλκυση ά μεσων ξένων επενδύσεων, σημειώνοντας ότι έχουν λειτουργήσει ως γέφυρα με σημαντικούς επενδυτές του εξωτερικού, αλλά «μπορούμε να κάνουμε ακόμη περισσότερα». Για το ελληνικό χρηματιστήριο, επισήμανε ότι κλάδοι όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία δεν εκπροσωπούνται ακόμη επαρκώς.
Οι πιέσεις στη βιομηχανία
Στο ίδιο πάνελ, ο Νίκος Λούλης, Πρόεδρος της Loulis Food Ingredients, εστίασε στις πιέσεις που δέχεται η βιομηχανία. Όπως ανέφερε, το ενεργειακό κόστος καθιστά την ελληνική βιομηχανία λιγότερο ανταγωνιστική, ιδίως στις εξαγωγές και κυρίως εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στα βασικά προβλήματα πρόσθεσε την έλλειψη τεχνικού προσωπικού, τη γραφειοκρατία, τις καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης και τις ελλείψεις σε υποδομές. Υπογράμμισε ακόμη ότι, πέρα από τον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί ισχυρό πλεονέκτημα αλλά παραμένει ευάλωτος στις κρίσεις, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει περισσότερο στη βιομηχανία.
Τεχνητή Νοημοσύνη
Από την πλευρά του, ο Μάρκος Βερέμης, Partner στην Big Pi Ventures, περιέγραψε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως τεχνολογία γενικής χρήσης, «σαν τον ηλεκτρισμό», με επίδραση σε όλο το παραγωγικό μοντέλο.
Όπως σημείωσε, στις οικονομίες με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι εταιρείες τεχνολογίας συνεισφέρουν πάνω από 8%-9% του ΑΕΠ, ενώ στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει περίπου στο 1%. Τόνισε, πάντως, ότι η χώρα διαθέτει ισχυρή βάση αποφοίτων STEM και σημαντική διασπορά, με εταιρείες που έχουν ιδρυθεί από Έλληνες του εξωτερικού να ξεπερνούν συνολικά σε αξία τα 300 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 10 δισ. ευρώ του εγχώριου οικοσυστήματος.
Ο κ. Βερέμης υποστήριξε ότι η ενίσχυση του τεχνολογικού τομέα πρέπει να αποτελέσει εθνικό στόχο, ώστε η συμβολή του στο ΑΕΠ να πλησιάσει τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και, μακροπρόθεσμα, τα επίπεδα των πιο επιτυχημένων οικονομιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, η οποία, όπως είπε, βρίσκεται περίπου στο 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, πρόσθεσε, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βελτίωσης, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιχειρήσεις θα αποκτήσουν μεγαλύτερη τεχνολογική εξοικείωση.
Για την Ευρώπη, τέλος, σημείωσε ότι δεν έχει καταφέρει να προσελκύσει τεχνολογικές επενδύσεις αντίστοιχες με τις ΗΠΑ, οι οποίες απορροφούν περίπου το 80% των παγκόσμιων επενδύσεων στον κλάδο. Οι ευκαιρίες, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκονται κυρίως στην αξιοποίηση της τεχνολογίας στη βιομηχανία, στο «physical AI», στη ρομποτική, στην αυτοματοποίηση της παραγωγής και στον τομέα της υγείας.