Ένα ακόμα βήμα στην κατεύθυνση ολοκλήρωσης του ψηφιακού δελτίου αποστολής, συνεπάγεται η υλοποίηση από την 1η Μαΐου της δεύτερης φάσης του συστήματος, εν μέσω αντιδράσεων από την πλευρά φορέων της αγοράς, οι οποίοι ζητούν νέα παράταση λόγω πολυπλοκότητας του εγχειρήματος.
Με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα, το ψηφιακό δελτίο αποστολής θα καθίστατο υποχρεωτικό για όλες τις επιχειρήσεις (μικρές και μεγάλες) τον Δεκέμβριο του 2025, προσφέροντας στη Φορολογική Αρχή ένα ακόμα πολύτιμο εργαλείο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, διευκολύνοντας τους ελέγχους στις εμπορικές συναλλαγές, σε πραγματικό μάλιστα χρόνο.
Το πρώτο βήμα έγινε τον περασμένο Ιούνιο με την υποχρεωτική επιβολή του ψηφιακού δελτίου αποστολής για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, εξαιρουμένων των οντοτήτων που το ύψος των ακαθαρίστων εσόδων τους υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ, είναι θυγατρικές αλλοδαπής εταιρείας και κάνουν χρήση του εμπορικού - λογιστικού προγράμματος διαχείρισης (ERP) της μητρικής αλλοδαπής εταιρείας. Πρόκειται για 155.415 επιχειρήσεις από τους τομείς των καυσίμων, των οικοδομικών και ιατρικών υλικών, καθώς και αγροτικών και φαρμακευτικών προϊόντων.
Στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης, εκτός από την ψηφιακή έκδοση των παραστατικών και τη διαβίβαση των δεδομένων στα myDATA θα υπάρχει δυνατότητα ψηφιακής παρακολούθησης φορτώσεων - μεταφορτώσεων, παραλαβή παραστατικών και αγαθών με τη σάρωση QR Code των παραστατικών διακίνησης, καθώς και ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος από τον λήπτη.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε επιχείρηση που προβαίνει σε μεταφορά αγαθών θα πρέπει να εκδίδει και να καταχωρεί το δελτίο αποστολής σε ψηφιακή μορφή, μειώνοντας τη χρήση έντυπων εγγράφων και εξαλείφοντας τον κίνδυνο λαθών ή παραλείψεων.
Επίσης επέρχονται αλλαγές στη διαδικασία ελέγχου. Οι αρμόδιες αρχές θα έχουν πλέον στη διάθεσή τους όλα τα εργαλεία που απαιτούνται για την άμεση επαλήθευση της εγκυρότητας ενός δελτίου αποστολής, γεγονός που αυξάνει τη διαφάνεια και μειώνει τα περιθώρια παρατυπιών.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να αποθηκεύουν και να αναζητούν ψηφιακά τα δελτία τους, διευκολύνοντας τόσο τις εσωτερικές διαδικασίες όσο και τους μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους.
«Ψηφιακό διαβατήριο»
Ειδικότερα, με τη λειτουργία της δεύτερης φάσης του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, κάθε διακίνηση αγαθών συνοδεύεται πλέον από ένα μοναδικό QR Code (κωδικό ταχείας απόκρισης), το οποίο λειτουργεί ως το ψηφιακό «διαβατήριο» του φορτίου. Μέσω της πλατφόρμας myDATA, καταγράφεται αναλυτικά κάθε στάδιο της διακίνησης, από την αποθήκη του εκδότη έως την παράδοση στον τελικό παραλήπτη.
Το νέο σύστημα απλοποιεί τους ελέγχους και φέρνει:
- Real-time Παρακολούθηση (Tracking) με άμεση ενημέρωση για την τοποθεσία και την κατάσταση των διακινούμενων αγαθών (In Transit, Delivered, Completed, Rejected).
- Ελαχιστοποίηση λαθών και απωλειών μέσω της ψηφιακής καταγραφής κάθε μεταφόρτωσης.
- Απλοποίηση των διαδικασιών ελέγχου και παραλαβής αγαθών με ένα μόνο σκανάρισμα.
- Δυνατότητα ομαδοποίησης πολλαπλών δελτίων αποστολής σε ένα ενιαίο QR code, για πιο εύκολη και μαζική διαχείριση.
- Δυνατότητα έκδοσης του Δελτίου Αποστολής από τον Παραλήπτη των αποθεμάτων για συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. διακινήσεις αγροτικών προϊόντων), διευκολύνοντας σημαντικά τις συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα.
Ποιους αφορά
Το μέτρο αφορά επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν, αποθηκεύουν, μεταφέρουν ή διακινούν αγαθά, πρώτες ύλες, έτοιμα προϊόντα ή λοιπά αποθέματα στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους. Ενδεικτικά αφορά:
- εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής,
- επιχειρήσεις λιανικής που διακινούν αποθέματα,
- e-shop με αποστολές προϊόντων,
- επιχειρήσεις με αποθήκη ή υποκαταστήματα,
- επιχειρήσεις με μεταφορές μεταξύ εγκαταστάσεων,
- βιοτεχνίες και παραγωγικές μονάδες,
- εργοστάσια κατεργασίας,
- εργοστάσια συσκευασίας τροφίμων,
- επιχειρήσεις logistics και κέντρα διαλογής,
- επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεταφορτώσεις,
- επιχειρήσεις που παραδίδουν προϊόντα σε πελάτες ή συνεργάτες,
- επιχειρήσεις που παραλαμβάνουν οργανωμένα αγαθά από προμηθευτές.
Εξαιρέσεις
Από τον κανόνα εξαιρούνται:
- Επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες (π.χ. δικηγόροι, γιατροί, σύμβουλοι) και δεν διακινούν εμπορεύματα ή αποθέματα, δεν υποχρεούνται σε έκδοση δελτίου αποστολής.
- Ορισμένες πολύ μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να μην ενταχθούν άμεσα στη Β’ φάση, ανάλογα με τις αποφάσεις εφαρμογής και τα όρια που τίθενται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
- Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αγρότες που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εξαιρούνται ή έχουν μεταβατικές ρυθμίσεις.
- Δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο όταν δεν υπήρχε ήδη υποχρέωση έκδοσης (π.χ. ορισμένες λιανικές πωλήσεις με άμεση παράδοση στον πελάτη χωρίς μεταφορά).
- Σε αρχική φάση, η εφαρμογή μπορεί να αφορά κυρίως συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων (π.χ. χονδρική, αποθήκες, logistics), ενώ άλλες εντάσσονται σταδιακά.
Τα πρόστιμα
Όσοι διακινούν αγαθά χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής αντιμετωπίζουν αυστηρά πρόστιμα. Αυτά είναι 5.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και 10.000 ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού συστήματος.
Παράταση
Δεν είναι λίγοι οι φορείς της αγοράς (λογιστές, Επιμελητήρια κ.αλ.) οι οποίοι ζητούν παράταση για την εφαρμογή της Β΄ φάσης του συστήματος myDATA και την επικαιροποίηση των ΚΑΔ, λόγω ουσιαστικών λειτουργικών και τεχνικών εκκρεμοτήτων.
Υποστηρίζουν ότι δεν έχουν ακόμη εκδοθεί πλήρεις και σαφείς οδηγίες για κρίσιμα ζητήματα, όπως η διαχείριση αποκλίσεων, η αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων (π.χ. απώλεια σύνδεσης ή μη σάρωση QR code) και η ομοιόμορφη εφαρμογή των διαδικασιών από τις επιχειρήσεις.