Η εικόνα της αγοράς εργασίας για το 2026, όπως αποτυπώνεται στην τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, διαμορφώνεται πρωτίστως από τις αποκλίνουσες τάσεις μεταξύ των βασικών κλάδων της οικονομίας.
Οι κατασκευές αναδεικνύονται στον ισχυρότερο πυλώνα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, με το 47% των επιχειρήσεων να προβλέπει αύξηση της απασχόλησης και μόλις το 9% μείωση.
Στο λιανικό εμπόριο, το 24% των επιχειρήσεων αναμένει ενίσχυση των προσλήψεων, έναντι μόλις 1% που προβλέπει υποχώρηση, αν και η πλειονότητα (75%) εκτιμά σταθερότητα. Στη βιομηχανία, οι προσδοκίες είναι πιο συγκρατημένες, με το 24% να προβλέπει αύξηση θέσεων εργασίας, το 7% μείωση και το 70% στασιμότητα.
Στις υπηρεσίες, το 32% των επιχειρήσεων εκτιμά αύξηση της απασχόλησης, αλλά το 7% αναμένει μείωση, ενώ καταγράφεται συνολικά επιδείνωση σε σχέση με πέρυσι.
Την ίδια στιγμή, ο τουρισμός εμφανίζεται «παγωμένος», με ουδέτερη ή και αρνητική συμβολή στην απασχόληση, ενώ ο δημόσιος τομέας αναμένεται να στηρίξει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα μέσω νέων προσλήψεων.
Τα φρένα
Η συνολική δυναμική της αγοράς εργασίας παραμένει θετική, αλλά εμφανώς επιβραδυνόμενη. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο του ΙΟΒΕ, το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί γύρω στο 8,5% το 2026, με ένα δυσμενέστερο σενάριο να τοποθετείται στο 8,8%.
Η αποκλιμάκωση συνεχίζεται, αλλά με χαμηλότερη ένταση, καθώς τα περιθώρια μείωσης της κυκλικής ανεργίας περιορίζονται και έρχονται στο προσκήνιο πιο επίμονα διαρθρωτικά προβλήματα, όπως η ανεργία τριβής και η χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό.
Καθοριστικός παράγοντας για την απασχόληση παραμένουν οι επενδύσεις. Η ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, σε συνδυασμό με την επιτάχυνση της υλοποίησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την αυξημένη πιστωτική επέκταση, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για περαιτέρω αύξηση των θέσεων εργασίας.
Ωστόσο, η αναμενόμενη άνοδος των επιτοκίων περιορίζει εν μέρει τη δυναμική αυτή, επηρεάζοντας αρνητικά τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές επενδύσεων και κατανάλωσης.
Η ισχυρή επίδοση των κατασκευών συνδέεται άμεσα με τη ροή κεφαλαίων προς έργα υποδομών και ιδιωτικές επενδύσεις, γεγονός που εξηγεί και τη σημαντική βελτίωση των προσδοκιών στον κλάδο. Αντίθετα, η βιομηχανία κινείται πιο επιφυλακτικά, αντανακλώντας την αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον και την εύθραυστη εξωτερική ζήτηση. Στο λιανικό εμπόριο, η εικόνα είναι βελτιωμένη σε σχέση με το 2025, αλλά η επιβράδυνση της κατανάλωσης περιορίζει την ένταση της ανάκαμψης.
Στον τομέα των υπηρεσιών, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Παρά τη μικρή βελτίωση σε τριμηνιαία βάση, σε ετήσια σύγκριση καταγράφεται αισθητή εξασθένηση των προσδοκιών. Η εξέλιξη αυτή σχετίζεται τόσο με τη μείωση της δυναμικής της κατανάλωσης όσο και με την αβεβαιότητα που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις, όπως οι γεωπολιτικές εντάσεις και η άνοδος του εμπορικού προστατευτισμού.
Μηδενική συμμετοχή
Ιδιαίτερη σημασία έχει η υποχώρηση της συμβολής του τουρισμού, ο οποίος τα προηγούμενα χρόνια λειτούργησε ως βασικός μοχλός αύξησης της απασχόλησης. Για το 2026, η επίδρασή του εκτιμάται ως ουδέτερη στο βασικό σενάριο και ενδεχομένως αρνητική σε δυσμενέστερες συνθήκες, αντανακλώντας την αυξημένη διεθνή αβεβαιότητα και τις πιέσεις στη ζήτηση.
Ο ρόλος του Δημοσίου
Αντίβαρο σε αυτές τις τάσεις αποτελεί ο δημόσιος τομέας, ο οποίος αναμένεται να συνεχίσει να στηρίζει την απασχόληση μέσω νέων προσλήψεων. Η συμβολή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο ιδιωτικός τομέας εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Συνολικά, η αγορά εργασίας το 2026 διατηρεί θετική τροχιά, αλλά εισέρχεται σε φάση ωρίμανσης με χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης. Οι προκλήσεις μετατοπίζονται πλέον από τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας της απασχόλησης, σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.