Η δημόσια συζήτηση για τη βραχυχρόνια μίσθωση στην Ελλάδα παραμένει έντονα επικεντρωμένη στα μεγάλα αστικά κέντρα, δημιουργώντας συχνά στρεβλή εικόνα για τη δομή και τη λειτουργία της αγοράς. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η πραγματική γεωγραφία της δραστηριότητας είναι σημαντικά πιο διευρυμένη.
Αυτό αποδεικνύουν και τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, όπως παρουσιάστηκαν από τους συμβούλους του Διοικητή κατά τη συζήτησή τους με τον Πρόεδρο του STAMA Greece, Βασίλη Αργυράκη, κατά το Short Stay Athens Conference.
Εκτός αστικών κέντρων το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα:
- Περίπου 60.000 ενεργά ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης βρίσκονται εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη.
- Τα ακίνητα αυτά αφορούν κυρίως εξοχικές κατοικίες, με έντονη εποχικότητα και περιορισμένη επίδραση στη στεγαστική αγορά.
- Η επίδρασή τους στη στεγαστική αγορά των αστικών κέντρων είναι περιορισμένη.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια συζήτηση, καθώς καταδεικνύει ότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν συνδέεται μονοσήμαντα με την αύξηση των ενοικίων στις πόλεις, αλλά σε μεγάλο βαθμό με την τουριστική αξιοποίηση περιφερειακών περιοχών.
Περιορισμένη ενεργή δραστηριότητα παρά τον αριθμό των ΑΜΑ
Η εικόνα της αγοράς διαφοροποιείται περαιτέρω όταν εξεταστεί η πραγματική ενεργή δραστηριότητα.
Ειδικά για την Αττική, έχουν εκδοθεί περίπου 30.000 Αριθμοί Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ), ωστόσο λιγότερα από τα μισά είναι ενεργά.
Αντίστοιχα στη Θεσσαλονίκη έχουν καταγραφεί περίπου 4.000 ΑΜΑ.
Η εικόνα αυτή ενισχύεται και από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα οποία σημαντικός αριθμός ιδιοκτητών έχει εκδώσει ΑΜΑ χωρίς να αξιοποιήσει τελικά το ακίνητο στη βραχυχρόνια μίσθωση. Στην πράξη, τα ακίνητα αυτά είτε ιδιοκατοικούνται είτε εκμισθώνονται με μακροχρόνια μίσθωση.
Από τη βραχυχρόνια μίσθωση στο πραγματικό πρόβλημα: τα κλειστά ακίνητα
Η γεωγραφική κατανομή της αγοράς και η περιορισμένη ενεργή αξιοποίηση των καταγεγραμμένων ακινήτων επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας πολιτικής: τη χαμηλή αξιοποίηση του υφιστάμενου στεγαστικού αποθέματος.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Stama Greece, Βασίλης Αργυράκης:
«Αυτή τη στιγμή το κράτος, οι φορείς του, οι τράπεζες και οι διαχειριστές δανείων “κάθονται” σε ένα απόθεμα ακινήτων, προερχόμενα από αποποιήσεις κληρονομιών ή κατασχέσεις, το οποίο είναι υπερδιπλάσιο από τον συνολικό αριθμό ακινήτων που δραστηριοποιούνται στη βραχυχρόνια μίσθωση», αναφέρει και εξηγεί:
«Αυτά τα ακίνητα παραμένουν αναξιοποίητα, λόγω των πολύπλοκων διαδικασιών που τα συνοδεύουν. Θα πρέπει να βρεθεί τρόπος να ξεπεραστούν οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, που αποτελούν τροχοπέδη στη γρήγορη ενσωμάτωση των ακινήτων στην προσφορά κατοικίας.
Όλοι οι φορείς, από την Ευρώπη και την Ελλάδα, συμφωνούν ότι το κράτος πρέπει να κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για να ενδυναμώσει την προσφορά και να ανοίξουν τα κλειστά ακίνητα. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με όλη την Ευρώπη, έχει πλεόνασμα κατοικιών που υπερβαίνει τις 500.000, το οποίο όμως παραμένει ανεκμετάλλευτο.
Ενώ στον δημόσιο διάλογο ακούμε και διαβάζουμε συνεχώς προτάσεις απαγορεύσεων και περιορισμών μιας διαρκώς αναπτυσσόμενης αγοράς, δεν έχουμε δει καμία πρόταση αξιοποίησης των κλειστών κτιρίων στο κέντρο της Αθήνας, που ρημάζουν για πολλά χρόνια και τα οποία ούτως ή άλλως δεν ενδείκνυνται για κατοικία.
Ταυτόχρονα η πολιτεία και οι φορείς της έχουν μισθώσει όλα τα ακίνητα που κατέχουν στο κέντρο της Αθήνας για ξενοδοχειακή εκμετάλλευση αλλά ποτέ δεν έχουν σκεφτεί -ούτε καν συζητήσει- πώς θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως κοινωνική κατοικία ή οποιαδήποτε άλλη χρήση. Αντί λοιπόν να συζητάμε για το πώς θα περιορίσουμε την αγορά του 1 δισ. ευρώ σε συνεισφορά φόρων, θα ήταν πολύ γόνιμο να συζητήσουμε πώς θα αξιοποιηθούν αυτά τα ακίνητα και πώς οι πολίτες θα επωφεληθούν από αυτές τις πρακτικές».