Ανοιξε ανησυχητικά το 2025 η περίμετρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων που οδηγούνται από τους servicers σε οριστική διευθέτηση μέσω πλειστηριασμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ύψος των δανείων αυτής της κατηγορίας, για τα οποία ακούγεται… το σφυρί, αυξήθηκε κατά 36,5% το 2025 και ανήλθε στα 2,73 δισ. ευρώ, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος.
Έξι χρόνια μετά τις πρώτες τιτλοποιήσεις του σχεδίου «Ηρακλής», τα δάνεια που ανήκουν σε funds (αγοραστές πιστώσεων) και βρίσκονται υπό τη διαχείριση των servicers αυξάνονται αντί να μειώνονται, καθώς προωθήθηκαν και νέες τιτλοποιήσεις.
Eτσι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η TτE στη νέα Έκθεση για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, τα δάνεια που διαχειρίζονται servicers για λογαριασμό funds αυξήθηκαν περίπου κατά 10 δισ. ευρώ το 2025, φθάνοντας τα 81,5 δισ. ευρώ.
«Οι διαχειριστές πιστώσεων», σημειώνει η ΤτΕ, «ανέλαβαν τη διαχείριση νέων χαρτοφυλακίων συνολικής αξίας 12,2 δισ. ευρώ, τα οποία προήλθαν από πιστωτικά/χρηματοδοτικά ιδρύματα (7,5 δισ. ευρώ) και από την PQH Ενιαία Ειδική Εκκαθάριση Α.Ε. (4,7 δισ. ευρώ)».
Πρόκειται, με άλλα λόγια, για μία προσπάθεια που θυμίζει τον μύθο του Σίσυφου: οι servicers μείωσαν περίπου κατά 2 δισ. ευρώ τη στάθμη των «κόκκινων» δανείων, αλλά προστέθηκαν στη διαχείρισή τους άλλα 12,2 δισ. δανείων, με αποτέλεσμα τα δάνεια που διαχειρίζονται για λογαριασμό αγοραστών πιστώσεων να αυξηθούν στα 81,5 δισ. ευρώ.
Τα πιέσεις των servicers
Το κρίσιμο ερώτημα για την εθνική οικονομία είναι τι ακριβώς κάνουν οι servicers με τα δάνεια που διαχειρίζονται. Η σύντομη απάντηση είναι ότι… ζορίζονται. Λιγότερα από ένα στα τέσσερα δάνεια είχαν περάσει στο τέλος του 2025 σε κάποιας μορφής ρύθμιση. Στην πλειονότητά τους αυτές οι ρυθμίσεις αφορούσαν λύσεις οριστικής διευθέτησης, που σε μεγάλο βαθμό περνούν μέσα από το δικαστικό σύστημα.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της TτE, μέχρι το τέλος του 2025 μόνο το 21,3% των δανείων που διαχειρίζονται οι servicers για τα funds είχαν περάσει σε ρύθμιση. Ήδη από το 2024 το μεγαλύτερο ποσοστό των ρυθμίσεων (55,7%) αφορούσε λύσεις οριστικής διευθέτησης, ενώ το 2025 το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 61,1% και ανήλθε στα 10,6 δισ. ευρώ.
«Στις λύσεις οριστικής διευθέτησης περιλαμβάνονται οποιεσδήποτε μεταβολές του είδους της συμβατικής σχέσης ή ο τερματισμός αυτής», όπως εξηγεί η TτE.
Οι μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες ρυθμίσεις, όπου ο δανειολήπτης εξακολουθεί να πληρώνει το δάνειο με νέους όρους (συχνά και με «κούρεμα», στην περίπτωση των μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων) καλύπτουν, αντίστοιχα, το 34% και 4,9% των υπό διαχείριση δανείων.
Οι πλειστηριασμοί κερδίζουν έδαφος
Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η διαχείριση δανείων στην Ελλάδα αναδεικνύονται από την ανάλυση των στοιχείων για τις λύσεις οριστικής διευθέτησης . Πολύ μεγάλος όγκος δανείων, που ξεπερνά τα 6 δισ. ευρώ, βρίσκεται στην κατηγορία των δανείων υπό νομική προστασία. Δηλαδή, έχουν ρυθμιστεί με δικαστικές αποφάσεις, ύστερα από τις γνωστές, αργόσυρτες διαδικασίες.
Το 2025 το ύψος των δανείων αυτής της κατηγορίας παρουσίασε μικρή μείωση (από 6,4 σε 6,29 δισ. ευρώ), κάτι που συμβαίνει όταν ο δανειολήπτης δεν εξυπηρετεί την οφειλή του βάσει της σχετικής δικαστικής απόφασης και κινούνται εναντίον του διαδικασίες πλειστηριασμού.
Πολύ μεγάλη ήταν το 2025 η αύξηση των υπολοίπων δανείων για τα οποία οι servicers επισπεύδουν πλειστηριασμούς. Το υπόλοιπό τους εκτινάχθηκε από τα 2 στα 2,73 δισ. ευρώ, ή κατά 36,5%. Νομικοί εκτιμούν ότι η εφαρμογή των νέων διατάξεων για τη γρήγορη εκκαθάριση των ανακοπών κατά πλειστηριασμών που βρίσκονται σε εκκρεμότητα θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση των πλειστηριασμών από φέτος.
Οι πιο «ήπιες» λύσεις, όπως ο διακανονισμός απαιτήσεων (εξόφληση ύστερα από «κούρεμα»), η εθελοντική εκποίηση ενυπόθηκου ακινήτου και οι λοιπές εξωδικαστικές ενέργειες αντιστοιχούν σε πολύ μικρό ποσοστό των λύσεων οριστικής διευθέτησης.
Η εθελοντική εκποίηση ακινήτου είναι μια λύση που παραμένει ουσιαστικά ανεφάρμοστη στην ελληνική πραγματικότητα, καθώς οι Έλληνες οφειλέτες προτιμούν να δίνουν δικαστικές μάχες μέχρι το τέλος για να περισώσουν τα ακίνητά τους.
«Καρφιά» από την Τράπεζα της Ελλάδος
Η TτE παρακολουθεί με εύλογη ανησυχία τη δύσκολη προσπάθεια εκκαθάρισης των «κόκκινων» δανείων που κληροδότησε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα η μεγάλη οικονομική κρίση και δεν διστάζει να «πετάξει καρφιά» στους servicers για την άρνησή τους, έως τώρα, να βοηθήσουν χρηματοδοτικά τις υγιείς επιχειρήσεις που θέλουν να ρυθμίσουν τα δάνειά τους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η TτE ιεραρχεί αυτό το πρόβλημα υψηλότερα και από τις καθυστερήσεις του δικαστικού συστήματος, όταν εξηγεί σε τι οφείλονται οι δυσκολίες στη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων.
Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «η αποτελεσματικότητα της διαχείρισης των ΜΕΑ επηρεάζεται από σειρά διαρθρωτικών παραγόντων, με κυριότερους την περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την αναδιάρθρωση οφειλών και τις σημαντικές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων νομικών ενεργειών σε περιπτώσεις όπου έχουν εξαντληθεί οι λοιπές διαθέσιμες επιλογές ρύθμισης».
Η TτE αναφέρεται άλλη μια φορά στην άρνηση των servicers να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα που τους δίνει ο νόμος να παρέχουν χρηματοδότηση (κεφάλαιο κίνησης) σε επιχειρήσεις που θέλουν να ρυθμίσουν τα δάνειά τους. Δηλαδή, να αποκτήσουν και μια τραπεζική/δανειοδοτική λειτουργία, ώστε όταν μια επιχείρηση ρυθμίζει τα δάνειά της, αλλά παραμένει αποκλεισμένη από το τραπεζικό σύστημα, να μπορεί να βρει κεφάλαιο κίνησης από τον servicer για τη λειτουργία της, αλλά και για να μπορέσει να εξυπηρετήσει τη ρύθμιση των δανείων.
Δεδομένου ότι τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια αντιστοιχούν σχεδόν στο ήμισυ του συνόλου των δανείων υπό τη διαχείριση των servicers, η TτE έχει επισημάνει κατ’ επανάληψη ότι είναι απολύτως αναγκαίο να ενεργοποιήσουν οι εταιρείες διαχείρισης δανείων αυτή τη χρηματοδοτική λειτουργία.
Αυτό πάντως δεν φαίνεται ότι θα γίνει, παρά τις πιέσεις από την TτE, καθώς οι servicers δεν θέλουν να αναλάβουν κινδύνους χρηματοδότησης και ενδεχομένως να βρεθούν οι ίδιοι, αργότερα, με νέα «κόκκινα» δάνεια στα χέρια τους.