Με μεγάλη επιτυχία και αξιοσημείωτη προσέλευση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, η Ημερίδα του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, κλαδικού Συλλόγου της ΠΟΜΙΔΑ, με τίτλο «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα». Η Ημερίδα οργανώθηκε με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνημείων (18/04/2026) και ανέδειξε, με ουσιαστικό και τεκμηριωμένο τρόπο, το κρίσιμο ζήτημα της προστασίας, συντήρησης, αποκατάστασης και βιώσιμης χρήσης των διατηρητέων κτηρίων και μνημείων της χώρας.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματικών και πολιτιστικών φορέων, καθώς και ομιλητές από πολλές περιοχές της Ελλάδος (Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα, Σαντορίνη, Νάουσα, Ύδρα, Λάρισα, Μάνη, Ναύπλιο, και Πειραιά), αλλά ακόμη και από την Γαλλία.. Η ευρεία συμμετοχή επιβεβαίωσε ότι το θέμα των διατηρητέων δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες τους, αλλά την ποιότητα ζωής στις πόλεις, τη συλλογική μνήμη, την ιστορική συνέχεια και την πολιτιστική ταυτότητα της χώρας.
Η Πρόεδρος του Συλλόγου κα Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, στον εναρκτήριο χαιρετισμό της, τόνισε ότι πίσω από κάθε διατηρητέο κτήριο υπάρχει τουλάχιστον ένας ιδιοκτήτης, ο οποίος καλείται να σηκώσει δυσανάλογο βάρος για τη διάσωση ενός αγαθού που έχει δημόσια και εθνική αξία. Υπογράμμισε ότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των ήδη χαρακτηρισμένων κτηρίων δεν βρισκόμαστε πλέον στο «παρά πέντε», αλλά στο «και πέντε», όχι λόγω αδιαφορίας των ιδιοκτητών, αλλά λόγω του τεράστιου κόστους και των δαιδαλωδών διαδικασιών.
Από τις εισηγήσεις προέκυψε με σαφήνεια ότι η προστασία της υαρχιτεκτονικής κληρονομιάς δεν μπορεί να εξαντλείται σε χαρακτηρισμούς, απαγορεύσεις και περιορισμούς. Χρειάζεται ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής, σταθερά εργαλεία χρηματοδότησης, λειτουργική διοίκηση και ουσιαστική συμπαράσταση προς τους ιδιοκτήτες.
Στα βασικά συμπεράσματα της Ημερίδας επισημάνθηκε:
1) Η ανάγκη να επιταχυνθεί, μετά από εκκρεμότητες δεκαετιών, η ψήφιση των αναγκαίων εφαρμοστικών διαταγμάτων και ρυθμίσεων που απορρέουν από το Σύνταγμα του 1975, τη Σύμβαση της Γρανάδας και την ειδική νομοθεσία για τα μνημεία και τα διατηρητέα. Η ψήφιση αυτών, θα οδηγήσει σε οικονομικές και φορολογικές ελαφρύνσεις από κράτος, ταμείο ανάκαμψης και ΕΣΠΑ, αλλά και στην απλοποίηση και συντόμευση αδειοδοτήσεων από όλους τους αρμοδίους φορείς με σαφείς προθεσμίες, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα των παρεμβάσεων
2) Εκ μέρους σχεδόν όλων των ομιλητών, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να θεσπιστεί μόνιμο και επαρκώς χρηματοδοτημένο πρόγραμμα ενίσχυσης τύπου «Διατηρώ», να εξεταστεί η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τα διατηρητέα, να αντιμετωπισθεί οριστικά η εκκρεμότητα της μεταφοράς συντελεστή.
3) Παράλληλα, αναδείχθηκε ότι η επανάχρηση των διατηρητέων πρέπει να υποστηριχθεί με ευελιξία ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, ώστε να καταστούν ξανά βιώσιμα, χωρίς να χάνουν τον χαρακτήρα τους.
4) Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων απηύθυνε κάλεσμα συνεργασίας προς την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τους ιδιοκτήτες, με στόχο τη διάσωση των περίπου 25.000 χαρακτηρισμένων διατηρητέων κτηρίων πανελλαδικά και τη διαφύλαξη ενός πολύτιμου τμήματος της ιστορίας και της συνέχειας της χώρας.
5) Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη να δώσει πρώτο το Δημόσιο το παράδειγμα. Υπουργεία, Δήμοι, Πανεπιστήμια, Εκκλησία και λοιποί δημόσιοι φορείς καλούνται να αξιοποιήσουν τα διατηρητέα κτήρια ιδιοκτησίας τους και να τα αποδώσουν στην κοινωνία, στεγάζοντας δημόσιες υπηρεσίες, φοιτητικές εστίες, νηπιαγωγεία, σχολεία και άλλες κοινωφελείς χρήσεις, αντί να επιλέγεται η ανέγερση νέων κτηρίων εκεί όπου η αρχιτεκτονική κληρονομιά μπορεί να ξαναζωντανέψει.
Η Ημερίδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάσωση των διατηρητέων και των μνημείων είναι εθνική υπόθεση. Απαιτεί ευθύνη, συνεργασία, συντονισμό, συνέπεια και κοινωνική συστράτευση.
Ο Σύλλογος θα συνεχίσει να εργάζεται για τη διαμόρφωση ρεαλιστικών προτάσεων και για την προώθηση λύσεων που θα επιτρέψουν στα διατηρητέα κτήρια να αποτελέσουν ξανά ζωντανό κομμάτι των πόλεων και των τοπικών κοινωνιών, όπως συμβαίνει σε όλον τον κόσμο.
Η μεγάλη ανταπόκριση της Ημερίδας αποτελεί για όλους, ισχυρή ένδειξη ότι δεν αναθερμάναμε απλώς απόψεις που συζητούνται από το 1975, αλλά εισπράξαμε και μία ισχυρή αναγνώριση ότι η ελληνική κοινωνία έχει πλέον την ανάγκη μετάβασης από τη διαπίστωση του προβλήματος στην εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων ευχαριστεί θερμά τους ομιλητές, τους εκπροσώπους φορέων, τα μέλη, τους φίλους και όλους όσοι συμμετείχαν στην ημερίδα, συμβάλλοντας με την παρουσία και τις παρεμβάσεις τους σε μία ώθηση από τον Διάλογο προς την Πράξη.
Συνοψίζοντας, οι παριστάμενοι στην ημερίδα ομιλητές δήλωσαν μεταξύ άλλων, τα εξής:
- Στράτος Παραδιάς, δικηγόρος, πρόεδρος ΠΟΜΙΔΑ: Προτείνει «να στείλουμε ένα σαφές μήνυμα προς την πολιτεία: Η προστασία της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς είναι υπόθεση εθνική. Και για να πετύχει, χρειάζεται ουσιαστική στήριξη των ιδιοκτητών από την Πολιτεία, όχι με υποσχέσεις και ημίμετρα, αλλά με κάθε κατάλληλο και αποτελεσματικό φορολογικό και διοικητικό μέτρο.»
- Ιωάννης Κυριακόπουλος, πολιτικός μηχανικός, τ. πρόεδρος αντιπροσωπείας ΤΕΕ: Μεταξύ άλλων αναφέρει: «Σε άλλες χώρες, όπως η Ιταλία, διατίθενται δισεκατομμύρια για την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Στην Ελλάδα, το βασικό εμπόδιο παραμένει η γραφειοκρατία και η έλλειψη πολιτικής βούλησης. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα ολοκληρωμένο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο. Με κίνητρα που θα πείθουν τους ιδιοκτήτες, αλλά και με πιο τολμηρές παρεμβάσεις, όπου προέχει το κοινωνικό συμφέρον. Με καθυστέρηση, αλλά με προσδοκία, αναμένουμε την ενεργοποίηση του προγράμματος «Διατηρώ ιδιωτικού τομέα».
- Δημήτρης Ξυνομηλάκης, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ: Κατά τον κ. Ξυνομηλάκη: «Χρειαζόμαστε:1.Οικονομικά Κίνητρα: Φορολογικές ελαφρύνσεις, επιδοτήσεις μέσω προγραμμάτων (όπως το «Διατηρώ») αλλά και χαμηλότοκα δάνεια.2. Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης: Ένα εργαλείο που πρέπει επιτέλους να λειτουργήσει αποτελεσματικά και δίκαια.3. Σύγχρονο Θεσμικό Πλαίσιο: Ταχύτητα στις αποφάσεις των συμβουλίων. Ενίσχυση της Τεχνογνωσίας. 5. Στήριξη των Παραδοσιακών Τεχνών, ώστε να μη χαθούν οι παραδοσιακές τεχνικές που είναι απαραίτητες για τη συντήρηση των κτηρίων μας.» Κλείνοντας τονίζει: «Το μέλλον των μνημείων μας συνδέεται άρρηκτα με την αειφόρο ανάπτυξη. Η επανάχρηση ενός παλιού κτηρίου είναι η πιο «πράσινη» πρακτική δόμησης, καθώς εξοικονομεί την ενέργεια που θα απαιτούνταν για μια νέα κατασκευή».
- Ελένη Μαΐστρου, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της ΕΛΛΕΤ, ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ: «Δηλώνω τη διαθεσιμότητα μου και της εταιρείας γενικότερα, να συμβάλουμε σε όλες τις προσπάθειες του συλλόγου σας. Παράλληλα κρίνεται απαραίτητη η ενεργοποίηση του προγράμματος «Διατηρώ» με τις εξής επισημάνσεις: 1) με περισσότερα χρήματα 2) προσοχή στην ενεργειακή αναβάθμιση των ιδιωτικών κτηρίων 3) να χρηματοδοτούνται και οι μελέτες και 4) να πάψει ο διπλός έλεγχος από τα δύο υπουργεία (ΥΠΕΝ και ΥΠΠΟ).
- Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος ICOMOS, ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ: Με εισήγηση του διεθνούς ICOMOS στην UNESCO το 1983, θεσπίστηκε η 18η Απριλίου κάθε έτους να εορτάζεται ως παγκόσμια ημέρα μνημείων και τοποθεσιών. Κάθε χρόνο προτείνεται ένα θέμα, το φετινό είναι: «Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών.» Παράλληλα προτείνει να προωθηθεί, να ενισχυθεί οικονομικά το πρόγραμμα «Διατηρώ» και να διευκολυνθεί η εφαρμογή του. Αναφέρθηκε όμως στην ακραία υποχρέωση της ενεργειακής αναβάθμισης κατά τρεις βαθμίδες στον ιδιωτικό τομέα του προγράμματος.
- Αρχιμανδρίτης π. Βασίλειος Κολοκυθάς, αρχιτέκτων μηχανικός, Προιστάμενος Τεχνικών Υπηρεσιών Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών: «Ιδιαίτερα για την εκκλησία, η προστασία και η ανάδειξη αυτής της κληρονομιάς αποτελεί πράξη ευθύνης και διακονίας. Η τεχνική υπηρεσία της Αρχιεπισκοπής προσπαθεί όχι μόνο να διασώσει κτήρια, αλλά να διαφυλάξει ζωντανά σύμβολα πίστης, ιστορίας και κοινωνικής συνοχής.» «Η σημερινή ημερίδα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής εμπειριών, επιστημονικής γνώσης και καλών πρακτικών, ώστε όλοι μαζί -φορείς, επιστημονικής γνώσης και κοινωνία- να συμβάλουμε ουσιαστικά στη διαφύλαξη της πολιτισμικής μας παρακαταθήκης.»
- Λουκία Κεφαλογιάννη, Πρόεδρος Επιτροπής Πολιτισμού Περιφέρειας Αττικής, τ. Αντιπεριφερειάρχης βορείου τομέα Αττικής: «Ως περιφέρεια Αττικής αλλά και προσωπικά ως πρόεδρος της επιτροπής πολιτισμού θεωρούμε ότι η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς δεν είναι πολυτέλεια, αλλά είναι αναπτυξιακή επιλογή και πράξη ευθύνης στις επόμενες γενιές. Χρηματοδοτικά εργαλεία όπως το πρόγραμμα «Διατηρώ» κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, αρκεί να υπάρχει συνέπεια, σωστή κλίμακα εφαρμογής και συνεργασία με τους ιδιοκτήτες.»
- Μαρία Καραμανώφ, αντιπρόεδρος ΣτΕ ε.τ., πρόεδρος του Επιμελητηρίου περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας: υποστήριξε ότι «Η φυσιογνωμία των οικισμών και η διατήρηση της ταυτότητος τους και της ιστορικής μνήμης δεν αποτέλεσε ποτέ προτεραιότητα του Ελληνικού κράτους, ούτε καν βασικό κριτήριο των πολεοδομικών ρυθμίσεων διαχρονικά.». Παράλληλα τονίζει ότι «Η πολιτεία πρέπει η ίδια να αναλάβει τα κόστη της. Είναι μια πολύ σημαντική δημόσια πολιτική, η οποία δεν είναι δυνατόν να αφήνεται στους αβέβαιους μηχανισμούς της αγοράς, οι οποίοι δεν επιτυγχάνουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα»
- Ευθύμιος Μπακογιάννης, Γ.Γ. Χωρικού Σχεδιασμού ΥΠΕΝ, πολεοδόμος, Αναπληρωτής καθηγητής ΕΜΠ: Αρχικά αναφέρθηκε στη δυσκολία να βρεθεί κοινή γραμμή με τις κοινοτικές υπηρεσίες «Η αρχική ιδέα ήταν να δώσουμε κίνητρα σε όλους τους ιδιοκτήτες διατηρητέων. Το πρόβλημα είναι ότι το ΕΣΠΑ δεν χρηματοδοτεί την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Ζητεί να υπάρχει ενεργειακή αναβάθμιση του κτηρίου κατά δύο μονάδες. Τελικά η ευρωπαϊκή επιτροπή δέχτηκε να χρηματοδοτήσει το 50% των δαπανών για ενίσχυση του φέροντος οργανισμού, αναβάθμιση όψεων, αλλά με απαραίτητη την ενεργειακή αναβάθμιση. Οι δαπάνες θα καλύπτονται έως 50, καθώς πρόκειται ενίσχυση σε ιδιώτη. Το πρόγραμμα «Διατηρώ» θα έχει αρχικό προϋπολογισμό 75 εκατ. ευρώ, τα οποία αν υπάρχει ενδιαφέρον μπορούν να διπλασιαστούν.»
- Άντζελα Γκερέκου, αρχιτέκτων μηχανικός, τ. Υφυπουργός Πολιτισμού, ηθοποιός, επίτιμο μέλος του Συλλόγου μας: Yπογραμμίζει την ανάγκη κρατικής ενίσχυσης για την προστασία και αποκατάσταση διατηρητέων μνημείων. Ακόμη κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην πόλης της Κέρκυρας και στο εμβληματικό ΛΙΣΤΟΝ (Μικρογραφία της rue de Rivoli στο Παρίσι), ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ζωντανού ιστορικού συνόλου, το οποίο παρά τη διεθνή αναγνώριση από την UNESCO, αντιμετωπίζει σήμερα φαινόμενα φθοράς και εγκατάλειψης. Τονίζει την ανάγκη να πειστεί η Ευρώπη, πως δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλα τα διατηρητέα κτήρια με τον ίδιο τρόπο, ειδικά ως προς την ενεργειακή αναβάθμιση δύο βαθμίδων. Η συντήρηση και επανάχρηση αυτών των κτηρίων αποτελεί σπουδαίο συστατικό της κυκλικής οικονομίας και της πράσινης ανάπτυξης. Καταλήγει σε κάλεσμα συνεργασίας με συνέπεια και συντονισμό μεταξύ Πολιτείας, Επιστημονικής κοινότητας και Ιδιοκτητών.
- Αμαλία Ανδρουλιδάκη, δρ. αρχιτέκτων μηχανικός, Γεν. Δ/ντρια Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων ΥΠΠΟ: Επισήμανε ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν περιορίζεται στη στενή περιβαλλοντική διατήρηση κτηρίων, αλλά λειτουργεί ως όχημα μετάδοσης γνώσης και συνεχούς επαναξιολόγησης της συλλογικής ταυτότητας. Ακόμη αναφέρθηκε σε διεθνείς συμβάσεις και πρωτοβουλίες με τις οποίες ευθυγραμμίζεται το ΥΠΠΟ, όπως μεταξύ άλλων το Νέο ευρωπαικό Bauhaus (NEB), το οποίο προωθεί τρεις βασικές αξίες: αειφορία, συμπερίληψη και αισθητική, στοχεύοντας προς την «πράσινη» συμφωνία.
- Πάρης Χαρλαύτης, πολιτικός μηχανικός, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δήμου Αθηναίων: Αναφέρθηκε στα 66 διατηρητέα κτήρια ιδιοκτησίας του Δήμου Αθηναίων, εκ των οποίων τα 9 στεγάζουν σχολεία. Στη συνέχεια παρουσιάζει τα κτήρια, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο 14ο δημοτικό σχολείο Αθηνών, έργο του αείμνηστου Δημήτρη Πικιώνη, κατασκευή του 1932. Πρόκειται για ένα πρώιμο έργο του ελληνικού μοντερνισμού και χαρακτηριστικό δείγμα της αρχιτεκτονικής του Bauhaus.
- Κωνσταντίνα Σιούντρη, δρ. αρχιτέκτων μηχανικός, Αναπλ. Προισταμένη Υπηρεσίας Νεωτέρων μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων, ΥΠΠΟ: Θεώρησε απαραίτητη την τεκμηρίωση των διατηρητέων κτηρίων, ως προϋπόθεση προστασίας τους «Δεν μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά αυτό που δεν γνωρίζουμε». Ακόμη τονίζει την αναγκαιότητα θεσπίσεως εργαλείων ενίσχυσης των πολιτών, όπως το πρόγραμμα «Διατηρώ». Τέλος αναδεικνύει την ανάγκη συγκρότησης ενός θεσμικού μητρώου μελετητών διατηρητέων κτηρίων και νεότερων μνημείων, σε αντιστοιχία με το ήδη υφιστάμενο μητρώο συντηρητών.
- Ειρήνη Γρατσία, αρχαιολόγος, συντονίστρια της MONUMENTA: Κρίνεται αναγκαία η επικαιροποίηση των καταλόγων των διατηρητέων κτηρίων. Η καταγραφή τους παραμένει αποσπασματική και παρωχημένη. Ως αποτέλεσμα, οι αρμόδιοι φορείς συχνά δεν γνωρίζουν ποια κτήρια έχουν κατεδαφιστεί και ποια βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. Η απουσία ενός ολοκληρωμένου ενιαίου ψηφιακού μητρώου με συχνές ενημερώσεις που θα αξιοποιήσει τις σύγχρονες τεχνολογίες και θα επιδιώξει τη συνεργασία των ιδιοκτητών διατηρητέων, στερεί από το κράτος ένα βασικό εργαλείο σχεδιασμού. Χωρίς αξιόπιστα δεδομένα, είναι αδύνατο να ιεραρχηθούν οι ανάγκες και να κατανεμηθούν σωστά οι πόροι.
- Τάσης Παπαιωάννου, αρχιτέκτων μηχανικός, Ομότιμος Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ: «Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης είναι χρέος όλων των πολιτών και όχι μόνο των ιδιοκτητών των διατηρητέων κτηρίων. Πόσο μάλλον, όταν στο παρελθόν γκρεμίσαμε τόσα και τόσα στολίδια που κοσμούν τις πόλεις μας. Και είναι πράγματι χαρακτηριστικά των νεοελλήνων το γεγονός, ότι αυτοί ενώ ευνοήθηκαν οικονομικά από την κατεδάφιση του δικού τους παλαιού σπιτιού, τώρα γίνονται υπέρμαχοι της σωτηρίας και της διατήρησης του νεοκλασικού του γείτονα τους. Όλοι ξέρουμε ότι είναι ευτυχία να κατοικείς δίπλα σε κάποιο παλιό σπίτι που προσφέρει ανάσα σε όλη τη γειτονιά, με το χαμηλό του ύψος, την αυλή και τα δέντρα του που συχνά πρασινίζουν και δροσίζουν το μικροπεριβάλλον της περιοχής.» Καταλήγει στο ερώτημα «Μήπως μέλημα της Πολιτείας, των Πολυτεχνείων, του ΤΕΕ και των Συλλόγων Αρχιτεκτόνων θα ήταν η δημιουργία Σχολών Μαστόρων των παραδοσιακών οικοδομικών τεχνών;»
- Αλέξανδρος Τριποδάκης, αρχιτέκτων μηχανικός, πολεοδόμος, Ομότιμος καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης: Έκανε αναφορά στην μεταπολεμική κατεδάφιση της νεοκλασσικής Αθήνας, η οποία πραγματοποιήθηκε ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης. Ακόμη παρουσίασε ποικίλα έργα του Δημητρίου Τριποδάκη, ο οποίος διακρίθηκε μεταξύ άλλων και από την Ακαδημία Αθηνών για την αρχιτεκτονική μελέτη του Μεγάρου της Τραπέζης της Ελλάδος.
- Νικόλας Ντόριζας, αρχιτέκτων μηχανικός: Παρουσίασε τους πρωταγωνιστές στην αρχιτεκτονική της πόλης του Πειραιά κατά τον 19ο αιώνα. Ιδιαίτερη μνεία έγινε στα πρόσωπα των Σταμάτη Κλεάνθη, Έντουαρτ Σάουμπερτ και Ερνέστου Τσίλλερ, οι οποίοι με την παρουσία των έργων τους δημιούργησαν ένα μοναδικό νεοκλασικό σύνολο κτηρίων. Αφιέρωσαν τη ζωή τους σε αυτήν την επιστήμη για να μπορέσουν να δώσουν ένα καλό αποτέλεσμα και να κοσμήσουν την πόλη με τα έργα τους.
- Παρασκευή Μποζινέκη-Διδώνη, αρχιτέκτων μηχανικός: «Η αρχή της τουριστικής ανάπτυξης της Οίας έγινε το 1976 με την ένταξη της στο πρόγραμμα του ΕΟΤ για την Ανάπτυξη και Αξιοποίηση Παραδοσιακών οικισμών, το οποίο εκπονήθηκε από τους αρχιτέκτονες Π. Μποζινέκη-Διδώνη και Ν. Αγριαντώνη. Σκοπός του πιλοτικού αυτού προγράμματος ήταν η αναστήλωση και επανάχρηση παλιών παραδοσιακών ερειπωμένων κτηρίων. Το πρόγραμμα διήρκησε περίπου 15 χρόνια.» Υλοποιήθηκε και σε άλλα μέρη της Ελλάδας (Μάνη, Πήλιο κλπ). Υπήρξε το μοναδικό σημαντικό Κρατικό πρόγραμμα οικονομικής στήριξης και ευαισθητοποίησης του κόσμου, για την ανακατασκευή και επανάχρηση παραδοσιακών οικισμών.
- Θεοφανώ Παπαζήση, ομότιμη καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ: Ανέλυσε το νομικό πλαίσιο που διέπει τις περιουσίες κοινωφελών ιδρυμάτων, τις σχολάζουσες κληρονομίες και δωρεές προς το Δημόσιο. Παράλληλα επιδιώκεται η δημιουργία ενός υπέρ-φορέα, ο οποίος θα εποπτεύει, αλλά και κάθε μεγάλη δωρεά ή παρόμοια χρηματική παροχή που διατίθεται.
- Ντίνα Αδαμοπούλου, αρχειονόμος-ιστορικός, Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης ΓΑΚ/ Ιστορικού Μουσείου-Αρχείου Ύδρας: Παρουσίασε την υφιστάμενη κατάσταση των αρχοντικών της Ύδρας. «Δεν είναι τυχαίο ότι ολόκληρη η Ύδρα έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος ιστορικός οικισμός με αλλεπάλληλους νόμους και υπουργικές αποφάσεις. Το νησί αποτελεί μοναδικό παράδειγμα, όπου η ιστορική φυσιογνωμία έχει παραμείνει σχεδόν αλώβητη».
- Γεώργιος Μισούλης, αρχιτέκτων μηχανικός: Οι ιδιοκτήτες των διατηρητέων κτηρίων βρίσκονται αντιμέτωποι με αντιφάσεις της Ελληνικής νομοθεσίας που τους οδηγούν στην απόγνωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίφασης βρίσκεται στην υπουργική απόφαση «Η οποία δημοσιεύτηκε στις 15/07/1994 και με την οποία θεμελιώθηκε η κατάργηση της παλαιότητας διατηρητέου κτηρίου αμέσως μετά την έκδοση της κατά νόμο απαιτούμενης οικοδομικής αδείας για την αποκατάσταση του. Η Πολιτεία μετέτρεψε την νομοθετημένη υποχρέωση των ιδιοκτητών διατηρητέων να συντηρούν και να αποκαθιστούν την ιστορική ταυτότητα των κτηρίων τους, σε φορολογική υποχρέωση με όρους νέων κτηρίων, καταργώντας απ’ αυτά το τεκμήριο παλαιότητας».
- Λεωνίδας Μιχαλάκος, εικαστικός: Παρουσίασε το πυργόσπιτο ιδιοκτησίας του στον Κότρωνα της Λακωνικής Μάνης, το οποίο κήρυξε διατηρητέο μνημείο, με δική του πρωτοβουλία, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο το αποκατέστησε και χρησιμοποιεί ως οικία, εργαστήριο και πολιτιστικό κέντρο. Το κτήριο είναι κατασκευασμένο ενυπόγραφα το 1830.
- Γιάννης Γαλανόπουλος, γραμματέας Συλλόγου Κατοίκων και Φίλων Παλαιάς Πόλης Ναυπλίου: Στην εισήγηση του εστίασε στην περίπτωση του παλιού Ναυπλίου ως ιστορικού αστικού συνόλου με ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας, όπου το ζήτημα είναι η διατήρηση της ίδιας της κατοικημένης ιστορικής πόλης έναντι του υπερτουρισμού.
- Αντώνης Ιωακειμίδης, πολιτικός μηχανικός: Αναφέρθηκε στην προσφυγή ομάδας ιδιοκτητών διατηρητέων κτηρίων από τη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να αποζημιωθούν για την αξία του συντελεστή δόμησης των ακινήτων τους, ο οποίος για 25 χρόνια μένει σε αδράνεια λόγω του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Το Ελληνικό Δημόσιο προσέφυγε στο ΣτΕ και αναμένεται ορισμός δικασίμου. Ακόμη, ανέλυσε το ισχύον σύστημα μεταφοράς συντελεστή δόμησης στην Κύπρο, ως παράδειγμα προς αξιοποίηση από τους Έλληνες νομοθέτες.
- Νέστορας Κανέλλος, αρχιτέκτων μηχανικός, πρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Λαρίσης: Παρουσίασε το οξύμωρο της Λάρισας να είναι μια από τις παλαιότερες πόλεις της Ευρώπης και έχει συνολικά μόνο 11 διατηρητέα κτήρια! Επίσης παρουσίασε προτάσεις που έχουν γίνει κατά καιρούς για την οικονομική ενίσχυση των ιδιοκτητών, τονίζοντας τη σημασία του προγράμματος «Διατηρώ».
- Αλβίνη Ιωαννίδου, αρχιτέκτων μηχανικός: έχει τον τίτλο της αρχιτέκτονος Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς στην Γαλλία και εκδίδει μεταξύ άλλων οικοδομικές άδειες για την ανακατασκευή σιδηροδρομικών σταθμών που είναι διατηρητέα κτήρια στη Γαλλία. Περιέγραψε τη διαδικασία εκδόσεως οικοδομικής αδείας για έργα σε διατηρητέα κτήρια στην Γαλλία, η οποία διαρκεί από 2-5 μήνες από το γαλλικό ΥΠΠΟ.
- Καλλιόπη Τράιου, πολιτικός μηχανικός: Η εισήγηση παρουσιάζει την καταγραφή και ανάλυση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του ιστορικού κέντρου της Νάουσας, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης της ελληνικής περιφέρειας, όπου η διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς συνδέεται άμεσα με ζητήματα πολεοδομικής εξέλιξης, οικονομικής βιωσιμότητας και θεσμικής προστασίας.
Λόγω έλλειψης χρόνου, δεν κατέστη δυνατό να ακουστούν οι κάτωθι εισηγήσεις, οι οποίες θα συμπεριληφθούν στα πρακτικά της Ημερίδας.
- Νικος Μιχαλόπουλος, αρχιτέκτων μηχανικός, συγγραφέας
- Ευάγγελος Ραφτόπουλος , δικηγόρος