Την αξιολόγηση ΒΒΒ για Ελλάδα διατήρησε η Fitch, μια βαθμίδα πάνω από το investment grade, ενώ παραμένει σταθερή και η προοπτική για το ελληνικό αξιόχρεο.
Υπενθυμίζεται ότι με αντίστοιχη βαθμίδα αξιολογούν το ελληνικό χρέος S&P, DBRS και Scope, ενώ η Moody's αξιολογεί το ελληνικό αξιόχρεο με Baa3 (ισοδύναμο με BBB-), παραμένοντας μία βαθμίδα χαμηλότερα σε σχέση με τους άλλους οίκους αξιολόγησης.
Οπως επισημαίνει ο οίκος, η αξιολόγηση στηρίζεται στα επίπεδα κατά κεφαλήν εισοδήματος, τα οποία βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της κατηγορίας «BBB», καθώς και σε δείκτες διακυβέρνησης που είναι ελαφρώς υψηλότεροι από τον αντίστοιχο μέσο όρο. Παράλληλα, θετικά αξιολογείται το αξιόπιστο πλαίσιο οικονομικής πολιτικής που ενισχύεται από τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωζώνη.
Η δημοσιονομική και μακροοικονομική προσαρμογή επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια, ενισχύοντας τα θεμελιώδη μεγέθη και την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής. Οι θετικοί αυτοί παράγοντες αντισταθμίζονται από τις κληρονομιές της κρίσης δημόσιου χρέους, κυρίως το πολύ υψηλό αλλά σταθερά μειούμενο δημόσιο χρέος, τη σημαντική απώλεια οικονομικού προϊόντος, τις επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και τις ενδεχόμενες υποχρεώσεις που συνδέονται με τον τραπεζικό τομέα.
Ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη
Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας διατηρήθηκε σταθερή, λίγο πάνω από το 2% κατά την περίοδο 2023-2025, παρά τις γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις.
Η Fitch προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερη ανάπτυξη το 2026, κυρίως λόγω των αρνητικών επιπτώσεων από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ωστόσο η οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από το τελευταίο έτος της επενδυτικής ώθησης του προγράμματος Next Generation EU.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, ο οίκος αναμένει σταδιακή σύγκλιση του εισοδήματος με τους εταίρους της ευρωζώνης, με βάση εκτιμώμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης 2%. Η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη συνεχή αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις.
Σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα
Η Ελλάδα κατέγραψε δημοσιονομικά πλεονάσματα το 2024 και το 2025, επίδοση που ξεχωρίζει τόσο έναντι των χωρών της ίδιας αξιολογικής βαθμίδας όσο και έναντι των κρατών της ευρωζώνης. Το τρέχον μέσο έλλειμμα της κατηγορίας «BBB» ανέρχεται στο 3,1% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό έλλειμμα της ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 2,9% του ΑΕΠ το 2025.
Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση στηρίχθηκε σε διαρθρωτικά υψηλότερα έσοδα, λόγω βελτιωμένης φορολογικής συμμόρφωσης και είσπραξης φόρων, καθώς και σε αυστηρό έλεγχο των δαπανών. Η Fitch προβλέπει μικρότερο δημοσιονομικό πλεόνασμα το 2026, λόγω περιορισμένης δημοσιονομικής χαλάρωσης, η οποία περιλαμβάνει προσωρινά και κυρίως στοχευμένα μέτρα στήριξης για την ενέργεια. Παρά τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, ο οίκος δεν αναμένει σημαντική προεκλογική χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής.
Συνετό και αξιόπιστο δημοσιονομικό πλαίσιο
Οι πρόσφατες δημοσιονομικές επιδόσεις και ο σχεδιασμός του προϋπολογισμού για το 2026 αναδεικνύουν τη σταθερή προσήλωση της κυβέρνησης στη δημοσιονομική πειθαρχία. Η Fitch θεωρεί αυτή τη δέσμευση ιδιαίτερα αξιόπιστη, καθώς έχει επιβεβαιωθεί από τις επιδόσεις της μεταπανδημικής περιόδου και ενισχύεται από την ευρεία κοινωνική συναίνεση υπέρ συνετών δημοσιονομικών πολιτικών.
Τον Ιούλιο του 2025, η Βουλή υιοθέτησε με μεγάλη πλειοψηφία εγχώριο δημοσιονομικό κανόνα που απαιτεί ισοσκελισμένο πρωτογενές αποτέλεσμα.
Σταθερή αποκλιμάκωση του χρέους
Ο λόγος ακαθάριστου χρέους γενικής κυβέρνησης προς ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2024-2025, στο 146% του ΑΕΠ, χάρη στην ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα.
Ωστόσο, το επίπεδο αυτό εξακολουθεί να είναι 2,5 φορές υψηλότερο από τον μέσο όρο της κατηγορίας «BBB», που διαμορφώνεται στο 58%. Η Fitch εκτιμά ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ταχέως μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% του ΑΕΠ έως το 2030 στο βασικό της σενάριο, με στήριξη από τη σταθερή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα μετά το 2027.
Τα ταμειακά διαθέσιμα παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή διμερών δανείων και την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών ωρίμανσης για τα επόμενα τρία έτη.
Χαμηλοί Κίνδυνοι Χρηματοδότησης
Το ευνοϊκό προφίλ χρέους της Ελλάδας, με μακρά μέση διάρκεια ωρίμανσης 19 ετών και χαμηλά επιτόκια, καθώς και τα πολύ υψηλά ταμειακά αποθέματα, μειώνουν σημαντικά τους κινδύνους αγοράς και λειτουργούν ως ανάχωμα έναντι πιθανών κραδασμών από τη μεταβλητότητα στις αγορές ομολόγων.
Η υποκείμενη διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίων είναι ευνοϊκή, με το έμμεσο επιτόκιο επί του αποθέματος χρέους να διαμορφώνεται περίπου στο 1,5%, σημαντικά χαμηλότερα από την ονομαστική τροχιά αύξησης του ΑΕΠ που εκτιμάται γύρω στο 4%.
Ευρύ και Επίμονο Έλλειμμα Τρεχουσών Συναλλαγών
Το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε το 2025, ωστόσο οι υψηλές τιμές ενέργειας θα οδηγήσουν σε διεύρυνσή του κατά το τρέχον έτος. Ο μέσος όρος του CAD, περίπου στο 6% του ΑΕΠ από το 2023, είναι σημαντικά υψηλότερος από τη διάμεση τιμή 0,2% της κατηγορίας «BBB».
Σε διαρθρωτικό επίπεδο, το χαμηλό ποσοστό αποταμίευσης αποτελεί τον βασικό λόγο για το σημαντικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, ενώ οι επενδύσεις που στηρίζονται πολύ στις εισαγωγές αναμένεται να εντείνουν τις πιέσεις μεσοπρόθεσμα. Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη μετριάζει τους κινδύνους εξωτερικής χρηματοδότησης και δεν αναμένουμε διαταραχή στις εξωτερικές κεφαλαιακές ροές, γράφει ο οίκος.
Ενισχυμένος τραπεζικός τομέας
Η Fitch αναβάθμισε το 2025 τις αξιολογήσεις των συστημικών τραπεζών που καλύπτει σε επενδυτική βαθμίδα, αντανακλώντας τις βελτιώσεις στο λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας και στα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγαλύτερου ιστορικού σταθερής δημιουργίας κερδών, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης της ποιότητας ενεργητικού τους, της ενίσχυσης των κεφαλαιακών θέσεων και της σταθερής χρηματοδότησης που βασίζεται στις καταθέσεις. Η Fitch αναμένει ότι ο τραπεζικός τομέας θα ωφεληθεί από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, τη διατηρήσιμη επιχειρηματική επέκταση και τη σταδιακή ανάκαμψη του λιανικού τομέα.
Σχέση τραπεζών-Κράτους
Ένα διαχρονικό ζήτημα αποτελεί ο ιδιαίτερα στενός δεσμός μεταξύ κράτους και τραπεζών λόγω του μεγάλου μεριδίου των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα κεφάλαια των τραπεζών (41% των κεφαλαίων κοινών μετοχών της Κατηγορίας 1 — Common Equity Tier 1).
Οι DTCs εξακολουθούν να συνιστούν ενδεχόμενη υποχρέωση για το κράτος, κάτι που δεν υφίσταται σε κανένα άλλο μέλος της Ευρωζώνης, παρά τα πρόσφατα σχέδια των τραπεζών για επιτάχυνση της απόσβεσης των DTCs, τα οποία θα πρέπει να συμβάλουν στην εξομάλυνση των κεφαλαιακών τους δομών.
Επιπλέον, οι δημόσιες εγγυήσεις επί των senior tranches του προγράμματος Ηρακλής, το οποίο αποσκοπεί στην επιτάχυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα, ανέρχονταν σε περίπου 18 δισ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025.
Ευαισθησίες αξιολόγησης
Παράγοντες που θα μπορούσαν, μεμονωμένα ή συλλογικά, να οδηγήσουν σε Αρνητική Αξιολόγηση/Υποβάθμιση:
Δημόσια Οικονομικά: Αποτυχία διατήρησης του λόγου χρέους γενικής κυβέρνησης προς ΑΕΠ σε πτωτική τροχιά, για παράδειγμα λόγω διαρθρωτικής δημοσιονομικής χαλάρωσης ή υλοποίησης σημαντικών ενδεχόμενων υποχρεώσεων.
Μακροοικονομικό/Εξωτερικός Τομέας: Αρνητικός κραδασμός που θα επηρέαζε το μεσοπρόθεσμο αναπτυξιακό δυναμικό της Ελλάδας ή θα επιδείνωνε τις εξωτερικές ανισορροπίες.
Παράγοντες που θα μπορούσαν, μεμονωμένα ή συλλογικά, να οδηγήσουν σε Θετική Αξιολόγηση/Αναβάθμιση
Δημόσια Οικονομικά: Περαιτέρω σημαντική μείωση του λόγου χρέους γενικής κυβέρνησης προς ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα, υποστηριζόμενη από ουσιαστικά πρωτογενή πλεονάσματα και συνεχιζόμενη ανθεκτική ανάπτυξη.
Μακροοικονομικό Περιβάλλον: Βελτίωση του μεσοπρόθεσμου αναπτυξιακού δυναμικού και των επιδόσεων, για παράδειγμα μέσω υψηλότερων επενδύσεων ή εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.