Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα έρευνας του διαΝΕΟσις για τη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα, τα οποία παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου με τίτλο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Η διευθύντρια Ερευνών του διαΝΕΟσις, Φαίη Μακαντάση, επέλεξε να αναδείξει ορισμένα κεντρικά στοιχεία, τα οποία αφορούν τα εξής:
- Το 35,5% του εισοδήματος των Ελλήνων αφορά τη στέγαση. Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ε.Ε.
- Ένα στα τρία νοικοκυριά στις πόλεις δαπανά περισσότερο από το 40% του εισοδήματος στη στέγαση.
- Ένα στα 10 νοικοκυριά έχει καθυστερήσεις σε πληρωμές δανείων ή ενοικίων.
- Το ποσοστό ιδιοκατοίκησης έχει περιοριστεί στο 70% από 78% το 2010, με αποτέλεσμα να βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της Ε.Ε.
- Το στεγαστικό πρόβλημα πλήττει περισσότερο τις μονογονεϊκές οικογένειες, τους ενοικιαστές, τους νέους ηλικίας 18 έως 29 ετών και τους ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο.
Κληθείς να σχολιάσει τα παραπάνω ευρήματα, ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Μιλτιάδης Νεκτάριος, παρατήρησε ότι «καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα ακόμη πρόβλημα σε μια χώρα, η οποία είναι πρώτη στην Ευρώπη στην κατοχή α’ και β’ κατοικίας».
Και συνέχισε: «Έχουμε 7,5 εκατομμύρια κατοικίες, έχουμε πλήρη επάρκεια οικιστικού δυναμικού». Ωστόσο, όπως εξήγησε, υπάρχουν λαθεμένες πολιτικές που επιτείνουν τη ζήτηση και περιορίζουν την προσφορά.
«Τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις, γιατί ως χώρα το δυνατό μας σημείο δεν είναι ο σχεδιασμός», έσπευσε να προσθέσει, καθιστώντας αναγκαία τη δημιουργία ενός κεντρικού φορέα, ο οποίος θα δρομολογήσει κάποιες μακροχρόνιες λύσεις.
«Δεν πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις ότι μπορεί να λυθεί κάτι μέσα στα επόμενα 2-3 χρόνια», διευκρίνισε, προτού επαναλάβει ότι πρέπει το ταχύτερο δυνατό να ιδρυθεί ένας τέτοιος φορέας, ο οποίος θα φροντίσει να φτιάξει γρήγορα υποδομές κοινωνικής στέγασης.
«Εδώ υπάρχει μια αλλεργία σχετικά με τις πρωτοβουλίες που πρέπει να πάρει το κράτος», σχολίασε.
Παίρνοντας τη σκυτάλη, ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DIMAND, Δημήτρης Ανδριόπουλος, δήλωσε ότι η επίλυση του προβλήματος «απαιτεί την άψογη συνεργασία των ιδιωτικών κεφαλαίων και του κράτους».
«Όπως συμφιλιωθήκαμε με τις παραχωρήσεις και αποκτήσαμε ένα εξαιρετικό οδικό δίκτυο, έτσι πρέπει να αποδεχθούμε ότι η προσιτή κατοικία θα πρέπει να υλοποιηθεί από ιδιώτες με τη συναίνεση και την παρουσία του κράτους», τόνισε.
Η πρώτη άμεση παρέμβαση, όπως ανέφερε, έχει να κάνει με το γεγονός ότι χρειάζεται ένα σοκ προσφοράς.
«Χωρίς άμεσο σοκ προσφοράς δεν μπορούμε να δούμε βελτίωση [...] Για να δούμε ένα σοκ προσφοράς, πρέπει αυτό να γίνει από ιδιώτες και δημόσιο», ανέφερε.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, πρότεινε η πολιτεία είτε να επιδοτήσει ένα μέρος του ενοικίου ώστε αυτό να μην ξεπερνά το 30% του εισοδήματος, είτε να μειώσει τον ΦΠΑ, είτε να επιδοτήσει με ένα fix ποσό αυτού του είδους τις αναπτύξεις, ώστε ο ιδιωτικός τομέας να μπορέσει μέσα σε μια τριετία να αρχίσει να παραδίδει διαμερίσματα συγκεκριμένου μεγέθους με συγκεκριμένες παραμέτρους.
Κατά τον ίδιο, πρωτοβουλίες όπως η κοινωνική αντιπαροχή δημόσιων ακινήτων, η επιδότηση ενοικίου και το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» είναι «πολύ μικρές παρεμβάσεις που δεν έχουν ορατή απόδοση».
Τέλος, σχετικά με το φαινόμενο του gentrification, επεσήμανε ότι «δεν υπάρχει πιο έξυπνο πράγμα από το να επενδύσει κάποιος σε περιοχές που πιστεύει ότι θα ανέβουν».
Αυτές είναι οι περιοχές, όπως συμπλήρωσε, όπου έχει αποφασιστεί να χτιστούν μεγάλες επενδύσεις.
«Ας πάει κάποιος να επενδύσει εκεί που θα ανοίξουν οι σταθμοί της Γραμμής 4 του Μετρό […]. Πρέπει να βλέπει κάποιος μπροστά και να επενδύσει σ’ αυτές τις περιοχές», κατέληξε.