Με το Ταμείο Ανάκαμψης να εισέρχεται στην τελική του φάση -σ.σ. το δανειακό σκέλος έχει ολοκληρωθεί-, η μεγάλη πρόκληση για την ελληνική οικονομία είναι τι θα ακολουθήσει μετά.
Με βάση τα όσα είπε χθες ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης, το οικονομικό επιτελείο εστιάζει σε ένα πλέγμα δημόσιων επενδύσεων, ευρωπαϊκών πόρων, τραπεζικής χρηματοδότησης και ειδικών αναπτυξιακών εργαλείων, με στόχο να μη δημιουργηθεί χρηματοδοτικό κενό στην οικονομία.
Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια τον βασικό μοχλό ανάπτυξης της χώρας. Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει ήδη εισπράξει 24,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 68,5% του συνολικού προγράμματος, ενώ έχουν ολοκληρωθεί 204 μεταρρυθμιστικά και επενδυτικά ορόσημα.
Το δανειακό σκέλος του προγράμματος έχει ήδη φτάσει σε πλήρη απορρόφηση, με 27,5 δισ. ευρώ επιχειρηματικών δανείων που κινητοποιούν συνολικές επενδύσεις άνω των 30 δισ. ευρώ.
Όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι τι γίνεται μετά. Η πρώτη απάντηση έρχεται από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία αναλαμβάνει ρόλο «γέφυρας» για τη χρηματοδότηση της αγοράς. Το σχήμα προβλέπει τη διοχέτευση 2 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με συνολική μόχλευση που μπορεί να ξεπεράσει τα 6 δισ. ευρώ.
Η δεύτερη γραμμή άμυνας, με βάση τα όσα είπε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιείται σε τριμηνιαία βάση για την πορεία υλοποίησης του συνόλου των χρηματοδοτικών εργαλείων του χαρτοφυλακίου του, είναι οι δημόσιες επενδύσεις.
Για το 2026, βρίσκεται σε εξέλιξη το μεγαλύτερο, όπως ανέφερε ο ίδιος, Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ύψους 16,7 δισ. ευρώ, ενώ το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 προσθέτει ακόμη 16,6 δισ. ευρώ για έργα υποδομών, περιφερειακή ανάπτυξη και ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.
Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από το έκτακτο ευρωπαϊκό χρήμα σε ένα πιο μόνιμο μοντέλο με εθνικούς και κοινοτικούς πόρους. Παράλληλα, παραμένει ενεργό το ΕΣΠΑ 2021-2027, με περισσότερα από 23 δισ. ευρώ ήδη ενεργοποιημένα μέσω προσκλήσεων, γεγονός που διασφαλίζει ότι η ροή κοινοτικών κεφαλαίων προς την οικονομία συνεχίζεται.
Ειδικότερα, τα Τομεακά Προγράμματα, στο περιβάλλον και κλιματική αλλαγή, ολοκληρώνονται οι τμηματοποιημένες πράξεις διαχείρισης αστικών αποβλήτων στις Περιφέρειες προϋπολογισμού 33,5 εκατ. ευρώ.
Επίσης από το ΠΕΚΑ, ξεκινά η λειτουργία των νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων Ιονίου και Νοτίων Κυκλάδων, προϋπολογισμού 4,9 εκατ. ευρώ. Με τις τρεις προδημοσιεύσεις στην Ανταγωνιστικότητα, ύψους 220 εκατ. ευρώ, ενεργοποιούνται πόροι του ΕΣΠΑ προς τους τομείς στρατηγικών τεχνολογιών για την Ευρώπη (STEP) και Άμυνας & Ασφάλειας.
Η «επόμενη ημέρα» αφορά όμως και συγκεκριμένους τομείς. Στη στέγαση, το πρόγραμμα Σπίτι μου ΙΙ, με εγκρίσεις άνω των 1,7 δισ. ευρώ, ενώ οι πόροι της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, ύψους σχεδόν 1,9 δισ. ευρώ, στοχεύουν στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου σε περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση, όπως ειπώθηκε χθες κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου.
Στις Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), 17 συμβάσεις άνω των 3 δισ. ευρώ βρίσκονται σε στάδιο κατασκευής, 9 έργα ΣΔΙΤ ύψους 900 εκ. ευρώ βρίσκονται σε διαδικασία υπογραφής (αρδευτικά έργα, φοιτητικές εστίες, σχολεία).