Στην 50ή θέση μεταξύ 69 οικονομιών υποχώρησε η Ελλάδα στην Παγκόσμια Επετηρίδα για την Ανταγωνιστικότητα 2025 του International Institute for Management Development (IMD). Η χώρα έχασε τρεις θέσεις σε σχέση με το 2024 και τέσσερις σε ορίζοντα πενταετίας, όπως αναδεικνύει το νέο policy paper του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Η Ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας: Προκλήσεις και Προοπτικές».
Η μελέτη αναλύει τη διεθνή θέση της χώρας, συνδέοντάς την με την ευρωπαϊκή συζήτηση που άνοιξε η Έκθεση Draghi, η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο σχεδιασμός του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) 2028–2034.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης
Διαρθρωτική υστέρηση στους πυλώνες: Στους τρεις από τους τέσσερις βασικούς πυλώνες (Επιχειρηματική Αποτελεσματικότητα, Οικονομική Αποδοτικότητα και Κυβερνητική Αποτελεσματικότητα), η Ελλάδα βρίσκεται καθηλωμένη στην 53η θέση επί συνόλου 69 χωρών.
Brain drain και χρηματοδότηση: Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε στην Επιχειρηματική Αποτελεσματικότητα (-9 θέσεις), δεχόμενη πιέσεις από τη διαρροή επιστημονικού δυναμικού (64η θέση) και την υστέρηση στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (61η θέση).
Κόστος κεφαλαίου και υποδομές: Η δημοσιονομική εξυγίανση δεν έχει μεταφραστεί ακόμη σε χαμηλότερο κόστος κεφαλαίου (60ή θέση), ενώ στον τομέα των υποδομών η χώρα παραμένει στάσιμη στην 40ή θέση για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.
Πρωτιά στην επιχειρηματική πολυπλοκότητα: Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Επιχειρηματικής Πολυπλοκότητας (GBCI 2026) της TMF Group, η Ελλάδα κατατάσσεται για τρίτο συνεχόμενο έτος ως η χώρα με τη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα παγκοσμίως στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, εξαιτίας των συχνών νομοθετικών και ρυθμιστικών αλλαγών.
Αύξηση επενδύσεων χωρίς συσσώρευση νέου κεφαλαίου: Την περίοδο 2021–2025, ο Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου (ΑΣΠΚ) κατέγραψε ρυθμούς αύξησης σαφώς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (φτάνοντας το +21,8% το 2021 και το +21,9% το 2022). Η άνοδος αυτή αποτυπώνει την αναπλήρωση του χαμένου κεφαλαίου της κρίσης, αλλά όχι ακόμη μια διατηρήσιμη συσσώρευση νέου παραγωγικού κεφαλαίου.
Καθυστέρηση στις μεταρρυθμίσεις Πισσαρίδη: Οι τομείς με τη μεγαλύτερη υστέρηση εφαρμογής —δηλαδή η Δικαιοσύνη, η Εργασία και η Χρηματοδότηση— αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που εμποδίζουν τη μετατροπή των επενδύσεων σε πραγματική ανταγωνιστικότητα.
Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις vs ρυθμιστικά εμπόδια: Το ΠΔΠ 2028–2034 προβλέπει ψηφιακές επιδοτήσεις ύψους 51,5 δισ. ευρώ επικαλούμενο την Έκθεση Draghi. Ωστόσο, η μελέτη τονίζει ότι ο κατακερματισμός των κεφαλαιαγορών και τα ρυθμιστικά εμπόδια παραμένουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος.
Δήλωση Προέδρου ΚΕΦΙΜ
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, υπογράμμισε τη σημασία της παραγωγικής αναβάθμισης:
«Η ανταγωνιστικότητα δεν αφορά μόνο οικονομολόγους ή επιχειρήσεις. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια χώρα αξιοποιεί ανθρώπινο δυναμικό, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για καλύτερες δουλειές, υψηλότερα εισοδήματα και περισσότερες ευκαιρίες για τους πολίτες.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα σταθεροποίησης τα τελευταία χρόνια. Όμως η σταθεροποίηση από μόνη της δεν αρκεί. Το επόμενο μεγάλο ζητούμενο είναι η παραγωγική αναβάθμιση της οικονομίας: λιγότερη πολυπλοκότητα, καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαιο, ταχύτερη εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και ένα ευνοϊκότερο επιχειρηματικό περιβάλλον.
Το ίδιο ισχύει και για την Ευρώπη. Αν η ευρωπαϊκή απάντηση περιοριστεί σε περισσότερες επιδοτήσεις χωρίς βαθύτερες θεσμικές αλλαγές, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα καταφέρει να τοποθετηθεί ευνοϊκά στον ολοένα και εντεινόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Η Ελλάδα και η Ευρώπη χρειάζονται λιγότερα εμπόδια, βαθύτερες κεφαλαιαγορές, περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις και ένα πιο φιλικό περιβάλλον για την καινοτομία και την εργασία».