Το σοκ στις τιμές της ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό αντίθετο άνεμο, όμως οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (NGEU) στηρίζουν την ανάπτυξη, επισημαίνει το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) το οποίο ολοκλήρωσε τη Διαβούλευση του Άρθρου IV για την Ελλάδα.
Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής έχουν διευρύνει τη φορολογική βάση και περιορίσει την αδήλωτη οικονομία, δημιουργώντας κάποιο δημοσιονομικό περιθώριο για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, διασφαλίζοντας παράλληλα ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους. Το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) του 2026 — το πρώτο από το 2006 — διαπιστώνει ότι οι συστημικοί κίνδυνοι στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν χαμηλοί πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι.
Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026. Παρότι θα υποστηριχθεί από υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, οι αυξημένες τιμές ενέργειας και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση που απορρέει από τον πόλεμο θα επιβαρύνουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Μεσοπρόθεσμα, η ανάπτυξη προβλέπεται να υποχωρήσει στο 1,5%, στο πλαίσιο της μείωσης του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας, της χαμηλής συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και της υποτονικής αύξησης της παραγωγικότητας.
Οι κίνδυνοι είναι κεκλιμένοι προς την αρνητική πλευρά, ιδίως λόγω ενός παρατεταμένου πολέμου, μιας κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων και του κατακερματισμού του εμπορίου, ενώ στους εγχώριους κινδύνους περιλαμβάνονται καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το NGEU.
Οι «ανοδικοί κίνδυνοι» για τον πληθωρισμό προκύπτουν από περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές των εμπορευμάτων, από μισθολογικές αυξήσεις που υπερβαίνουν την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και από υψηλότερα κόστη που συνδέονται με κλιματικά σοκ.
Αξιολόγηση του Εκτελεστικού Συμβουλίου
Οι Εκτελεστικοί Διευθυντές συμφώνησαν με τη γενική κατεύθυνση της αξιολόγησης του προσωπικού. Χαιρέτισαν τη σταθερή μακροοικονομική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, την αποκατάσταση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Παρότι το σοκ στις τιμές της ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό αντίθετο άνεμο για την ελληνική οικονομία εν μέσω ακόμη υψηλού πληθωρισμού, οι Διευθυντές αναγνώρισαν ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (NGEU) στηρίζουν την ανάπτυξη.
Χαιρέτισαν τη συνεχιζόμενη βελτίωση των ισολογισμών του δημόσιου τομέα, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η ατελής εξυγίανση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα και τα εναπομείναντα διαρθρωτικά εμπόδια επιβαρύνουν τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και τα εξωτερικά ισοζύγια.
Οι Διευθυντές ζήτησαν τον κατάλληλο συνδυασμό μακροοικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής, καθώς και την ολοκλήρωση της διαρθρωτικής μεταρρυθμιστικής ατζέντας, ώστε να παγιωθεί η σταθερότητα που επιτεύχθηκε με μεγάλες θυσίες, να αρθούν οι περιορισμοί στην προσφορά και να διασφαλιστεί ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη.
Οι Διευθυντές επαίνεσαν τη συνεχιζόμενη πολύ ισχυρή δημοσιονομική επίδοση που στηρίζεται στις μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής, η οποία έχει υποστηρίξει τη διατηρήσιμη μείωση του δημόσιου χρέους και παρέχει περιθώριο για προσωρινά μέτρα μετριασμού των επιπτώσεων από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας.
Συμφώνησαν ότι η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και η πλήρης αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων για τη διατήρηση των δημόσιων επενδύσεων πέραν του NGEU θα συμβάλουν στην περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους και στη διατήρηση ισχυρής ανάπτυξης. Συνέστησαν την εστίαση σε αποδοτικές δημόσιες επενδύσεις και τη διασφάλιση των κοινωνικών δαπανών.
Οι Διευθυντές υπογράμμισαν ότι η αντίδραση στις τιμές της ενέργειας θα πρέπει να παραμείνει αυστηρά στοχευμένη και προσωρινή. Η περαιτέρω προώθηση των δημοσιονομικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής.
Οι Διευθυντές συμφώνησαν ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ήταν χαμηλοί πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι, όπως αξιολογήθηκε από την Έκθεση Αξιολόγησης Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος του 2026.
Σημείωσαν ότι το τραπεζικό σύστημα επιδεικνύει ανθεκτικότητα στα stress tests. Ενθαρρύνουν, όμως, τη βελτίωση των διαδικασιών επίλυσης του κληρονομημένου προβληματικού χρέους εκτός του τραπεζικού συστήματος (σ.σ. κόκκινα δάνεια στους servicers) και της εποπτείας των διαχειριστών πιστώσεων, καθώς και την ενίσχυση της ετοιμότητας αντιμετώπισης κρίσεων και του χρηματοπιστωτικού δικτύου ασφαλείας.
Οι Διευθυντές συμφώνησαν ότι η ποιότητα των τραπεζικών κεφαλαίων θα πρέπει να συνεχίσει να ενισχύεται και ότι θα μπορούσαν να εξεταστούν πρόσθετα μακροπροληπτικά αποθέματα ασφαλείας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, αποφεύγοντας παράλληλα την προκυκλικότητα.
Οι Διευθυντές υπογράμμισαν ότι οι φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες για τη στήριξη υψηλότερης, πιο συμπεριληπτικής και βασισμένης στην παραγωγικότητα ανάπτυξης, καθώς και για τη μείωση των επίμονων ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Συνέστησαν την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και την περαιτέρω μείωση των κανονιστικών και διοικητικών βαρών, ώστε να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός και να αυξηθεί η παραγωγικότητα. Η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και η βελτίωση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού θα βοηθούσαν στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων και στη στήριξη της ανάπτυξης.
Οι Διευθυντές συμφώνησαν επίσης ότι οι στεγαστικές πολιτικές που αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη κινητοποίηση της υφιστάμενης προσφοράς κατοικιών, συμπληρούμενες από κατάλληλα βαθμονομημένα μέτρα στήριξης της ζήτησης, θα συνέβαλλαν στη βελτίωση της προσιτότητας της στέγασης.
Τα μέτρα για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας είναι ευπρόσδεκτα.