Η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων και η ψηφιοποίηση του Δημοσίου στηρίζουν τη διατήρηση των ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Αlpha Βank.
Το πρώτο τρίμηνο του 2026, το πλεόνασμα του ισοζυγίου της Γενικής Κυβέρνησης αυξήθηκε στα 2,4 δισ. ευρώ, από 1,6 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η εξέλιξη αποδίδεται τόσο στην αύξηση των εσόδων όσο και στη μείωση των δαπανών, ενώ από τα επιμέρους στοιχεία ξεχωρίζει η άνοδος κατά 25% των εσόδων από ΦΠΑ.
Για το σύνολο του 2026, με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μαζί με την Κύπρο, την Ιρλανδία και τη Δανία στα μόνα κράτη-μέλη της ΕΕ που αναμένεται να εμφανίσουν πλεονασματικά ισοζύγια γενικής κυβέρνησης. Το ελληνικό πλεόνασμα προβλέπεται στο 0,8% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,6% το 2027.
Η άνοδος των φορολογικών εσόδων
Η τράπεζα συνδέει τις θετικές δημοσιονομικές προοπτικές με μια μακρά περίοδο βελτίωσης των φορολογικών εσόδων, η οποία ξεκίνησε μετά την ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας από το 2017. Παρά τις μειώσεις φορολογικών συντελεστών από το 2019 και μετά, τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ονομαστικού ΑΕΠ αυξήθηκαν από 24,7% το 2013 σε 27% το 2019 και, μετά την πρόσκαιρη υποχώρηση της πανδημίας, σταθεροποιήθηκαν στην περιοχή του 27%-28% την τετραετία 2022-2025.
Ανοδικά κινήθηκαν και οι βασικές κατηγορίες φόρων. Το 2025, τα έσοδα από ΦΠΑ διαμορφώθηκαν στο 9,2% του ΑΕΠ, τα έσοδα από φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων στο 6,4% και τα έσοδα από φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων στο 2,7%.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η βελτίωση αυτή δεν εξηγείται μόνο από την ανάπτυξη, την αύξηση της απασχόλησης, τους υψηλότερους ονομαστικούς μισθούς και την επίδραση του πληθωρισμού. Ρόλο έχουν και οι διαρθρωτικές αλλαγές στη φορολογική διοίκηση, οι οποίες ενίσχυσαν τη φορολογική συμμόρφωση και τη δυνατότητα του κράτους να εισπράττει τα έσοδα που του αναλογούν.
Ο ρόλος της ΑΑΔΕ και των ψηφιακών εργαλείων
Στο επίκεντρο βρίσκονται η σύσταση της ΑΑΔΕ, η εφαρμογή myDATA, η επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης POS, η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές, καθώς και οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος. Οι παρεμβάσεις αυτές βελτιώνουν την παρακολούθηση της οικονομικής δραστηριότητας και μειώνουν το διοικητικό βάρος για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και φορολογούμενους.
Η πρόοδος της Ελλάδας αποτυπώνεται και στον Δείκτη Ψηφιακής Διακυβέρνησης του ΟΟΣΑ. Με βάση στοιχεία που αντλήθηκαν την περίοδο 2023-2024, η χώρα κατέγραψε επίδοση 0,71, οριακά υψηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που διαμορφώθηκε στο 0,70. Η επίδοση είναι επίσης υψηλότερη από χώρες όπως η Ιταλία, η Ολλανδία και η Σουηδία.
Η βελτίωση είναι ιδιαίτερα σημαντική σε σύγκριση με την προηγούμενη μέτρηση του 2019, όταν η Ελλάδα βρισκόταν στις χαμηλότερες θέσεις της τότε κατάταξης. Αν και οι δύο μετρήσεις δεν είναι πλήρως συγκρίσιμες λόγω μεθοδολογικών διαφορών, η υψηλότερη θέση της χώρας στην πρόσφατη έρευνα δείχνει ουσιαστική αναβάθμιση της ψηφιακής ωριμότητας του κράτους.
Τα επόμενα μέτρα
Επόμενο πεδίο παρεμβάσεων αποτελούν η επέκταση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η ηλεκτρονική καταβολή των ενοικίων και το νέο ψηφιακό μητρώο ιδιοκτησίας και διαχείρισης ακινήτων.
Όπως επισημαίνει η Alpha Bank, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στη φορολογική διοίκηση παραμένει κρίσιμη για τη δημοσιονομική αξιοπιστία και την περαιτέρω ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.