Το πρόωρο κύμα καύσωνα που χτυπά την Ευρώπη, τα ιστορικά υψηλά που έκαναν προχθές οι τιμές χονδρικής του ρεύματος στη Γαλλία και οι μεγάλες αυξήσεις σε άλλες χώρες, θυμίζουν γιατί η παρούσα κατάσταση, παρά τη πληθώρα των ΑΠΕ, δεν προσφέρεται για εφησυχασμό.
Τα πρωινά και τα μεσημέρια όπου τα φωτοβολταϊκά δουλεύουν στο φουλ, η Γερμανία είδε προχθές τις τιμές χονδρικής να πέφτουν ακόμη και για έξι ώρες κάτω από το μηδέν, αλλά το βράδυ της ίδιας ημέρας να εκτινάσσονται στα υψηλότερα επίπεδα από το Μάρτιο, πάνω από τα 176 ευρώ/ Μεγαβατώρα.
Σήματα στέλνει και η ελληνική αγορά, με ελάχιστη για σήμερα τιμή χονδρικής στα -1,64 ευρώ, αλλά μέγιστη το βράδυ στα 217 ευρώ/ Μεγαβατώρα, η οποία μάλιστα τρεις ημέρες πριν είχε πλησιάσει τα 280 ευρώ, λόγω της μαζικής χρήσης κλιματιστικών, ανάγκες που εκείνες τις ώρες καλύφτηκαν με παραγωγή ρεύματος από ακριβές μονάδες φυσικού αέριου.
Στο ερώτημα για το ποια είναι η λύση της καλοκαιρινής εξίσωσης, η απάντηση θα εξαρτηθεί από τη ζήτηση, τους τυχόν πρόωρους και έντονους καύσωνες και τη ταχύτητα στην εγκατάσταση νέων μπαταριών, με καταλύτη για ένα ακόμη καλοκαίρι τα νερά.
Η χρήση τους περιορίζει στις ώρες περιορισμένης παραγωγής ΑΠΕ (μετά το απόγευμα) τη λειτουργία των ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου, μειώνοντας όσο αυτό είναι δυνατό τα spikes των τιμών χονδρικής τα βράδια.
Τα νερά είναι η πρώτη φετινή άμυνα απέναντι στον κίνδυνο ανατιμήσεων, όπως εξηγεί ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος. Εκτιμάται ότι οι ταμιευτήρες, τα αποθέματα των οποίων χρησιμοποιήθηκαν με φειδώ όλους τους προηγούμενους μήνες, βρίσκονται σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Η υπερπαραγωγή των φωτοβολταϊκών και οι συνεχείς μηδενικές - αρνητικές τιμές σε καθημερινή βάση είναι η δεύτερη άμυνα. Κάθε μέρα το Μάιο, είχαμε μηδενικές – αρνητικές χονδρεμπορικές τιμές και μάλιστα για τουλάχιστον 4 ώρες. Το καλό με τις πολύωρες μηδενικές τιμές είναι ότι κρατούν χαμηλά τον μέσο ημερήσιο όρο στη χονδρική (89 ευρώ/MWh το φετινό Μάιο), το κακό ωστόσο είναι ότι συρρικνώνονται όλο και περισσότερο τα έσοδα πολλών μικρών και μεσαίων παραγωγών θέτοντας εν αμφιβόλω τη τήρηση των δανειακών τους υποχρεώσεων. Το πόσο έντονο ωστόσο είναι το πρόβλημα τα βράδια φαίνεται από το γεγονός ότι χωρίς τα φωτοβολταϊκά, η μέση τιμή για το Μάιο κινείται στα 129 ευρώ/ Μεγαβατώρα. Κατά 45% δηλαδή υψηλότερα.
Η ελληνική αγορά είναι πλέον μόνιμα αποσυζευγμένη (decoupled) από τις γειτονικές. Τα στοιχεία δείχνουν ότι εξάγαμε ηλεκτρική ενέργεια προς τη Βουλγαρία στο 96% των ωρών του Μαΐου. Καθώς επίσης ότι έχουμε φτάσει να είμαστε ο 4ος μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας ρεύματος στην Ευρώπη, σε απόλυτους αριθμούς, πίσω μόνο από Γαλλία, Σουηδία και Ολλανδία. Οταν οι εξαγωγές μιας χώρας χτυπούν ρεκόρ, όπως συμβαίνει καθημερινά πλέον και γεμίζει η χωρητικότητα των διεθνών διασυνδέσεων με τις γειτονικές, η αγορά της παύει να είναι συζευγμένη με αυτές (market decoupling). Αυτό σημαίνει ότι η τιμή χονδρικής της χώρας ακολουθεί πλέον αυτόνομη πορεία και δεν επηρεάζεται από εκείνες των γειτονικών. Πράγματι, στη περίπτωση της Ελλάδας, η χονδρεμπορική κινείται εδώ και μήνες σταθερά χαμηλότερα απ’ όλη τη περιοχή (Αλβανία, Β.Μακεδονία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ιταλία) η οποία "παίζει" μόνιμα πέριξ των 100 ευρώ/ Μεγαβατώρα ή και πάνω απ’ αυτήν.
Μπαταρίες. Τέταρτος παράγοντας αισιοδοξίας είναι η αποθήκευση ενέργειας. Αυτή τη στιγμή έχουν μπει σε λειτουργία περίπου 150 MW μπαταριών που συνεισφέρουν στις ώρες αιχμής, ενώ αναμένονται νέες μονάδες το επόμενο διάστημα. “Αν μέσα στο καλοκαίρι καταστεί εφικτή η εγκατάσταση 500-600 MW μπαταριών, τότε συνδυαστικά με τη λειτουργία των υδροηλεκτρικών, πιθανώς να χρειαστεί μικρή φέτος επιστράτευση των μονάδων φυσικού αερίου”, εκτίμησε χθες ο κ. Τσάφος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εφησυχάζει, όπως έσπευσε να διευκρινίσει, καθώς τρεις μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.
Το φυσικό αέριο παραμένει ο μεγάλος πονοκέφαλος για την Ευρώπη, όπως υποδηλώνει και η χθεσινή αναφορά Μητσοτάκη “δεν πάμε πουθενά με αυτές τις τιμές ενέργειας”, καθώς η Ευρώπη εισέρχεται στη καλοκαιρινή περίοδο χωρίς ακόμη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ- Ιράν.
Η πληρότητα στις αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά, πέριξ του 30%, επίπεδα που η Ευρώπη πρέπει να έχει αναπληρώσει μέχρι το προσεχή Νοέμβριο, φτάνοντας το στόχο του 80%, χωρίς ωστόσο να υπάρχει στην αγορά, όπως πέρυσι, το καταριανό LNG.
Η τιμή του φυσικού αέριου στον κόμβο χρηματιστηριακών συναλλαγών του Άμστερνταμ μπορεί να κυμαίνεται στα 46 ευρώ/ MWh - δηλαδή κάτω από τα 65 και 70 ευρώ που είχε φτάσει τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου - συγκριτικά ωστόσο με τα 31 ευρώ/ MWh που κόστιζε στις 27 Φεβρουαρίου παραμένει υψηλότερη κατά 48%.
Και σύμφωνα με προ μερικών εβδομάδων δημοσκόπηση του έγκυρου Montel μεταξύ αναλυτών, αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν μέχρι τα τέλη Μαΐου, η τιμή του φυσικού αερίου θα διατηρηθεί στα 47 ευρώ/MWh και πάνω από 50 ευρώ μέχρι τα τέλη του χρόνου.
Αν ανοίξουν στα τέλη Ιουνίου, οι αναλυτές βλέπουν τιμή στα 50 ευρώ, η οποία θα παγιωθεί στα 60 ευρώ για το δεύτερο εξάμηνο. Και αν παραμείνουν κλειστά μέχρι τα τέλη Ιουλίου, τότε θα διαμορφωθεί στα 63 ευρώ/MWh.