Μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποφύγει μονομερείς παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αεροπορίας, ενόψει της επικείμενης αναθεώρησης του EU ETS, στέλνει η συμμαχία DESTINATION 2050, η οποία εκπροσωπεί το σύνολο του ευρωπαϊκού αεροπορικού οικοσυστήματος.
Το EU ETS αποτελεί το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του οποίου οι αεροπορικές εταιρείες καταβάλλουν κόστος για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που παράγουν.
Τα αιτήματα
Με επιστολή τους προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο, Στεφάν Σεζουρνέ, και τους επιτρόπους Βόπκε Χούκστρα και Μάρος Σέφτσοβιτς, οι φορείς της ευρωπαϊκής αεροπορίας ζητούν ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα επιτρέψει στον κλάδο να επιτύχει τον στόχο των μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050, χωρίς όμως να αποδυναμώσει τη θέση των ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών, αεροδρομίων και κατασκευαστών απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό.
Στον πυρήνα της παρέμβασης βρίσκεται η αντίθεση του κλάδου σε οποιαδήποτε μονομερή διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής του ETS (Emissions Trading System - Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.) στις αερομεταφορές, πέραν της σημερινής γεωγραφικής κάλυψης του συστήματος.
Οι εκπρόσωποι των αερομεταφορών προειδοποιούν ότι ενδεχόμενη επέκταση του συστήματος πέραν των πτήσεων εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου θα δημιουργούσε σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, ευνοώντας αεροπορικές εταιρείες και αεροδρόμια τρίτων χωρών. Παράλληλα, εκτιμούν ότι θα μπορούσε να προκαλέσει εμπορικά αντίμετρα από άλλες μεγάλες αγορές και να επιβαρύνει δυσανάλογα τον ευρωπαϊκό αεροπορικό κλάδο χωρίς ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος.
Στην επιστολή τους οι φορείς της αεροπορίας υπενθυμίζουν ότι η προηγούμενη απόπειρα επέκτασης του ETS στις διεθνείς πτήσεις το 2012 είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από μεγάλες οικονομίες, οδηγώντας τελικά την Ε.Ε. στην προσωρινή αναστολή της εφαρμογής του μέτρου μέσω του μηχανισμού «stop the clock». Με δεδομένο ότι η σχετική παρέκκλιση λήγει στο τέλος του 2026, ζητούν από την Επιτροπή να αποτρέψει οποιαδήποτε επέκταση του συστήματος πέραν της σημερινής κάλυψης όσο η αναθεώρηση του ETS βρίσκεται σε εξέλιξη.
Στήριξη του CORSIA
Παράλληλα, οι φορείς της ευρωπαϊκής αεροπορίας υποστηρίζουν ότι η κατάλληλη λύση για τη μείωση των εκπομπών στις διεθνείς αερομεταφορές είναι η ενίσχυση του CORSIA, του παγκόσμιου μηχανισμού αντιστάθμισης και μείωσης εκπομπών του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO).
Όπως επισημαίνεται στην επιστολή, η Ευρώπη οφείλει να προωθήσει μια εναρμονισμένη προσέγγιση παγκοσμίως στην τιμολόγηση των εκπομπών άνθρακα αντί να υιοθετεί μονομερή μέτρα που ενδέχεται να οδηγήσουν σε εμπορικές συγκρούσεις και απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Οι συγκεκριμένοι φορείς επικαλούνται, μάλιστα, και τα συμπεράσματα της έκθεσης Ντράγκι για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, σύμφωνα με τα οποία η αεροναυπηγική και η αεροπορία αποτελούν στρατηγικούς πυλώνες της οικονομικής κυριαρχίας και της βιομηχανικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της αξιοποίησης των εσόδων που προκύπτουν από το ETS.
Η DESTINATION 2050 ζητεί από την Κομισιόν να διασφαλίσει ότι σημαντικό μέρος των εσόδων που καταβάλλουν οι αεροπορικές εταιρείες μέσω του συστήματος θα επιστρέφει στον ίδιο τον κλάδο για τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης.
Μάλιστα, όπως επισημαίνεται στη σχετική επιστολή, η εφαρμογή του κανονισμού ReFuelEU Aviation αυξάνει σταδιακά τις υποχρεώσεις χρήσης Βιώσιμων Αεροπορικών Καυσίμων (SAF), τα οποία εξακολουθούν να έχουν σημαντικά υψηλότερο κόστος σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα αεροσκαφών.
«Με τον κανονισμό ReFuelEU Aviation να επιβάλλει σταδιακά αυξανόμενες υποχρεώσεις ανάμειξης βιώσιμων αεροπορικών καυσίμων (SAF), είναι απαραίτητο μέρος των εσόδων που καταβάλλουν οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες μέσω του EU ETS να επιστρέφει στον κλάδο.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της στήριξης της οικονομικής βιωσιμότητας των συμβολαίων προμήθειας SAF σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας των αερομεταφορών, καθώς και μέσω επενδύσεων στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών αεροσκαφών και κινητήρων», επισημαίνεται χαρακτηριστικά, με τους φορείς να ζητούν «την αύξηση και την επέκταση των σχετικών κινήτρων για τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα πέραν του 2030».
Σε άλλο μέρος της επιστολής τους, οι οργανώσεις του κλάδου ζητούν την αναπροσαρμογή του Ταμείου Καινοτομίας του ETS, ώστε να κατευθυνθούν περισσότερα κεφάλαια στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών αεροσκαφών, κινητήρων και καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
«Ζητούμε ένα πολιτικό και κανονιστικό πλαίσιο που να συνδυάζει αυτή τη φιλοδοξία με την ανταγωνιστικότητα, την επενδυτική βεβαιότητα και τη διεθνή συνοχή. Για τον λόγο αυτό καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιοποιήσει την αναθεώρηση του EU ETS ώστε να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει στον κλάδο να μειώνει τις εκπομπές του, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα τη βιομηχανική ισχύ της Ευρώπης και τον ηγετικό της ρόλο στις αερομεταφορές και την αεροναυπηγική», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Η επιστολή της DESTINATION 2050 έρχεται ενόψει της προγραμματισμένης αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ε.Ε. για τις αερομεταφορές (EU ETS), η οποία αναμένεται να καθορίσει το κανονιστικό πλαίσιο του κλάδου για την επόμενη δεκαετία.