Σαφή μηνύματα ότι ακόμη και αν η σύγκρουση στο Περσικό τελειώσει αύριο, η ομαλοποίηση της αγοράς φυσικού αερίου θα πάρει μερικά χρόνια, έστειλε χθες ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, μιλώντας για μια κρίση που κοστίζει καθημερινά 600 εκατ ευρώ στους Ευρωπαίους λόγω της ανόδου των τιμών.
Και μπορεί, όπως είπε ο Επίτροπος μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο του ετήσιου συνεδρίου της Eurelectric στο Ελσίνκι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα να μη διαφαίνεται κίνδυνος τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια του μπλοκ, όσο και για μια νέα άνοδο τιμών, ωστόσο η ανησυχία που επικρατεί στη Κομισιόν είναι έκδηλη.
Τόσο γιατί στα αεροπορικά καύσιμα υπάρχει στενότητα προσφοράς, όπως αναγνώρισε ο Επίτροπος, με ορισμένες εταιρείες να έχουν προχωρήσει σε ακυρώσεις δρομολογίων ή αναπροσαρμογές, όσο και γιατί όπως είπε, η έκβαση θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη διάρκεια της κρίσης, η οποία παραμένει απρόβλεπτη.
«Ακόμη και στην περίπτωση που είχαμε αύριο αποκλιμάκωση, θα χρειάζονταν μερικοί μήνες για να επανέλθει στην κανονικότητα η αγορά πετρελαίου, ενώ για την αγορά αερίου θα απαιτηθούν λίγα χρόνια για να εξομαλυνθεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Στη συζήτηση δεν απέκλεισε και το ακραίο ενδεχόμενο η γεωπολιτική κρίση να μην έχει εξομαλυνθεί μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Αυτός είναι και ο λόγος που η Κομισιόν, όπως είπε, παρακολουθεί στενά την κατάσταση, ενώ έχει συστήσει και ένα παρατηρητήριο εποπτείας της κατάστασης της ευρωπαϊκής αγοράς ειδικά για τα αεροπορικά καύσιμα.
Συγκρίνοντας τη κατάσταση με εκείνη του 2022, είπε ότι η ΕΕ βρίσκεται σήμερα σε προφανώς καλύτερη θέση, καθώς η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο έχει μειωθεί σημαντικά, ωστόσο έσπευσε να συμπληρώσει ότι η σημερινή συγκυρία θεωρείται ακόμη πιο σύνθετη, καθώς πρόκειται για μια διπλή κρίση: Επηρεάζει ταυτόχρονα τόσο το πετρέλαιο όσο και το φυσικό αέριο παγκοσμίως.
“Το πόσο ευάλωτοι είμαστε εξαιτίας της εξάρτησής μας από τα ορυκτά καύσιμα, φαίνεται από την αύξηση των ενεργειακών τιμών, που λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, έχει προσθέσει στην ΕΕ ένα επιπλέον ενεργειακό κόστος 600 εκατομμυρίων ευρώ σε ημερήσια βάση”, είπε ο Ντ.Γιόργκενσεν, μιλώντας για την ανάγκη επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και την ενίσχυση του εξηλεκτρισμού.
Τα νούμερα είναι αυξητικά, πέρυσι εγκαταστάθηκαν 89 GW νέων έργων ΑΠΕ στην ΕΕ, έναντι 78 GW το προηγούμενο χρόνο, ωστόσο παρ’ ότι δεν είναι αμελητέα, όπως είπε ο Επίτροπος - 1 GW μπορεί να ηλεκτροδοτήσει περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά - πρέπει να αυξηθούν και γρήγορα.
Κρίσιμα στη κατεύθυνση αυτή είναι τα μέτρα της Κομισιόν που αφορούν το «Πακέτο για τα Δίκτυα» (Grids Package), με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την ενοποίηση των ευρωπαϊκών ηλεκτρικών συστημάτων.
«Το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι σαν ένα παζλ, όπου ναι μεν σχεδιάζουμε την κάθε του ψηφίδα, δηλαδή τη κάθε νέα τοπική ηλεκτρική διασύνδεση, ωστόσο δεν έχουμε κατά νου τη συνολική εικόνα», ανέφερε χαρακτηριστικά, μιλώντας για την ανάγκη επίσπευσης των διαδικασιών αδειοδότησης, τόσο για έργα δικτύων όσο και για έργα ΑΠΕ.
Κρίσιμες διασυνδέσεις παίρνουν για να ολοκληρωθούν από πέντε έως και δέκα χρόνια, παραδέχθηκε ο κ. Γιόργκενσεν - το Grids Package θέτει ως δεσμευτικούς χρόνους για τις αδειοδοτήσεις το 6μηνο για τα πιο απλά έργα και τα 2 χρόνια για τα πιο σύνθετα - με τον ίδιο να μιλά και για τις καθυστερήσεις στη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των κρατών-μελών, που επηρεάζουν ευθέως τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σημειωτέον ότι σύντομα η Κομισιόν πρόκειται να παρουσιάσει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Εξηλεκτρισμού, το οποίο θα καλύπτει τρεις βασικούς τομείς, δηλαδή μεταφορές, κτίρια και βιομηχανία. «Θα αφορά τις μεταφορές, για την ταχύτερη διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ στον κτιριακό τομέα μία παρέμβαση θα αφορά τη θέρμανση, με την προώθηση των αντλιών θερμότητας. Στη βιομηχανία, η έμφαση θα δίνεται στη μετάβαση σε τεχνολογίες που λειτουργούν με ηλεκτρική ενέργεια, έναντι των ορυκτών καυσίμων», είπε ο Επίτροπος εξηγώντας ότι το σχέδιο θα έχει και χρηματοδοτική διάσταση.
Επίσης θα περιλαμβάνει εξειδικευμένα εργαλεία πολιτικής για κάθε ένα από τους τρεις τομείς, με στόχο την άρση των εμποδίων που καθυστερούν τις επενδύσεις, παρά το γεγονός ότι –όπως ο ίδιος σημείωσε– οι περισσότερες από αυτές έχουν ιδιαίτερα σύντομο χρόνο απόσβεσης.