Αναδιάρθρωση τόσο στη χρηματοδότηση, όσο και στα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, φέρνει για το μεγάλο έργο αποθήκευσης CO2 στο Πρίνο η αναδιανομή που συνέβη με τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η πρώτη αλλαγή αφορά στη χρηματοδότηση του project στα ανοικτά του Κόλπου της Καβάλας. Ακριβώς επειδή το πρώτο στάδιο της επένδυσης υπάγεται στα έργα που επιχορηγούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, άρα δεν μπορεί να παραταθεί πέραν της 30ης Ιουνίου, το μείγμα της χρηματοδότησης αλλάζει, γεγονός που σημαίνει ότι το 50% της ενίσχυσης θα προέλθει από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Τις πηγές χρηματοδότησης περιγράφει αναλυτικά η κοινή απόφαση των υπ. Εθνικής Οικονομίας και ΠΕΝ που αναρτήθηκε χθες στη Διαύγεια, σύμφωνα με την οποία το Ταμείο Ανάκαμψης θα καταβάλει 75 εκατ. ευρώ, το Εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 25 εκατ. και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 50 εκατ. ευρώ.
Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι και το σύνολο των 150 εκατ. ευρώ της στήριξης για τη πρώτη φάση του έργου, προϋπολογισμού 517 εκατ. ευρώ με ικανότητα αποθήκευσης ενός εκατομμυρίου τόνων διοξειδίου του άνθρακα το χρόνο, θα καλύπτονταν από το Ταμείο Ανάκαμψης. Σημειωτέον ότι το capacity του Πρίνου έχει προοπτική να φτάσει την αποθήκευση 3 εκατ. τόνων CO2 το χρόνο, με αθροιστικό προϋπολογισμό και για τις δύο φάσεις άνω του 1 δισ. ευρώ.
Η δεύτερη αλλαγή αφορά στα ορόσημα με το τελικό στάδιο, αυτό των γεωτρήσεων να μετατίθεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027, όταν και θα ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση από την EnEarth, θυγατρική της Energean που “τρέχει” το έργο. Ούτως ή άλλως, ο αρχικός στόχος για γεώτρηση το φετινό καλοκαίρι, είχε φανεί εδώ και πολλούς μήνες πως ήταν ανέφικτος.
Τα milestones εδώ είναι αρκετά, κατανέμονται σε “Στάδιο 1” (Ταμείο Ανάκαμψης) και “Στάδια 2 και 3” (Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων) και αναδεικνύουν τη μεγάλη περιπλοκότητα του πρώτου project αποθήκευσης CO2 στην Ελλάδα.
Το πρώτο ορόσημο, αυτό της καταβολής 21,45 εκατ. ευρώ που αντιστοιχεί στην α’ δόση, (14,30% του συνολικού ποσού της ενίσχυσης) έχει υλοποιηθεί από πέρυσι το καλοκαίρι. Το ίδιο ισχύει και για το δεύτερο, που αφορά τη β' δόση των 15 εκατ. ευρώ (10% του συνόλου), η οποία καταβλήθηκε με την ολοκλήρωση του βασικού σχεδιασμού των γεωτρήσεων (Basis of Design).
Η μεταφορά της υπεράκτιας εξέδρας «ΩΜΕΓΑ»
Από εκεί και πέρα εκκρεμούν:
- Η μεταφορά στην Ελλάδα της υπεράκτιας εξέδρας «ΩΜΕΓΑ» που θα κάνει τις γεωτρήσεις, η οποία αναμένεται σύντομα και μεταφράζεται σε καταβολή 25 εκατ. ευρώ (16,67% του συνόλου).
- Η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) και η έκδοση της έγκρισης εγκατάστασης από την αρμόδια υπηρεσία της υπεράκτιας εξέδρας στο πεδίο. Το ορόσημο δεν θεωρείται αυτονόητο καθώς δεν εμπλέκεται μόνο το ΥΠΕΝ. Η ΕΔΕΥΕΠ θα πρέπει να κάνει την σχετική εισήγηση προς το ΥΠΑΝ. Η εκπλήρωση του οροσήμου συνεπάγεται καταβολή 10 εκατ. (6,67% του συνόλου).
- Η ναύλωση του γερανοφόρου πλοίου για την εγκατάσταση της εξέδρας “ΩΜΕΓΑ” που μεταφράζεται σε καταβολή 3,55 εκατ. (2,37% του συνόλου). Εδώ ολοκληρώνεται το "Στάδιο1" που αφορά τη χρηματοδότηση με 75 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
- Η ολοκλήρωση των μελετών που αφορούν στην ανωδομή της εξέδρας, στον αγωγό μεταφοράς CO2 από τις χερσαίες στις υπεράκτιες εγκαταστάσεις και στο καλώδιο διασύνδεσης καθώς και στο σύνολο των εγκαταστάσεων του έργου για την εισπίεση έως 2,8 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Στο ίδιο ορόσημο εντάσσεται η κατάθεση, αξιολόγηση και λήψης της σύμφωνης γνώμης για το πλάνο ανάπτυξης (Development Plan) του συνολικού έργου (Φάση 1 και Φάση 2), ύψους 1 δισ. ευρώ. Η καταβολή αφορά 6 εκατ ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (“Στάδιο 2”), ήτοι το 4% του συνολικού ποσού.
Η ώρα των γεωτρήσεων
- Η παραγγελία του εξοπλισμού γεωτρήσεων μακροχρόνιας παραλαβής (Long Lead Items) που απαιτείται να εγκατασταθεί σύμφωνα με το πλάνο ανάπτυξης του έργου. Τοποθετείται χρονικά στα τέλη του 2026. Περιλαμβάνει, κατ' ελάχιστον, τον εξοπλισμό για τις 4 γεωτρήσεις (δύο γεωτρήσεις εισπίεσης CO2 και δύο γεωτρήσεις παραγωγής νερού) που απαιτούνται για την αποθήκευση έως 1 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα, ανεξαρτήτως του χρόνου όρυξης, καθώς και την εγκατάσταση της εξέδρας ΩΜΕΓΑ. Τα παραπάνω μεταφράζονται σε 19 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 16,7% (“Στάδιο 2”).
- Με την πρώτη γεώτρηση εισπίεσης CO2 ή παραγωγής νερού, καταβάλλεται η δόση της επενδυτικής ενίσχυσης του ΠΔΕ, (“Στάδιο 3”) ίση με 25 εκατ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό 16,67%. Χρονικά η έναρξη των γεωτρήσεων τοποθετείται στο τέλος του πρώτου εξαμήνου 2027.
- Με την όρυξη μίας γεώτρησης εισπίεσης CO2, καταβάλλεται και η τελευταία δόση (“Στάδιο 3”) που αντιστοιχεί επίσης σε 25 εκατ., δηλαδή ποσοστό 16,67 % του συνολικού ποσού της επενδυτικής ενίσχυσης.