Στην έλλειψη ακινήτων που πληρούν τα κριτήρια των κυβερνητικών δράσεων εντοπίζεται το κυριότερο εμπόδιο για την ταχεία εξέλιξη του προγράμματος «Σπίτι μου», το οποίο αποσκοπεί στην απόκτηση κατοικίας με χαμηλό επιτόκιο. Από τον συνολικό προϋπολογισμό των 2 δισ. ευρώ που αφορά 20.000 δικαιούχους, οι εμπλεκόμενοι φορείς προχωρούν σε αγώνα δρόμου για την πλήρη απορρόφηση των κονδυλίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, έως χθες, 10 Ιουνίου 2026, είχαν εγκριθεί για υπαγωγή στο πρόγραμμα 15.193 δάνεια, συνολικής αξίας 1,83 δισ. ευρώ, ενώ οι ωφελούμενοι που έχουν ήδη συνάψει σύμβαση δανείου φτάνουν τους 12.266, με την αξία των δανείων τους να προσεγγίζει τα 1,339 δισ. ευρώ. Από όσους έχουν συνάψει σύμβαση δανείου, έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 1,218 δισ. ευρώ προς περισσότερους από 11.000 δικαιούχους.
Το παρασκήνιο με τις προεγκρίσεις
Ωστόσο, οι προεγκρίσεις δανείων φτάνουν τις 38.000, που σημαίνει το 55% των δικαιούχων έμεινε εκτός προγράμματος, λόγω έλλειψης κατάλληλων κατοικιών, όπως δημοσίευσε η Καθημερινή. Από την πλευρά τους, τα δύο συναρμόδια υπουργεία αναφέρουν ότι οι 38.000 προεγκρίσεις αφορούν το στάδιο της αρχικής πιστοληπτικής αξιολόγησης από τις τράπεζες και δεν ταυτίζονται με τις υπαγωγές στο πρόγραμμα, καθώς ένας ενδιαφερόμενος μπορεί να έχει υποβάλει αιτήσεις σε πολλά πιστωτικά ιδρύματα ή να υπαναχωρεί ή το ακίνητο για το οποίο ενδιαφέρεται να μην πληροί τα κριτήρια του προγράμματος.
Πάντως, τα εγκεκριμένα στεγαστικά δάνεια που δεν πρόλαβαν μέχρι τις 2 Ιουνίου να συμβασιοποιηθούν (ανέρχονται σε 600 εκατ. ευρώ, πέραν των 200 εκατ. ευρώ μέχρι την πλήρη κάλυψη των 2 δισ. ευρώ) μπορούν να προχωρήσουν έως 31 Αυγούστου, με πόρους που διαχειρίζεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Δηλαδή, απομένουν συνολικά εκταμιεύσεις 800 εκατ. ευρώ σε επιπλέον 9.000 δικαιούχους σε λιγότερο από δύο μήνες προκειμένου να απορροφηθεί το 100% του προγράμματος.
Το προφίλ των αγοραστών και οι τιμές
Από τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», με επιδότηση επιτοκίου 50% και 75%, βρήκαν στέγη 24.095 νοικοκυριά, λόγω του μικρού κόστους εξυπηρέτησης του στεγαστικού δανείου. Σχεδόν 9 στους 10 ωφελούμενους (86%) έχουν εισόδημα έως 36.000 ευρώ, με τον μέσο όρο να διαμορφώνεται στις 21.000 ευρώ ετησίως.
Πρόκειται για νοικοκυριά μεσαίου και χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος , με μέση ηλικία ωφελούμενου τα 38 έτη και ποσοστό εγγάμων 58,5% τα οποία, χωρίς την επιδότηση επιτοκίου, δύσκολα θα είχαν πρόσβαση σε στεγαστικό δανεισμό με βιώσιμη μηνιαία δόση.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τα χαρακτηριστικά των αποκτηθέντων ακινήτων, με τη μέση εμπορική αξία να υπολογίζεται σε 152.000 ευρώ. Η μέση επιφάνεια είναι 88 τ.μ. και το μέσο έτος κατασκευής το 1982.
Όσον αφορά τις αιτιάσεις περί ανόδου των τιμών στα ακίνητα εξαιτίας των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», τα υπουργεί Εθνικής Οικονομίας και Οικογένειας αναφέρουν ότι οι ανατιμήσεις των ακινήτων στην Ελλάδα προηγήθηκαν χρονικά των προγραμμάτων «Σπίτι μου» και συνδέονται με ευρύτερους παράγοντες (περιορισμένη κατασκευαστική δραστηριότητα επί σειρά ετών, αυξημένο κόστος υλικών, εξωτερική ζήτηση), όπως καταγράφεται σταθερά στις σχετικές εκθέσεις της Τράπεζας της Ελλάδος.
«Ανακαίνιση Κατοικίας» από Δευτέρα
Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» εντάσσονται στην ευρύτερη πολιτική της Κυβέρνησης για την άμβλυνση των επιπτώσεων του στεγαστικού. Από τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, ανοίγει η πλατφόρμα για το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με στόχο κλειστά ακίνητα να προστεθούν στην αγορά κατοικίας, μέσω της επιδότησης της ανακαίνισης -σε ποσοστά από 80%-95%- και της ενεργειακής αναβάθμισης- έως 20%. Πρόκειται για το πρώτο ανάλογο πρόγραμμα στην Ε.Ε., το οποίο γίνεται πράξη χάρη στη σχετική πρωτοβουλία του πρωθυπουργού και στο αποτέλεσμα της επιτυχούς διαπραγμάτευσης με τους εταίρους μας που προηγήθηκε, αναφέρεται στην ίδια ανακοίνωση.
Στο ευρύτερο πρόγραμμα για τη στεγαστική πολιτική εντάσσονται τα μέτρα, όπως η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες κατασκευές κατοικιών, η θέσπιση της κοινωνικής αντιπαροχής για συνεκμετάλλευση με ιδιώτες και στόχο την αξιοποίηση της μεγάλης και αδρανούς ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου για προσιτή στέγη, ο περιορισμός της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε κορεσμένες αστικές και τουριστικές περιοχές και η αυστηρότερη φορολογική μεταχείριση των επιχειρηματικών βραχυχρόνιων μισθώσεων, η de facto εξαίρεση συγκεκριμένων περιοχών από την πολιτική «χρυσής βίζας» κ.λπ..