Στα αζήτητα της Εφορίας παραμένουν εδώ και αρκετό καιρό επιστροφές φόρων 191 εκατ. ευρώ, καθώς οι παραλήπτες τους- έως και 130.000 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις- δεν έχουν εμφανιστεί να τις εισπράξουν, για διάφορους λόγους που σχετίζονται κυρίως με τη μη επικαιροποίηση των στοιχείων τους.
Οι δικαιούχοι κινδυνεύουν να απωλέσουν οριστικά τα διόλου ευκαταφρόνητα ποσά, αν δεν προβούν στις απαραίτητες διευθετήσεις εντός πενταετίας, καθώς επέρχεται παραγραφή και η διεκδίκηση του ποσού θα απαιτήσει στη συνέχεια δικαστικές διαδικασίες.
Όπως ορίζει η φορολογική νομοθεσία, από τη στιγμή που η Εφορία προχωράει στην εκκαθάριση και εκδίδει τον τίτλο πληρωμής, η επιστροφή παραγράφεται 5 χρόνια μετά την έκδοση του τίτλου. Υπό προϋποθέσεις η προθεσμία των 5 ετών μπορεί να παραταθεί τουλάχιστον για ένα έτος, αν για παράδειγμα προκύψουν νέα, συμπληρωματικά στοιχεία κατά το τελευταίο έτος της παραγραφής που οδηγούν σε έλεγχο.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, πριν επέλθει η παραγραφή, η Φορολογική Διοίκηση διενεργεί αυτόματους ελέγχους. Εάν ο φορολογούμενος έχει οποιαδήποτε άλλη βεβαιωμένη οφειλή (π.χ. ΕΝΦΙΑ, δόσεις ρυθμίσεων) ή χρέη σε Ασφαλιστικά Ταμεία, το ποσό της επιστροφής συμψηφίζεται αυτόματα και εισπράττεται μόνο το υπόλοιπο.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι εκκρεμείς ληξιπρόθεσμες επιστροφές φόρων στο τέλος Απριλίου διαμορφώθηκαν στα 737 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και τα 191 εκατ. ευρώ, τα οποία δεν μπορούν να καταβληθούν άμεσα λόγω παραγόντων που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την Εφορία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δικαιούχοι δεν έχουν δηλώσει τραπεζικό λογαριασμό IBAN για την πίστωση των χρημάτων, δεν διαθέτουν επικαιροποιημένα στοιχεία επικοινωνίας ή δεν έχουν υποβάλει τα αναγκαία δικαιολογητικά που απαιτούνται για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Έτσι, ενώ τα ποσά είναι διαθέσιμα, η καταβολή τους δεν είναι εφικτή με την Εφορία να μην μπορεί να προχωρήσει στην επιστροφή των ποσών στους δικαιούχους.
Επιστροφές εξπρές
Όπως σημειώνεται και στο Επιχειρησιακό της Σχέδιο, ΑΑΔΕ έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα τον περιορισμό των εκκρεμών επιστροφών και ει δυνατόν τον μηδενισμό των αιτήσεων που παραμένουν σε αναμονή για περισσότερες από 90 ημέρες.
Στόχος είναι οι επιστροφές φόρων να πραγματοποιούνται ταχύτερα, με λιγότερη γραφειοκρατία και με μεγαλύτερη αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων.
Ο στόχος που έχει τεθεί με βάση τον σχεδιασμό του 2026, είναι να περιοριστεί στις 700.000 ο αριθμός των επιστροφών φόρου άνω των 90 ημερών μέχρι το τέλος του έτους. Περιλαμβάνονται όλες οι εξαιρέσεις των εκκρεμών επιστροφών που βρίσκονται υπό δικαστική διαμάχη, σε αμοιβαία διοικητική συνδρομή, τα μικροποσά επιστροφών (έως 5 ευρώ) που διενεργούνται μόνο κατόπιν κεντρικών συμψηφισμών αλλά και οι επιστροφές που δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν με υπαιτιότητα του φορολογούμενου.
Νέο μοντέλο
Για να μειωθούν περαιτέρω οι καθυστερήσεις στις επιστροφές φόρων και να στηριχθούν οι φορολογούμενοι- φυσικά και νομικά πρόσωπα- η ΑΑΔΕ προωθεί ένα νέο μοντέλο επιστροφών το οποίο θα βασίζεται σε αυτοματοποιημένες διαδικασίες και σε περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι τουλάχιστον το 95% των αιτημάτων επιστροφής ΦΠΑ θα διεκπεραιώνεται εντός 90 ημερών. Παράλληλα, τα αιτήματα θα αξιολογούνται σε τακτική βάση με συστήματα ανάλυσης κινδύνου, ώστε να επιταχύνονται οι νόμιμες επιστροφές.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η «Χρυσή Λίστα» της ΑΑΔΕ, στην οποία εντάσσονται συνεπείς επιχειρήσεις και επαγγελματίες που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους και μπορούν να λαμβάνουν ταχύτερα τις επιστροφές φόρου που δικαιούνται. Για την ένταξη στη λίστα λαμβάνονται υπόψη συγκεκριμένα κριτήρια, όπως το ιστορικό ελέγχων, η απουσία φορολογικών ή τελωνειακών παραβάσεων και η μη εμπλοκή σε ύποπτες ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ως ληξιπρόθεσμες επιστροφές ορίζονται:
- Τα εκκρεμή αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ χωρίς ΑΦΕΚ (Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης) άνω των 90 ημερών.
- Τα εκκρεμή αιτήματα επιστροφής από πιστωτικές δηλώσεις Φόρου Εισοδήματος Νομικών Προσώπων (ΦΕΝΠ) χωρίς ΑΦΕΚ άνω των 90 ημερών και:
- Τα εκκρεμή αιτήματα επιστροφής με ΑΦΕΚ άνω των 90 ημερών. Και σε αυτή την περίπτωση εξαιρούνται, οι εκκρεμείς επιστροφές που βρίσκονται υπό δικαστική διαμάχη, σε αμοιβαία διοικητική συνδρομή, τα μικροποσά επιστροφών (έως 5 ευρώ) που διενεργούνται μόνο κατόπιν κεντρικών συμψηφισμών και οι επιστροφές που δεν μπορούν να διεκπεραιωθούν με υπαιτιότητα του φορολογούμενου και οι επιστροφές κατόπιν ελέγχου που στις 30/11/2026 δεν έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος.